“અરબી સમુદ્રમાં ડ્રેગનની દસ્તક”: ચીની યુદ્ધ જહાજ ‘દા કિંગ’ કરાચી પહોંચ્યું

કરાચી બંદરે ચીની યુદ્ધ જહાજ ‘દા કિંગ’નું લંગર: ઈરાન-અમેરિકા સંઘર્ષ વચ્ચે ડ્રેગનની હિલચાલથી વિશ્વભરમાં ચર્ચા

વૈશ્વિક સ્તરે જ્યારે અમેરિકા, ઇઝરાયલ અને ઈરાન વચ્ચે યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ સર્જાયેલી છે, ત્યારે પાકિસ્તાનના કરાચી બંદરે ચીની નૌકાદળના અત્યાધુનિક યુદ્ધ જહાજ “દા કિંગ” (The King) ના આગમને આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે. બુધવારે જ્યારે આ જહાજ કરાચીના કિનારે પહોંચ્યું, ત્યારે તેના વીડિયો અને ફોટા સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયા હતા, જેનાથી એવી અટકળો તેજ થઈ હતી કે શું ચીન અને પાકિસ્તાન ઈરાનના પક્ષમાં કોઈ મોટી લશ્કરી તૈયારી કરી રહ્યા છે?

‘સી ગાર્ડિયન-IV’: પૂર્વનિર્ધારિત કવાયત કે રણનીતિક પગલું?

પાકિસ્તાન નૌકાદળે આ તમામ અટકળો પર પૂર્ણવિરામ મૂકતા સ્પષ્ટતા કરી છે કે આ મુલાકાત કોઈ યુદ્ધની તૈયારી નથી, પરંતુ બંને દેશો વચ્ચેની નિયમિત નૌકાદળ કવાયતનો એક ભાગ છે. ૨૫ માર્ચથી શરૂ થયેલી આ કવાયતનું નામ “સી ગાર્ડિયન-IV” (Sea Guardian-IV) છે, જે ૨ એપ્રિલ, ૨૦૨૬ સુધી ચાલશે. આ શ્રેણીની આ ચોથી કવાયત છે, જેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય બંને દેશોની નૌકાદળ વચ્ચે સંકલન સુધારવા અને દરિયાઈ સુરક્ષા મજબૂત કરવાનો છે.

કવાયતમાં શું ખાસ છે?

આ ૯ દિવસીય લશ્કરી અભ્યાસમાં માત્ર સમુદ્રી કરતબો જ નહીં, પણ બૌદ્ધિક અને ટેકનિકલ આદાનપ્રદાન પણ થશે:

કર્ણાટકના નવા મુખ્યમંત્રી બન્યા ડી.કે. શિવકુમાર: રાહુલ ગાંધી અને ખડગેની હાજરીમાં લીધા શપથ

‘આત્મનિર્ભર ભારત’ તરફ વધુ એક ડગલું: નૌસેના ખરીદશે ખાસ મિની સબમરીન, સમુદ્રમાં મારકોસ કમાન્ડો રહેશે વધુ ઘાતક

• નિષ્ણાત સંવાદ: બંને દેશોના નૌકાદળ અધિકારીઓ દરિયાઈ સુરક્ષા અને વ્યૂહરચના પર ચર્ચા કરશે.

• તોપખાનાની કવાયત: ખુલ્લા સમુદ્રમાં આધુનિક શસ્ત્રો અને તોપોનું પરીક્ષણ કરવામાં આવશે.

• સંકલિત પેટ્રોલિંગ: અરબી સમુદ્રમાં બંને દેશોના જહાજો સાથે મળીને ચોકીદારી કરશે.

• સેમિનાર: યુવા અધિકારીઓ માટે આધુનિક નૌકાદળ ટેકનોલોજી પર વર્કશોપ યોજાશે.

ચીન અને પાકિસ્તાન વચ્ચે મજબૂત થતા લશ્કરી સંબંધો

છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ચીન પાકિસ્તાન માટે સૌથી મોટું હથિયાર સપ્લાયર બનીને ઉભર્યું છે. પાકિસ્તાન આર્મી, એરફોર્સ અને નેવીમાં ચીની બનાવટના ટેન્ક, ફાઈટર જેટ અને યુદ્ધ જહાજોની સંખ્યા સતત વધી રહી છે. કરાચી બંદર પર લહેરાતા ચીન અને પાકિસ્તાનના ધ્વજ આ “સદાબહાર મિત્રતા” (All-Weather Friendship) ના પ્રતીક તરીકે જોવામાં આવે છે.

ઈરાન સાથેના જોડાણ પર પાકિસ્તાનનું સ્ટેન્ડ

ઈરાન અને પાકિસ્તાન પડોશી દેશો હોવાથી અને હાલમાં જ અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે તણાવ વધ્યો હોવાથી, ચીની જહાજની હાજરીને શંકાની નજરે જોવામાં આવતી હતી. જોકે, પાકિસ્તાની અધિકારીઓએ મક્કમતાથી જણાવ્યું છે કે આ કવાયતનો પ્રાદેશિક સંઘર્ષ સાથે કોઈ સંબંધ નથી અને આ મુલાકાત ઘણા સમય પહેલા નક્કી કરવામાં આવી હતી. તેમ છતાં, સંરક્ષણ નિષ્ણાતો માને છે કે આ કવાયત દ્વારા ચીન અરબી સમુદ્રમાં પોતાની હાજરીનો મજબૂત અહેસાસ કરાવી રહ્યું છે.

૨૭ માર્ચ ૨૦૨૬ના આ દિવસે જ્યારે અરબી સમુદ્રમાં “દા કિંગ” જહાજ અને પાકિસ્તાની નૌકાદળ સાથે મળીને કવાયત કરી રહ્યા છે, ત્યારે ભારત સહિતના પાડોશી દેશો અને પશ્ચિમી શક્તિઓ આ હિલચાલ પર ઝીણવટભરી નજર રાખી રહ્યા છે. ભલે આ એક કવાયત હોય, પણ મધ્ય-પૂર્વના તણાવ વચ્ચે આનું ટાઈમિંગ ઘણું સૂચક છે.