શું તમારો ફોન પણ અચાનક ધ્રૂજવા લાગ્યો હતો? ગભરાશો નહીં, સરકારે કર્યું છે આ મોટું કામ!
આજે સવારે લગભગ ૧૧:૪૦ વાગ્યે ભારતભરમાં એક વિચિત્ર અને આશ્ચર્યજનક ઘટના બની. લાખો લોકો પોતાના કામમાં વ્યસ્ત હતા, કોઈ ઓફિસમાં હતું તો કોઈ ઘરમાં, ત્યારે અચાનક દરેકના મોબાઈલ ફોન એકસાથે કોઈ મોટા સાયરનની જેમ ગાજી ઉઠ્યા. ફોન સતત વાઇબ્રેટ થવા લાગ્યા અને સ્ક્રીન પર એક મોટા અક્ષરે સંદેશ દેખાયો: “Emergency Alert: Severe”.
શરૂઆતમાં લોકો ગભરાઈ ગયા. ઘણાને લાગ્યું કે ફોન હેક થઈ ગયો છે, તો કોઈને લાગ્યું કે કદાચ કોઈ મોટો ભૂકંપ આવવાનો છે. પરંતુ થોડી જ ક્ષણોમાં સ્પષ્ટ થઈ ગયું કે આ કોઈ જોખમ નહીં, પણ ભારત સરકાર દ્વારા આપણી સુરક્ષા માટે કરવામાં આવેલું એક મહત્વનું પરીક્ષણ હતું.
ગભરાવાની જરૂર નથી: આ માત્ર એક ‘ટેસ્ટ’ હતો
મોબાઈલ સ્ક્રીન પર જે સંદેશ દેખાયો તે ભારત સરકારના ટેલિકોમ વિભાગ (DoT) અને નેશનલ ડિઝાસ્ટર મેનેજમેન્ટ ઓથોરિટી (NDMA) દ્વારા મોકલવામાં આવ્યો હતો. આ મેસેજમાં સ્પષ્ટપણે લખ્યું હતું કે, “આ ભારત સરકારના ટેલિકોમ વિભાગ દ્વારા સેલ બ્રોડકાસ્ટિંગ સિસ્ટમ દ્વારા મોકલવામાં આવેલ એક નમૂનાનો ટેસ્ટ સંદેશ છે. કૃપા કરીને આ સંદેશ પર ધ્યાન ન આપો કારણ કે તમારી તરફથી કોઈ કાર્યવાહીની જરૂર નથી.”
આ ટેસ્ટિંગનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય એ તપાસવાનો હતો કે શું કટોકટીના સમયે સરકાર દેશના કરોડો નાગરિકો સુધી એકસાથે અને એક જ સેકન્ડમાં માહિતી પહોંચાડી શકે છે કે નહીં.
શું છે આ ‘સેલ બ્રોડકાસ્ટ સિસ્ટમ’ (Cell Broadcast System)?
આપણે અત્યાર સુધી સામાન્ય SMS થી ટેવાયેલા છીએ, પરંતુ આ સિસ્ટમ તેનાથી સાવ અલગ છે. સેલ બ્રોડકાસ્ટિંગ એ એક એવી ટેકનોલોજી છે જેનો ઉપયોગ માત્ર ગંભીર પરિસ્થિતિઓમાં જ કરવામાં આવે છે. તેની સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે આ માટે તમારા ફોનમાં ઇન્ટરનેટ હોવું જરૂરી નથી.
ભલે તમારો ફોન સાયલન્ટ મોડ પર હોય, તો પણ આ એલર્ટ તેજ અવાજ સાથે વાગે છે જેથી યુઝરનું ધ્યાન તરત જ ખેંચાય. આ સિસ્ટમ મોબાઈલ ટાવરના આધારે કામ કરે છે, એટલે કે ચોક્કસ વિસ્તારના તમામ ફોનમાં એકસાથે મેસેજ મોકલી શકાય છે.
શા માટે કરવામાં આવ્યું આ પરીક્ષણ?
ભારત ભૌગોલિક રીતે વિવિધતાઓથી ભરેલો દેશ છે. અહીં ક્યારેક પૂર આવે છે, ક્યારેક વાવાઝોડું તો ક્યારેક ભૂકંપના આંચકા અનુભવાય છે. આવી કુદરતી આપત્તિઓ વખતે સૌથી મોટો પડકાર લોકો સુધી સાચી માહિતી અને ચેતવણી સમયસર પહોંચાડવાનો હોય છે.
-
જીવ બચાવવા માટે: જો સુનામી કે ચક્રવાત આવવાનું હોય, તો આ સિસ્ટમ દ્વારા દરિયાકાંઠાના લોકોને અડધો કલાક પહેલા પણ એલર્ટ કરી શકાય છે, જેનાથી હજારો લોકોના જીવ બચાવી શકાય.
-
અફવાઓ રોકવા: આપત્તિ સમયે સોશિયલ મીડિયા પર અફવાઓ ઝડપથી ફેલાય છે. સરકારનો સીધો મેસેજ લોકોને સચોટ માહિતી આપશે.
-
સ્વદેશી ટેકનોલોજી: આ સિસ્ટમ સંપૂર્ણપણે ભારતમાં વિકસાવવામાં આવી છે, જે ‘ડિજિટલ ઈન્ડિયા’ અને સુરક્ષા ક્ષેત્રે આત્મનિર્ભરતાનું પ્રતિક છે.
સોશિયલ મીડિયા પર લોકોની પ્રતિક્રિયા
જેવો આ એલર્ટ મેસેજ આવ્યો કે તરત જ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ જેમ કે X (ટ્વિટર) અને ફેસબુક પર મીમ્સ અને સવાલોનો પૂર આવ્યો. ઘણા યુઝર્સે ફોનનો સ્ક્રીનશોટ શેર કરીને પૂછ્યું કે, “શું તમારા ફોનમાં પણ આ અવાજ આવ્યો?”
કેટલાક લોકોએ આ પગલાંની પ્રશંસા કરી અને કહ્યું કે ટેકનોલોજીનો આવો ઉપયોગ ખરેખર ગર્વની વાત છે. તો વળી કેટલાક વડીલો અચાનક વાગેલા સાયરનથી થોડા ડરી ગયા હતા. જોકે, સરકાર દ્વારા અગાઉથી જ સમાચાર માધ્યમો દ્વારા જાણ કરવામાં આવી હતી કે આવા ટેસ્ટિંગ સમયાંતરે કરવામાં આવશે, પરંતુ વાસ્તવિક અનુભવ ઘણા માટે નવો હતો.
ભવિષ્યમાં આ એલર્ટ કેવી રીતે મદદરૂપ થશે?
કલ્પના કરો કે કોઈ મોટા શહેરની નજીક ડેમ તૂટવાની શક્યતા છે અથવા અચાનક વાદળ ફાટવાની ઘટના બની છે. આવી સ્થિતિમાં રેડિયો કે ટીવી ચેતવણી આપતા પહેલા કદાચ મોડું થઈ જાય, પણ મોબાઈલ દરેકના ખિસ્સામાં હોય છે. આ સિસ્ટમ દ્વારા:
-
યુદ્ધ જેવી ઈમરજન્સીમાં નાગરિકોને સુરક્ષિત સ્થળે જવા સૂચના આપી શકાશે.
-
ગેસ લીકેજ જેવી સ્થાનિક દુર્ઘટનાઓમાં જે-તે વિસ્તારના લોકોને તરત સાવધ કરી શકાશે.
-
ખોવાયેલા બાળકો કે જાહેર સુરક્ષાના ગંભીર મુદ્દાઓ પર એલર્ટ જારી કરી શકાશે.
