૨૬ ફાઉલ, ૪ પીળા કાર્ડ અને મેદાન પર યુદ્ધ: ઇંગ્લેન્ડ-આર્જેન્ટિનાના હિંસક મુકાબલાથી ફિફા વર્લ્ડ કપમાં રાજકીય ગરમાવો વધ્યો
ફિફા વર્લ્ડ કપ ૨૦૨૬ની સેમિફાઇનલ માત્ર એક ફૂટબોલ મેચ નહોતી, પરંતુ બે કટ્ટર હરીફ દેશો વચ્ચેના સદીઓ જૂના રાજકીય અને ઐતિહાસિક તણાવનો જીવંત વિસ્ફોટ હતો. મેચ શરૂ થતાં પહેલાં, આર્જેન્ટિનાના કોચ લિયોનેલ સ્કેલોની અને ઇંગ્લેન્ડના મેનેજર થોમસ તુશેલે પત્રકાર પરિષદમાં ખૂબ જ શાંતિપૂર્વક દાવો કર્યો હતો કે આ મુકાબલો માત્ર રમત પૂરતો સીમિત રહેશે અને મેદાન પર કોઈ અણછાજતી ગરમાગરમી જોવા નહીં મળે. પરંતુ બુધવારે જ્યારે રેફરીએ વ્હિસલ વગાડી, ત્યારે વાસ્તવિકતા તદ્દન અલગ હતી. બંને ટીમોના ખેલાડીઓ વચ્ચે ભારોભાર આક્રોશ, ઈર્ષ્યા અને જીતવા માટેની આંધળી જીદ સ્પષ્ટ દેખાતી હતી. લિયોનેલ મેસ્સીની આગેવાની હેઠળ આર્જેન્ટિનાએ ઇંગ્લેન્ડને ૨-૧થી હરાવીને સ્પેન સામે ફાઇનલમાં જગ્યા બનાવી લીધી છે, પરંતુ આ મેચ ફૂટબોલના કૌશલ્ય કરતાં મેદાન પરના ‘ખરાબ લોહી’ (Bad Blood) માટે વધુ યાદ રાખવામાં આવશે.
રમતની શરૂઆત અને હિંસક ફાઉલનો સિલસિલો
મેચની શરૂઆત એટલી આક્રમક હતી કે જાણે ફૂટબોલ સ્ટેડિયમ WWE ના ‘મન્ડે નાઇટ રો’ ના અખાડામાં ફેરવાઈ ગયું હોય. અંતિમ વ્હિસલ વાગી ત્યાં સુધીમાં કુલ ૨૬ ફાઉલ નોંધાયા હતા, જે દર્શાવે છે કે આ ટુર્નામેન્ટની સૌથી ખતરનાક અને શારીરિક મેચ હતી. આશ્ચર્યની વાત એ છે કે, મેચની શરૂઆતની માત્ર ૧૦ મિનિટમાં જ ૮ ભયાનક ફાઉલ થયા હતા.
રેફરી ઇસ્માઇલ એલ્ફાથ માટે સ્થિતિને કાબૂમાં રાખવી મુશ્કેલ બની રહી હતી. તેમણે સમગ્ર મેચ દરમિયાન ૪ પીળા કાર્ડ (યલો કાર્ડ) બતાવ્યા, જેમાં ત્રણ આર્જેન્ટિનાના ખેલાડીઓને અને એક ઇંગ્લેન્ડના ખેલાડીને મળ્યું હતું. આર્જેન્ટિનાના ખેલાડીઓ શરૂઆતથી જ ઇંગ્લેન્ડને શારીરિક રીતે નબળું પાડવાના અને ડરાવવાના ઇરાદા સાથે મેદાનમાં ઉતર્યા હોય તેવું લાગતું હતું. જોકે, ઇંગ્લેન્ડના ‘થ્રી લાયન્સ’ પણ પીછેહઠ કરવાના મૂડમાં નહોતા. તેમણે દરેક આક્રમક ટેકલનો એટલી જ તાકાતથી જવાબ આપ્યો.
પ્રથમ ફ્લેશપોઇન્ટ: એન્ઝો ફર્નાન્ડીઝ અને એલિયટ એન્ડરસનની અથડામણ
મેચની શરૂઆતની ક્ષણોમાં જ પહેલો મોટો વિવાદ ત્યારે સર્જાયો જ્યારે આર્જેન્ટિનાના મિડફિલ્ડર એન્ઝો ફર્નાન્ડીઝે ઇંગ્લેન્ડના એલિયટ એન્ડરસન પર એક અત્યંત જોરદાર અને જોખમી ટેકલ કર્યું. આ પડકાર એટલો આક્રમક હતો કે બંને ટીમના ખેલાડીઓ એકબીજા સાથે બાખડી પડ્યા.
મેદાન પર ખેલાડીઓ એકબીજા સામે આંગળીઓ ચિંધતા, ધક્કામુક્કી કરતા અને ગુસ્સામાં બૂમો પાડતા જોવા મળ્યા. માહોલ એટલો ગરમ થઈ ગયો હતો કે જો રેફરીએ સમયસર વચ્ચે પડીને ખેલાડીઓને અલગ ન કર્યા હોત, તો મેદાન પર મોટી મારામારી થઈ ગઈ હોત. આ ઘટનાએ સ્પષ્ટ કરી દીધું કે આગામી ૯૦ મિનિટ બંને ટીમો માટે અગ્નિકાંડ સમાન રહેવાની છે.
જુડ બેલિંગહામ: ઇંગ્લેન્ડનો અડગ યોદ્ધા
જો આ મેચમાં ઇંગ્લેન્ડ તરફથી કોઈ ખેલાડીએ મેદાન પરની ભાવનાત્મક અને શારીરિક તીવ્રતાનો જડબાતોડ જવાબ આપ્યો હોય, તો તે રીઅલ મેડ્રિડનો સ્ટાર મિડફિલ્ડર જુડ બેલિંગહામ હતો. બેલિંગહામે દુનિયાના સૌથી મોટા સ્ટેજ પર દબાણમાં રમવાની પોતાની પ્રતિષ્ઠાને સાર્થક કરી. આર્જેન્ટિનાના ડિફેન્ડર્સે તેને વારંવાર નિશાન બનાવ્યો અને મજબૂત પડકારો ફેંક્યા, પરંતુ બેલિંગહામે હાર ન માની.
જ્યારે પણ આર્જેન્ટિનાના ખેલાડીઓ મર્યાદા ઓળંગતા, ત્યારે બેલિંગહામ વિરોધીઓ સામે આંખમાં આંખ મિલાવીને ઊભો થઈ જતો અને રેફરી સમક્ષ મજબૂત રજૂઆત કરતો. રમત દરમિયાન તેની આ આક્રમકતા સતત દેખાતી રહી. એટલું જ નહીં, સ્ટોપેજ ટાઇમ દરમિયાન તે આર્જેન્ટિનાના મહાન ખેલાડી લિયોનેલ મેસ્સી સાથે પણ ઉગ્ર દલીલો કરતો કેમેરામાં કેદ થયો હતો.
અંતિમ વ્હિસલ પછીનો હંગામો અને વેલેન્ટિન બાર્કો સાથે વિવાદ
મેચ પૂરી થયા પછી પણ હંગામો અટક્યો ન હતો. આર્જેન્ટિના ફાઇનલમાં પહોંચવાની ઉજવણી કરી રહ્યું હતું, ત્યારે પણ મેદાન પર ખેલાડીઓ વચ્ચે તણાવ ચાલુ હતો. ટીવી કેમેરાએ કૅપ્ચર કર્યું કે જુડ બેલિંગહામ અને આર્જેન્ટિનાના વેલેન્ટિન બાર્કો વચ્ચે કંઈક બોલાચાલી થઈ.
આ જોતાં જ આર્જેન્ટિનાના અન્ય ખેલાડીઓ ગુસ્સે ભરાયા અને તેમણે બેલિંગહામને ચારેય બાજુથી ઘેરી લીધો. બંને પક્ષો વચ્ચે ગરમાગરમ શબ્દોની આપ-લે થઈ. એક તરફ નિરાશાથી ઘેરાયેલા ઇંગ્લેન્ડના ખેલાડીઓએ રેફરીને ઘેરી લીધા હતા, તો બીજી તરફ આર્જેન્ટિનાના ખેલાડીઓનો વિજયી ઉન્માદ સ્ટેડિયમના વાતાવરણને વધુ તંગ બનાવી રહ્યો હતો.
એન્થોની ગોર્ડનનો ગોલ અને આર્જેન્ટિનાનું જબરદસ્ત કમબેક
જો રમતની તકનીકી બાજુની વાત કરીએ તો, બીજા હાફની મધ્યમાં ઇંગ્લેન્ડના એન્થોની ગોર્ડને શાનદાર ગોલ કરીને ડેડલોક તોડ્યો હતો. આ ગોલ સાથે જ ઇંગ્લેન્ડના ચાહકોમાં ખુશીની લહેર દોડી ગઈ અને એવું લાગ્યું કે થોમસ તુશેલની વ્યૂહરચના સફળ રહી છે. ઇંગ્લેન્ડે મેચ પર પકડ મજબૂત કરી લીધી હતી.
પરંતુ આર્જેન્ટિના એક એવી ટીમ છે જે દબાણમાં વધુ નિખરે છે. તેમની તાજેતરની તમામ સફળતાઓ પાછળ તેમની લડાયક માનસિકતા (Resilience) રહી છે. સૌપ્રથમ એન્ઝો ફર્નાન્ડીઝે શાનદાર ગોલ કરીને સ્કોર ૧-૧ થી બરાબર કર્યો. ત્યારબાદ, મેચના અંતિમ રોમાંચક સ્ટોપેજ-ટાઇમમાં અવેજી ખેલાડી (Substitute) લૌટારો માર્ટિનેઝે હેડર દ્વારા નાટકીય ગોલ કરીને ઇંગ્લેન્ડના સપનાઓ રોળી નાખ્યા અને આર્જેન્ટિનાને ૨-૧ થી જીત અપાવી. આર્જેન્ટિનાના ડિફેન્ડર્સ ક્રિસ્ટિયન રોમેરો અને લિસાન્ડ્રો માર્ટિનેઝે ડિફેન્સમાં આક્રમકતા અને સંયમની પાતળી રેખા પર ચાલીને ઇંગ્લેન્ડના દરેક વળતા હુમલાને ફાઉલ દ્વારા નિષ્ફળ બનાવ્યો, જેમાં રોડ્રિગો ડી પોલે પણ મહત્વની ભૂમિકા ભજવી.
ફોકલેન્ડ્સ વિવાદ: રમત પર હાવી થતું રાજકારણ
આ મેચમાં માત્ર શારીરિક હિંસા જ નહોતી, પણ રાજકીય ઉશ્કેરણી પણ ચરમસીમાએ હતી. જીત બાદ આર્જેન્ટિનાના ખેલાડીઓએ મેદાન પર ‘ફોકલેન્ડ્સ ટાપુઓ’ (Falklands) સંબંધિત એક બેનર પ્રદર્શિત કર્યું હતું. આ બેનર બંને દેશો વચ્ચેના લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા પ્રાદેશિક વિવાદનો સીધો સંદર્ભ હતો.
ફિફા (FIFA) પોતાની ટુર્નામેન્ટ્સ દરમિયાન કોઈપણ પ્રકારના રાજકીય, ધાર્મિક કે વ્યક્તિગત સંદેશાઓના પ્રદર્શન પર સખત પ્રતિબંધ રાખે છે. આર્જેન્ટિનાના ખેલાડીઓની આ હરકત બદલ ફિફા તેમની સામે શિસ્તભંગના પગલાં લઈ શકે છે, જે સ્પેન સામેની ફાઇનલ મેચ પહેલા આર્જેન્ટિના માટે મોટો ઝટકો સાબિત થઈ શકે છે.
ઐતિહાસિક પૃષ્ઠભૂમિ: ૧૯૮૨નું યુદ્ધ અને મેરાડોનાનો ‘હેન્ડ ઓફ ગોડ’
ઇંગ્લેન્ડ અને આર્જેન્ટિના વચ્ચેની આ દુશ્મનાવટનો ઇતિહાસ ઘણો ઊંડો છે. તેની શરૂઆત ૧૯૮૨ ના ફોકલેન્ડ યુદ્ધથી થઈ હતી, જે યુનાઇટેડ કિંગડમ અને આર્જેન્ટિના વચ્ચે આ ટાપુઓ પર લડવામાં આવ્યું હતું (જેને આર્જેન્ટિનામાં ‘ઇસ્લાસ માલવિનાસ’ કહેવામાં આવે છે). ત્યારથી, જ્યારે પણ આ બે ટીમો ફૂટબોલના મેદાન પર સામસામે આવે છે, ત્યારે તે મેચ ફૂટબોલ કરતાં વધુ પ્રતિષ્ઠાની લડાઈ બની જાય છે.
આ દુશ્મનાવટનો સૌથી પ્રખ્યાત અધ્યાય ૧૯૮૬ ના મેક્સિકો વર્લ્ડ કપની ક્વાર્ટર ફાઇનલમાં લખાયો હતો. તે મેચમાં આર્જેન્ટિનાએ ઇંગ્લેન્ડને ૨-૧થી હરાવ્યું હતું, જેમાં ડિએગો મેરાડોનાએ બે એવા ગોલ કર્યા જે ઇતિહાસ બની ગયા. પહેલો ગોલ કુખ્યાત “હેન્ડ ઓફ ગોડ” (Hand of God) હતો, જેમાં મેરાડોનાએ રેફરીની નજર ચૂકવીને હાથથી બોલને નેટમાં ધકેલી દીધો હતો. તેના માત્ર ચાર મિનિટ બાદ, મેરાડોનાએ પોતાના હાફમાંથી બોલ લઈને ઇંગ્લેન્ડના ૫-૬ ડિફેન્ડર્સને હંફાવીને સદીનો સૌથી સર્વશ્રેષ્ઠ ગોલ (Goal of the Century) કર્યો હતો.
૧૯૯૮ અને ૨૦૦૨ ના બદલાની કહાની
ત્યારબાદ ૧૯૯૮ ના વર્લ્ડ કપમાં ફ્રાન્સમાં બંને ટીમો ફરી ટકરાઈ હતી. આ મેચ ડેવિડ બેકહામને મળેલા રેડ કાર્ડ માટે કુખ્યાત છે. આર્જેન્ટિનાના ડિએગો સિમોન સાથેની અથડામણ બાદ બેકહામને મેદાનની બહાર મોકલી દેવાયો હતો અને ૧૦ ખેલાડીઓ સાથે રમતું ઇંગ્લેન્ડ પેનલ્ટી શૂટઆઉટમાં હારી ગયું હતું. ૨૦૦૨ ના વર્લ્ડ કપમાં ઇંગ્લેન્ડે આખરે બદલો લીધો જ્યારે ડેવિડ બેકહામે પેનલ્ટી સ્કોર કરીને ઇંગ્લેન્ડને ૧-૦ થી જીત અપાવી હતી.
