EPS-95 પેન્શનમાં વધારાની માગ: જંતર-મંતર પર ગુંજશે લાખો વરિષ્ઠ નાગરિકોનો અવાજ
ભારતના લાખો પેન્શનધારકો માટે આવનારા દિવસો ખૂબ જ નિર્ણાયક સાબિત થઈ શકે છે. એમ્પ્લોઈ પેન્શન સ્કીમ 1995 (EPS-95) હેઠળ આવતા પેન્શનધારકો પોતાની લાંબા સમયથી પડતર માંગણીઓને લઈને સરકાર સામે આર-પારની લડાઈના મૂડમાં છે. રિપોર્ટ અનુસાર, 9 માર્ચથી નવી દિલ્હીના જંતર-મંતર ખાતે દેશભરમાંથી આવેલા પેન્શનધારકો ત્રણ દિવસીય વિરોધ પ્રદર્શન કરવા જઈ રહ્યા છે. આ આંદોલનનું નેતૃત્વ ‘EPS-95 નેશનલ એજિટેશન કમિટી’ કરી રહી છે, જેમના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ કમાન્ડર અશોક રાઉત છે. આ આંદોલનનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય સરકારનું ધ્યાન પેન્શનધારકોની દયનીય આર્થિક સ્થિતિ તરફ દોરવાનો છે.
₹1,000 થી ₹7,500 સુધીની પેન્શનની માંગ: વાસ્તવિકતા અને જરૂરિયાત
હાલના સમયમાં EPS-95 હેઠળ ઘણા પેન્શનધારકોને માત્ર ₹1,000 માસિક પેન્શન મળે છે. આજના મોંઘવારીના યુગમાં આ રકમથી એક વ્યક્તિનું ગુજરાન ચલાવવું પણ અત્યંત મુશ્કેલ છે. પેન્શનધારકોની મુખ્ય માંગણી એ છે કે આ ન્યૂનતમ પેન્શન વધારીને ₹7,500 કરવામાં આવે. આ માંગણી પાછળનું તર્ક એ છે કે જે કર્મચારીઓએ વર્ષો સુધી દેશના વિકાસમાં યોગદાન આપ્યું છે, તેમને નિવૃત્તિના સમયમાં ગૌરવપૂર્ણ જીવન જીવવાનો અધિકાર છે.
માત્ર પેન્શનમાં વધારો જ નહીં, પરંતુ આ પેન્શન સાથે મોંઘવારી ભથ્થું (DA) જોડવામાં આવે તેવી પણ માંગ છે. જેમ સરકારી કર્મચારીઓ અને પેન્શનધારકોને મોંઘવારી સાથે પેન્શનમાં વધારો મળે છે, તેમ ઈપીએફઓ પેન્શનર્સને પણ તે લાભ મળવો જોઈએ. આ ઉપરાંત, વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે મફત તબીબી સુવિધા (Free Medical Facility) પૂરી પાડવી એ પણ તેમની પ્રાથમિક માંગણીઓમાં સામેલ છે, કારણ કે વધતી ઉંમર સાથે સ્વાસ્થ્ય સંબંધી ખર્ચાઓમાં નોંધપાત્ર વધારો થતો હોય છે.
શા માટે આ આંદોલન આટલું મહત્વનું છે?
EPS-95 પેન્શનધારકોની સંખ્યા કરોડોમાં છે. આ એવા લોકો છે જેમણે પોતાના કાર્યકાળ દરમિયાન પીએફમાં યોગદાન આપ્યું છે. આજે આ લોકોની ઉંમર 60 કે 70 વર્ષથી ઉપર છે, જ્યાં તેમના માટે રોજગારીના અવસર મર્યાદિત છે. જ્યારે આખી જિંદગીની બચત અને પેન્શન પણ મોંઘવારી સામે ટકી શકતી નથી, ત્યારે માનસિક અને આર્થિક તણાવ સ્વાભાવિક છે.
કમાન્ડર અશોક રાઉત અને તેમની સમિતિ લાંબા સમયથી સરકાર સાથે વાટાઘાટો કરી રહ્યા છે, પરંતુ પરિણામો અપેક્ષા મુજબના ન આવતા આ આંદોલનનો માર્ગ અપનાવવો પડ્યો છે. દિલ્હીના જંતર-મંતર ખાતે થનારું આ ત્રણ દિવસીય પ્રદર્શન સરકારને એ સંદેશ આપશે કે પેન્શનધારકો હવે વધુ રાહ જોવા તૈયાર નથી. તેઓ ઈચ્છે છે કે સરકાર તેમના જીવનનિર્વાહ માટે એક મજબૂત અને વાજબી પેન્શન માળખું તૈયાર કરે.
સરકાર સામેના પડકારો અને અપેક્ષાઓ
સરકાર માટે પેન્શનધારકોની આ માંગણીઓને સ્વીકારવી એ આર્થિક રીતે મોટું પગલું હશે. દેશભરમાં લાખો પેન્શનધારકો હોવાથી આ માટે મોટું ભંડોળ ફાળવવું પડે તેમ છે. પરંતુ, માનવીય દ્રષ્ટિકોણથી જોઈએ તો, વૃદ્ધાવસ્થામાં પેન્શન એ કોઈ ભીખ નથી, પરંતુ કર્મચારીનો હક છે. સરકારની સામાજિક સુરક્ષા યોજનાઓનું મૂળ લક્ષ્ય જ વૃદ્ધોને ટેકો આપવાનું છે, અને આ સ્થિતિમાં પેન્શનની રકમનું પુનઃનિર્ધારણ અત્યંત આવશ્યક બની ગયું છે.
આગામી 9 માર્ચથી શરૂ થતા આ આંદોલનમાં માત્ર પેન્શનધારકો જ નહીં, પણ તેમના પરિવારો પણ જોડાવાની શક્યતા છે. જ્યારે સરકાર અને પેન્શનધારકો વચ્ચે સંવાદના દ્વાર ખુલશે, ત્યારે જ આ સમસ્યાનો કાયમી ઉકેલ આવી શકશે. ત્યાં સુધી, આ આંદોલન એ લાખો વરિષ્ઠ નાગરિકોની એકતાનું પ્રતીક બની રહેશે જેઓ પોતાના હક માટે અવાજ ઉઠાવી રહ્યા છે.
