પંચમહાલ જિલ્લાના યુવા ખેડૂતોને પ્રાકૃતિક ખેતી અને આધુનિક કૃષિ પદ્ધતિઓ અંગે સઘન માર્ગદર્શન
ખેડૂત તાલીમ કેન્દ્ર, ગોધરા અને આત્મા પ્રોજેક્ટ, પંચમહાલના સંયુક્ત ઉપક્રમે આયોજિત ત્રણ દિવસીય ‘યુવા સંસ્થાકીય તાલીમ વર્ગ’ સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ થયો છે. આ શિબિરમાં પંચમહાલ જિલ્લાના યુવા ખેડૂતોને પરંપરાગત ખેતી છોડીને પ્રાકૃતિક અને આધુનિક પદ્ધતિઓ અપનાવવા માટે સજ્જ કરવામાં આવ્યા હતા.
પ્રાકૃતિક ખેતીના પાંચ મુખ્ય સ્તંભો
નાયબ ખેતી નિયામક શ્રી ભાવિન મહેતાએ ખેડૂતોને પ્રાકૃતિક કૃષિના પાંચ આયામો વિશે ટેકનિકલ માર્ગદર્શન પૂરું પાડ્યું હતું:
-
જીવામૃત અને બીજામૃત: જમીનની ફળદ્રુપતા વધારવા અને બિયારણને સંસ્કારિત કરવાની પ્રક્રિયા.
-
આચ્છાદન (Mulching): જમીનમાં ભેજ જાળવી રાખવા અને નિંદામણ ઘટાડવા માટેની પદ્ધતિ.
-
વાપસા: જમીનમાં હવા અને ભેજનું સંતુલન જળવાય તેવી સ્થિતિનું નિર્માણ.
-
મિશ્ર જૈવ પાક વિવિધતા: એક જ ખેતરમાં વિવિધ પાકો લઈ જૈવિક સંતુલન જાળવવું.
કૃષિ યાંત્રીકરણ અને વૈજ્ઞાનિક અભિગમ
તાલીમમાં આધુનિક ટેકનોલોજીના ઉપયોગ પર વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો:
-
યાંત્રીકરણ: કૃષિ ઇજનેરી કોલેજના શ્રી કે.એલ. ડાભી દ્વારા ખેતીમાં શ્રમ ઘટાડવા અને કાર્યક્ષમતા વધારવા માટે આધુનિક મશીનરીના ઉપયોગની સમજ આપી હતી.
-
મકાઈની ખેતી: નિવૃત વૈજ્ઞાનિક શ્રી કનુભાઇ પટેલે પંચમહાલના મુખ્ય પાક મકાઈમાં પ્રાકૃતિક પદ્ધતિથી ગુણવત્તાયુક્ત ઉત્પાદન વધારવાની ચાવીઓ સમજાવી હતી.
યુવા ખેડૂતોમાં ઉત્સાહ
આત્મા પ્રોજેક્ટના ઇનચાર્જ બ્લોક ટેકનોલોજી મેનેજર શ્રીમતી ક્લાવતીબેન બારીયાના સંચાલન હેઠળ યોજાયેલી આ તાલીમમાં ૩૦ જેટલા યુવા ખેડૂતોએ ઉત્સાહભેર ભાગ લીધો હતો. આ તાલીમનો મુખ્ય હેતુ ખેતીના ખર્ચમાં ઘટાડો કરી ખેડૂતોની આવક બમણી કરવાનો અને ઝેરમુક્ત આહારના ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે.
તાલીમના અંતે યુવા ખેડૂતોએ આગામી ઋતુથી જ પ્રાકૃતિક ખેતી પદ્ધતિ અપનાવવાનો સંકલ્પ વ્યક્ત કર્યો હતો.
