રાતોરાત પૈસા ડબલ! કેન્સરની દવાથી આ શેરમાં આવ્યો 177% નો ધમાકેદાર ઉછાળો!
શેરબજારમાં અવારનવાર મોટી હલચલ જોવા મળતી હોય છે, પરંતુ જ્યારે કોઈ બાયોટેકનોલોજી કંપનીના શેરમાં એક જ દિવસમાં 170% થી વધુનો ઉછાળો આવે, ત્યારે તે આખી દુનિયાનું ધ્યાન ખેંચે છે. યુએસ બજારમાં તાજેતરમાં જ આવો એક ચમત્કાર જોવા મળ્યો. જાણીતી ફાર્માસ્યુટિકલ કંપની મોડર્ના (Moderna) ના શેરમાં રાતોરાત 177 ટકાનો જંગી ઉછાળો નોંધાયો હતો.
આ અભૂતપૂર્વ તેજી પાછળનું મુખ્ય કારણ કેન્સરની સારવાર ક્ષેત્રે મળેલી એક ઐતિહાસિક સફળતા છે. મોડર્ના અને તેની ભાગીદાર કંપની મર્ક (Merck) એ જાહેરાત કરી છે કે તેમની પર્સનલાઇઝ્ડ કેન્સર વેક્સિન (Personalised Cancer Vaccine) ના ત્રીજા તબક્કાના (Phase 3) ટ્રાયલમાં અત્યંત આશાસ્પદ પરિણામો મળ્યા છે.
સ્કિન કેન્સર સામે મોટી સફળતા: ટ્રાયલમાં શું સામે આવ્યું?
આ ક્લિનિકલ ટ્રાયલ સ્ટેજ 4 ના મિલાનોમા (Melanoma) ના દર્દીઓ પર કરવામાં આવ્યો હતો. મિલાનોમા એ ત્વચા (સ્કિન) ના કેન્સરનો એક અત્યંત ગંભીર પ્રકાર છે. આમ તો કુલ સ્કિન કેન્સરના કેસોમાં મિલાનોમાનું પ્રમાણ માત્ર 1 ટકા જેટલું જ હોય છે, પરંતુ આ રોગથી થતા મૃત્યુઆંકમાં તેનો હિસ્સો સૌથી વધુ હોય છે. તેથી જ આ કેન્સર માટે અસરકારક સારવાર શોધવી વિજ્ઞાનીઓ માટે એક મોટો પડકાર રહ્યો છે.
જે દર્દીઓની સર્જરી કરીને ટ્યુમર (ગાંઠ) સંપૂર્ણપણે કાઢી નાખવામાં આવી હતી, તેમના પર આ ટ્રાયલ હાથ ધરાયો હતો. પરિણામો દર્શાવે છે કે મોડર્નાની આ પ્રયોગાત્મક વેક્સિને કેન્સર ફરીથી થવાના જોખમને નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડી દીધું છે. એટલે કે, સારવાર મેળવનારા દર્દીઓમાં કેન્સર પાછું લોટવાની શક્યતા નહિવત થઈ ગઈ હતી.
શેરબજાર પર અકલ્પનીય અસર: મોડર્ના અને મર્કના શેરમાં ઉછાળો
આ ઐતિહાસિક સફળતાના સમાચાર વાયરલ થતાં જ ન્યૂ યોર્ક સ્ટોક એક્સચેન્જ (NYSE) પર રોકાણકારો મોડર્નાના શેર ખરીદવા માટે તૂટી પડ્યા હતા.
મોડર્ના (Moderna): કંપનીના શેર 177 ટકા વધીને $174.38 ની ઊંચી સપાટીએ પહોંચી ગયા હતા.
મર્ક (Merck): મોડર્નાની ભાગીદાર કંપની મર્કના શેરમાં પણ 12.60 ટકાનો વધારો જોવા મળ્યો હતો અને તે $152.20 પર બંધ રહ્યા હતા. (ઉલ્લેખનીય છે કે અમેરિકા અને કેનેડા બહાર મર્ક કંપની ‘MSD’ તરીકે ઓળખાય છે.)
બજારના વિશ્લેષકોના મતે, આ માત્ર એક દિવસની તેજી નથી પણ કેન્સરની સારવાર ક્ષેત્રે મોડર્ના માટે આવકનો એક નવો અને વિશાળ સ્ત્રોત ખોલવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.
શું છે આ નવી થેરાપી અને તે કેવી રીતે કામ કરે છે?
મર્ક અને મોડર્નાએ સંયુક્ત નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે, આ કોમ્બિનેશન થેરાપી (જેમાં મોડર્નાની વેક્સિન અને મર્કની પ્રખ્યાત દવા ‘KEYTRUDA’ નો ઉપયોગ કરાયો છે) એડજુવન્ટ મિલાનોમા (Adjuvant Melanoma) ની સારવારમાં આંકડાકીય અને તબીબી રીતે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ સુધારો દર્શાવનારી વિશ્વની પ્રથમ અને એકમાત્ર થેરાપી બની ગઈ છે.
માત્ર KEYTRUDA દવાની સરખામણીમાં, આ નવી કોમ્બિનેશન વેક્સિન આપવાથી દર્દીઓમાં:
કેન્સર ફરીથી ઉભરવાની શક્યતા ઘટી છે.
કેન્સર શરીરના અન્ય ભાગોમાં ફેલાવાનું જોખમ પણ ઘણું ઓછું થઈ ગયું છે.
ત્રીજા તબક્કા (Phase 3) ના મુખ્ય તારણો:
આ ટ્રાયલના પૂર્વ-નિર્ધારિત વિશ્લેષણમાં સ્ટેજ IIB, IIC, III અથવા IV ના ક્યુટેનિયસ મિલાનોમા ધરાવતા દર્દીઓમાં મોટો સુધારો જોવા મળ્યો હતો. આ એવા દર્દીઓ હતા જેમને પહેલાં કોઈ સિસ્ટમિક થેરાપી આપવામાં આવી નહોતી. પ્રોટોકોલ મુજબ, દર્દીઓનું આયુષ્ય કેટલું વધે છે (Overall Survival) તે જેવા અન્ય ગૌણ પરિણામો માપવા માટે આ અભ્યાસ આગળ પણ ચાલુ રહેશે.
સૌથી રાહતની વાત એ છે કે, આ ટ્રાયલ દરમિયાન કોઈ પણ નવું સુરક્ષા જોખમ (Safety Signal) સામે આવ્યું નથી. ‘ઇન્ટિસમેરાન’ (Intismeran) અને KEYTRUDA નું આ મિશ્રણ દર્દીઓ માટે સલામત માલૂમ પડ્યું છે.
નિષ્ણાતો અને મુખ્ય સંશોધકોનું શું કહેવું છે?
સિડની યુનિવર્સિટીના ચેરમેન અને મેલાનોમા ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓસ્ટ્રેલિયાના મેડિકલ ડાયરેક્ટર પ્રોફેસર જ્યોર્જિના લોંગ (જેઓ આ ટ્રાયલના મુખ્ય સંશોધક છે) એ આ ક્ષણને ખૂબ જ ખાસ ગણાવી હતી.
તેમણે જણાવ્યું હતું કે,
“આજના પરિણામો એડજુવન્ટ મિલાનોમાની સારવાર માટે એક ઐતિહાસિક માઇલસ્ટોન સમાન છે. આ વિશ્વનો પહેલો એવો ફેઝ 3 અભ્યાસ છે જે દર્શાવે છે કે દર્દીના પોતાના ટ્યુમરના વિશિષ્ટ જીન ફિંગરપ્રિન્ટ (Mutational Fingerprint) ના આધારે બનાવવામાં આવેલી ‘ઇન્ટિસમેરાન’ વેક્સિન, જ્યારે પેમ્બ્રોલિઝુમાબ (KEYTRUDA) સાથે આપવામાં આવે છે, ત્યારે તે માત્ર KEYTRUDA આપવા કરતાં કેન્સર પાછું આવવાનું અથવા દર્દીના મૃત્યુનું જોખમ ખૂબ જ ઘટાડી દે છે.”
તેમણે ઉમેર્યું કે આ નવી ટેકનોલોજી કેન્સરની સારવારની જૂની પદ્ધતિઓને બદલી નાખશે અને દર્દીઓને લાંબા સમય સુધી કેન્સર મુક્ત જીવન જીવવામાં મદદ કરશે.
ભવિષ્યની આશા: કેન્સર મુક્ત દુનિયા તરફ એક ડગલું
મોડર્નાની આ સફળતા માત્ર શેરબજારના રોકાણકારો માટે ખુશીના સમાચાર નથી, પરંતુ વિશ્વભરના કરોડો કેન્સર દર્દીઓ માટે એક નવી આશાનું કિરણ છે. અત્યાર સુધી મોડર્નાને મુખ્યત્વે કોવિડ-19 વેક્સિન માટે ઓળખવામાં આવતી હતી, પરંતુ હવે તેની mRNA ટેકનોલોજી કેન્સર જેવા અસાધ્ય રોગો સામે પણ લડવામાં કારગર સાબિત થઈ રહી છે. જો આગામી સમયમાં આ વેક્સિનને વૈશ્વિક મંજૂરી મળી જશે, તો તે તબીબી ઇતિહાસની સૌથી મોટી ક્રાંતિઓમાંની એક ગણાશે.
