અસંગઠિત ક્ષેત્રના શ્રમિકો માટે લોટરી! 60 વર્ષ પછી દર મહિને મળશે ₹3,000, જાણો પૂરી પ્રક્રિયા
ભારત સરકારના શ્રમ અને રોજગાર મંત્રાલય દ્વારા દેશના અસંગઠિત ક્ષેત્રમાં કામ કરતા મજૂરો અને શ્રમિકો માટે ઈ-શ્રમ પોર્ટલ (e-Shram Portal) ની શરુઆત કરવામાં આવી છે. આ પોર્ટલ દ્વારા દરેક પાત્રતા ધરાવતા શ્રમિકને એક યુનિવર્સલ એકાઉન્ટ નંબર (UAN) આપવામા આવે છે.
આ 12 આંકડાનો યુનિક નંબર શ્રમિક માટે ડિજિટલ ઓળખપત્ર તરીકે કામ કરે છે. તેનાથી કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકાર દ્વારા ચલાવવામાં આવતી વિવિધ સામાજિક સુરક્ષા અને કલ્યાણકારી યોજનાઓનો લાભ એક જ જગ્યાએથી સીધો શ્રમિક સુધી પહોંચાડી શકાય છે. જો તમે શાકભાજી કે ફળ વેચનારા, ખેતમજૂર, ઘરઘાટી (ઘરેલુ કામદારો) કે ગિગ વર્કર છો, તો આ ઈ-શ્રમ કાર્ડ તમારા માટે અત્યંત ઉપયોગી સાબિત થઈ શકે છે.
ઈ-શ્રમ કાર્ડ સંપૂર્ણપણે મફત બને છે
ઈ-શ્રમ કાર્ડ બનાવવાની સેવા સંપૂર્ણપણે નિઃશુલ્ક છે. સરકાર આ કાર્ડ ઈશ્યૂ કરવા કે તેની વાર્ષિક માન્યતા જાળવી રાખવા માટે કોઈ જ ફી કે પ્રીમિયમ લેતી નથી.
પોર્ટલ પર એકાઉન્ટ બનાવવાનો કોઈ ખર્ચ નથી. જો તમે સામાન્ય સેવા કેન્દ્ર (CSC) પર જઈને કાર્ડ પ્રિન્ટ કરાવો છો, તો વેન્ડર માત્ર પ્રિન્ટિંગ સેવાનો મામૂલી ચાર્જ લઈ શકે છે. આ કાર્ડ સાથે મળતા ₹2 લાખ સુધીના અકસ્માત કવરનો તમામ ખર્ચ સરકાર પોતે ભોગવે છે. શ્રમિકે પોતાના ખિસ્સામાંથી એક પણ રૂપિયો આપવો પડતો નથી.
પેન્શન યોજના માટે મામૂલી યોગદાન જરૂરી
આ કાર્ડ હેઠળ જો કોઈ શ્રમિક 60 વર્ષની ઉંમર પછી દર મહિને ₹3,000નું પેન્શન મેળવવાની યોજના પસંદ કરે છે, તો તેમણે પોતાની ઉંમર મુજબ દર મહિને ₹55 થી ₹200 સુધીનું નાનું યોગદાન આપવાનું રહે છે. આ માસિક યોગદાન માત્ર પેન્શન યોજના માટે જ છે, ઈ-શ્રમ કાર્ડ બનાવવા કે જાળવવા માટે કોઈ ફી નથી.
ઈ-શ્રમ કાર્ડધારકોને મળતા 4 મુખ્ય ફાયદાઓ
1. મફત અકસ્માત વીમા કવચ
ઈ-શ્રમ કાર્ડ પર રજીસ્ટ્રેશન કરાવતા જ શ્રમિકોને પ્રધાનમંત્રી સુરક્ષા બીમા યોજના (PMSBY) હેઠળ આપોઆપ આવરી લેવામાં આવે છે. પ્રથમ વર્ષનું પ્રીમિયમ સરકાર ભરે છે.
અકસ્માતમાં મૃત્યુ કે કાયમી વિકલાંગતા: કાર્ડધારકના પરિવારને ₹2 લાખની નાણાકીય સહાય મળે છે.
આંશિક કે અસ્થાયી વિકલાંગતા: શ્રમિકને ₹1 લાખની મદદ આપવામાં આવે છે.
2. દર મહિને ₹3,000નું ગેરંટીડ પેન્શન
ઈ-શ્રમ પોર્ટલને પ્રધાનમંત્રી શ્રમ યોગી માનધન (PMSYM) પેન્શન યોજના સાથે જોડવામાં આવ્યું છે.
ઉંમર મર્યાદા: 18 થી 40 વર્ષની વયના નોંધાયેલા શ્રમિકો આમાં જોડાઈ શકે છે.
લાભ: 60 વર્ષની ઉંમર પૂર્ણ થયા બાદ દર મહિને ઓછામાં ઓછું ₹3,000નું નિશ્ચિત પેન્શન મળે છે.
સરકારી ફાળો: જેટલી રકમ શ્રમિક પોતાના પેન્શન એકાઉન્ટમાં જમા કરાવે છે, એટલી જ રકમ સરકાર પણ સામેથી ઉમેરે છે.
પરિવાર સુરક્ષા: જો મૂળ લાભાર્થીનું અવસાન થાય, તો તેમના પતિ/પત્નીને 50% રકમ ફેમિલી પેન્શન તરીકે મળતી રહે છે.
3. તમામ સરકારી યોજનાઓ માટે એક જ માધ્યમ
ઈ-શ્રમ UAN કાર્ડ વિવિધ સરકારી કલ્યાણકારી કાર્યક્રમો માટે એક એલિજિબિલિટી પાસપોર્ટ તરીકે કામ કરે છે:
રોજગાર અને તાલીમ: નોકરીની શોધ માટે નેશનલ કેરિયર સર્વિસ (NCS) અને વ્યાવસાયિક તાલીમ માટે સ્કિલ ઇન્ડિયા ડિજિટલ પોર્ટલ સાથે સીધું જોડાણ.
આરોગ્ય સહાય: આયુષ્માન ભારત (PMJAY) યોજના હેઠળ ₹5 લાખ સુધીની મફત સારવાર મેળવવામાં સરળતા.
આવાસ અને અન્ન સુરક્ષા: પ્રધાનમંત્રી આવાસ યોજના (PMAY) માં પ્રાધાન્ય અને ‘વન નેશન વન રાશન કાર્ડ’ યોજના દ્વારા દેશમાં ગમે ત્યાંથી રાશન મેળવવાની સુવિધા.
4. ડાયરેક્ટ બેનિફિટ ટ્રાન્સફર (DBT)
કોઈ કુદરતી આપત્તિ, મહામારી કે આર્થિક સંકટ સમયે સરકાર શ્રમિકોને સીધી નાણાકીય સહાય પહોંચાડવા ઈ-શ્રમ ડેટાબેઝનો ઉપયોગ કરે છે. તમામ આર્થિક મદદ કોઈ પણ વચેટિયા વગર સીધી શ્રમિકના બેંક એકાઉન્ટમાં જમા કરવામાં આવે છે.
ઈ-શ્રમ કાર્ડ માટેની પાત્રતા અને શરતો
લક્ષિત જૂથ: શ્રમિક અસંગઠિત ક્ષેત્રનો હોવો જોઈએ (જેમ કે ખેતમજૂર, ફેરિયા, દરજી, કડિયાકામ કરનાર, ઘરઘાટી વગેરે).
ઉંમર મર્યાદા: ઈ-શ્રમ કાર્ડ માટે શ્રમિકની ઉંમર 16 થી 59 વર્ષ વચ્ચે હોવી જોઈએ. (જ્યારે પેન્શન યોજનામાં જોડાવા માટે ઉંમર 18 થી 40 વર્ષ હોવી જરૂરી છે.)
આવકવેરો: અરજદાર ઈન્કમ ટેક્સ પેયર (કરદાતા) ન હોવો જોઈએ.
અન્ય યોજનાઓ: અરજદાર EPFO (પ્રોવિડન્ટ ફંડ) કે ESIC નો સભ્ય ન હોવો જોઈએ.
ઈ-શ્રમ કાર્ડ માટે ઓનલાઈન રજીસ્ટ્રેશન કેવી રીતે કરવું?
સૌથી પહેલાં અધિકૃત પોર્ટલ (
[https://register.eshram.gov.in/](https://register.eshram.gov.in/)) પર જાઓ.તમારો મોબાઈલ નંબર અને કેપ્ચા કોડ દાખલ કરી ‘Send OTP’ પર ક્લિક કરો.
ફોન પર આવેલો OTP સબમિટ કરો અને ચકાસણી માટે આધાર કાર્ડ વિગત દાખલ કરો.
તમારી અંગત માહિતી, સરનામું, શૈક્ષણિક લાયકાત અને વ્યવસાયની વિગતો ભરો.
બેંક એકાઉન્ટ નંબર અને IFSC કોડ સાચી રીતે લખો.
બધી વિગતો ચકાસ્યા બાદ અરજી સબમિટ કરો અને તમારું 12 આંકડાનું UAN ધરાવતું ઈ-શ્રમ કાર્ડ ડાઉનલોડ કરી લો.
પેન્શન યોજના (PMSYM) સાથે કેવી રીતે જોડાવું?
ઈ-શ્રમ કાર્ડ ધારકો 60 વર્ષ પછી દર મહિને ₹3,000 નું પેન્શન મેળવવા માટે સરળતાથી માનધન પોર્ટલ પર જઈને નોંધણી કરાવી શકે છે. ત્યાં ‘Self Enrollment’ વિકલ્પ પસંદ કરી, પોતાના મોબાઈલ નંબર દ્વારા લોગીન કરીને ઈ-શ્રમ પ્રોફાઈલને પેન્શન યોજના સાથે લિંક કરી શકાય છે.
