દશેરા પર વાહન અને સોનું ખરીદવું અત્યંત શુભ! પણ ભૂલથી પણ ન કરતા આ 3 માંગલિક કાર્યો
વિજયાદશમી એટલે કે દશેરાનો મહાપર્વ આ વર્ષે 20 ઓક્ટોબર 2026 ના રોજ ઉજવવામાં આવશે. હિન્દુ ધર્મમાં વિજયાદશમીને વર્ષના સૌથી પવિત્ર અને શક્તિશાળી ‘અબૂઝ મુહૂર્ત’ (સ્વયંસિદ્ધ મુહૂર્ત) માંથી એક માનવામાં આવે છે. અબૂઝ મુહૂર્તનો અર્થ એક એવો શુભ દિવસ થાય છે, જ્યારે કોઈપણ નવા કાર્યની શરૂઆત કરવા માટે પંચાંગ જોઈને અલગથી મુહૂર્ત કઢાવવાની જરૂર પડતી નથી.
જો કે, આ વખતે દશેરા ‘ચાતુર્માસ’ દરમિયાન આવી રહી છે. દેવશયની એકાદશીથી શરૂ થઈને દેવઉઠી એકાદશી સુધી ચાલતા ચાતુર્માસ દરમિયાન અનેક પ્રકારના માંગલિક કાર્યો પર શાસ્ત્રોક્ત પ્રતિબંધ હોય છે. આવી સ્થિતિમાં લોકોના મનમાં આ પ્રશ્ન ઉદ્ભવવો સ્વાભાવિક છે કે શું ચાતુર્માસમાં પડતા આ અબૂઝ મુહૂર્તમાં લગ્ન-બ્યાહ, ગૃહ પ્રવેશ અને નવા વેપારની શરૂઆત કરી શકાય છે? આવો જાણીએ જ્યોતિષ અને ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર આ દિવસે શું કરવું શુભ છે અને કયા કાર્યો ટાળવા જોઈએ.
અબૂઝ મુહૂર્ત શું હોય છે અને ચાતુર્માસનો પ્રતિબંધ કેમ?
અક્ષય તૃતીયા, વસંત પંચમી અને વિજયાદશમીને ‘સ્વયંસિદ્ધ અબૂઝ મુહૂર્ત’ માનવામાં આવ્યા છે. આ દિવસોમાં ગ્રહોનો યોગ એટલો સકારાત્મક હોય છે કે કોઈપણ કાર્યની શરૂઆત કરી શકાય છે.
જોકે, ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, ચાતુર્માસના ચાર મહિના દરમિયાન ભગવાન વિષ્ણુ ‘યોગનિદ્રા’ (દિવ્ય નિદ્રા)માં હોય છે. પરિણામે, આ સમયગાળા દરમિયાન લગ્ન, મુંડન સંસ્કાર, ગૃહ પ્રવેશ અને દેવતાઓની પ્રાણપ્રતિષ્ઠા સંબંધિત વિધિઓ જેવા મુખ્ય શુભ કાર્યો વર્જિત માનવામાં આવે છે. જોકે ચાતુર્માસ દરમિયાન ‘અબુઝ મુહૂર્ત’ (સ્વયંસિદ્ધ મુહૂર્ત) આવી શકે છે, પરંતુ આ છૂટછાટ લગ્ન જેવા મોટા સંસ્કારોને લાગુ પડતી નથી. લગ્ન અને અન્ય મુખ્ય શુભ કાર્યો દેવઉઠી એકાદશીના દિવસે ભગવાન વિષ્ણુના જાગૃત થયા પછી જ શરૂ થાય છે.
દશેરા પર કયા શુભ કામ કરી શકીએ છીએ?
ચાતુર્માસ હોવા છતાં વિજયાદશમી પર નીચે મુજબના કાર્યો કરવા અત્યંત શુભ અને ફળદાયી માનવામાં આવે છે:
શસ્ત્ર અને યંત્ર પૂજા (અયુધ પૂજા): દશેરાના દિવસે પોતાના વ્યવસાય કે રોજિંદા કાર્યમાં ઉપયોગમાં લેવાતા ઓજારો, મશીનરી, વાહનો, લેપટોપ અને શસ્ત્રોની પૂજા કરવાની પ્રાચીન પરંપરા છે.
સોનું, ચાંદી અને વાહનની ખરીદી: આ દિવસે નવું વાહન, સોનું-ચાંદી, ઘરેણાં, જમીન-મિલકત અથવા ઇલેક્ટ્રોનિક્સની ખરીદી કરવી ખૂબ જ શુભ હોય છે.
નવા વેપાર અથવા પ્રોજેક્ટની શરૂઆત: કોઈ નવી વ્યાવસાયિક યોજના પર કામ શરૂ કરવું, નવી દુકાન કે ઓફિસની કાગળોની તૈયારી કરવી અથવા નવા પ્રોજેક્ટનો શુભારંભ કરવો વિજય અપાવનારું માનવામાં આવ્યું છે.
શમી વૃક્ષ અને માં અપરાજિતાની પૂજા: વિજયાદશમી પર શમીના વૃક્ષની પૂજા કરવાની અને માં અપરાજિતાના આશીર્વાદ લેવાથી જીવનમાં શત્રુઓની બાધા દૂર થાય છે અને વિજય પ્રાપ્ત થાય છે.
વિદ્યારંભ સંસ્કાર: બાળકોના અભ્યાસની શરૂઆત (અક્ષર જ્ઞાન) કરાવવા માટે વિજયાદશમીનો દિવસ સૌથી ઉત્તમ માનવામાં આવે છે.
યજ્ઞ, અનુષ્ઠાન અને દાન-પુણ્ય: આ દિવસે કરવામાં આવેલ મંત્ર જાપ, હોમ-હવન અને જરૂરિયાતમંદોને દાન-પુણ્ય કરવાથી અક્ષય પુણ્યની પ્રાપ્તિ થાય છે.
કયા માંગલિક કાર્યોથી બચવું જોઈએ?
ચાતુર્માસના નિયમો અનુસાર દશેરા પર પણ આ મોટા સંસ્કારોને ટાળવાની સલાહ આપવામાં આવે છે:
લગ્ન સંસ્કાર: લગ્ન-બ્યાહ જેવા મોટા માંગલિક કાર્યો ચાતુર્માસમાં સંપૂર્ણપણે વર્જિત છે. તેના માટે દેવઉઠી એકાદશી પછીના શુભ મુહૂર્તની રાહ જોવી.
ગૃહ પ્રવેશ: નવા ઘરમાં ઔપચારિક ગૃહ પ્રવેશ કરવાથી આ સમયગાળા દરમિયાન બચવું જોઈએ.
મુંડન અને દીક્ષા સંસ્કાર: માત્ર અબૂઝ મુહૂર્ત માનીને મુંડન કે દીક્ષા જેવા સંસ્કારો કરવા યોગ્ય માનવામાં આવતા નથી.
વિજયાદશમી 2026 પર ચાતુર્માસનો પ્રભાવ હોવાના કારણે લગ્ન અને ગૃહ પ્રવેશ જેવા મોટા માંગલિક કાર્યોથી બચવું જોઈએ. જો કે, નવા કામની પાયાની શરૂઆત કરવી, ખરીદી કરવી, વાહન લેવું અને ધાર્મિક અનુષ્ઠાનો માટે આ દિવસ અબૂઝ મુહૂર્તની જેમ જ સર્વોત્તમ ફળ આપનાર સાબિત થશે.
