વૈશ્વિક અસ્થિરતાની અસર બુલિયન માર્કેટ પર: સોનાના ભાવમાં ઉછાળા પાછળના મુખ્ય કારણો.
ભારતીય સંસ્કૃતિમાં સોના અને ચાંદીને માત્ર આભૂષણો તરીકે જ નહીં, પરંતુ સુરક્ષિત રોકાણના સૌથી મજબૂત સાધન તરીકે જોવામાં આવે છે. છેલ્લા એક અઠવાડિયાથી બુલિયન માર્કેટમાં જે પ્રકારનો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે, તેણે ગ્રાહકો અને રોકાણકારો બંનેના શ્વાસ ઊંચા કરી દીધા છે. ૧૧ મે ૨૦૨૬ ના આંકડાઓ મુજબ, સોનાના ભાવમાં એક જ સપ્તાહમાં ૧,૬૪૦ રૂપિયાનો વધારો થયો છે, જ્યારે ચાંદીમાં ૧૦,૦૦૦ રૂપિયાની તેજી જોવા મળી છે.
અમદાવાદ અને અન્ય મેટ્રો શહેરોમાં આજના ભાવ
ગુજરાતના આર્થિક પાટનગર અમદાવાદમાં સોનાના ભાવે નવી સપાટી સર કરી છે. આજે અમદાવાદમાં ૨૨ કેરેટ સોનાનો ભાવ ૧,૩૯,૭૦૦ રૂપિયા પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ પર પહોંચ્યો છે, જ્યારે શુદ્ધ ૨૪ કેરેટ સોનાનો ભાવ ૧,૫૨,૪૦૦ રૂપિયા પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ છે.
અન્ય શહેરોની વાત કરીએ તો:
-
દિલ્હી: ૨૪ કેરેટ સોનાનો ભાવ ૧,૫૨,૫૦૦ રૂપિયા છે.
-
મુંબઈ અને કોલકાતા: ૨૪ કેરેટ સોનાનો ભાવ ૧,૫૨,૩૫૦ રૂપિયા અને ૨૨ કેરેટનો ભાવ ૧,૩૯,૬૫૦ રૂપિયા નોંધાયો છે.
ચાંદીમાં ‘કિંમતી’ ઉછાળો
ચાંદીના ભાવમાં આવેલી તેજીએ બજારના વિશ્લેષકોને પણ ચોંકાવી દીધા છે. ૧૦ મેની સવારે ચાંદીનો ભાવ પ્રતિ કિલોગ્રામ ૨,૭૫,૦૦૦ રૂપિયા પર પહોંચી ગયો છે. નોંધનીય છે કે આ વર્ષે જાન્યુઆરીમાં ચાંદીએ ૪,૦૦,૦૦૦ રૂપિયાની ઐતિહાસિક સપાટી પણ વટાવી હતી. જોકે, વચ્ચેના સમયમાં ભાવમાં થોડો ઘટાડો થયો હતો, પરંતુ હવે ફરીથી તે તેજીના માર્ગે છે
ભાવ વધારા પાછળના મુખ્ય કારણો
સોના અને ચાંદીના ભાવમાં વધારો થવા પાછળ કોઈ એક કારણ જવાબદાર નથી, પરંતુ અનેક વૈશ્વિક અને સ્થાનિક પરિબળોનો સમન્વય છે:
૧. વૈશ્વિક રાજકીય અસ્થિરતા (Geopolitics): અમેરિકા અને મધ્ય પૂર્વના દેશો (જેમ કે ઈરાન) વચ્ચે વધતા તણાવને કારણે રોકાણકારો શેરબજારને બદલે સોનાને વધુ સુરક્ષિત માને છે. જ્યારે પણ યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ સર્જાય છે, ત્યારે સોનાની માંગ વધે છે.
૨. રૂપિયાનું અવમૂલ્યન: આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ડોલર સામે રૂપિયો નબળો પડવાને કારણે આયાત મોંઘી બને છે, જેની સીધી અસર સ્થાનિક બજારના ભાવ પર પડે છે.
૩. સેન્ટ્રલ બેંકોની ખરીદી: વિશ્વભરની સેન્ટ્રલ બેંકો પોતાના અનામત ભંડોળમાં સોનાનો સંગ્રહ વધારી રહી છે, જે માંગમાં સતત વધારો કરી રહી છે.
૪. લગ્નસરાની સિઝન: ભારતમાં અત્યારે લગ્નસરાની મોસમ ચાલી રહી હોવાથી ઘરેણાંની માંગમાં જબરદસ્ત ઉછાળો જોવા મળી રહ્યો છે.
રોકાણકારો માટે શું સલાહ છે?
બજારના નિષ્ણાતો માને છે કે સોનામાં લાંબા ગાળાનું રોકાણ હંમેશા ફાયદાકારક રહે છે. જોકે, હાલના ઉંચા ભાવે એકસાથે મોટી ખરીદી કરવાને બદલે ‘સિસ્ટમેટિક ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પ્લાન’ (SIP) ની જેમ ટુકડે-ટુકડે સોનું ખરીદવું હિતાવહ છે. ડિજિટલ ગોલ્ડ અને ગોલ્ડ ETF પણ રોકાણ માટે સુરક્ષિત અને સરળ વિકલ્પો છે.
સામાન્ય જનતા પર અસર
મધ્યમ વર્ગના પરિવારો માટે સોનું ખરીદવું હવે એક મોટો પડકાર બની ગયું છે. ૧૦ ગ્રામ સોનું દોઢ લાખને પાર કરી જવાથી સામાન્ય લોકો હવે ઓછા વજનના આભૂષણો કે આર્ટિફિશિયલ જ્વેલરી તરફ વળી રહ્યા છે. સોની બજારના વેપારીઓના મતે, ભાવ વધારાને કારણે હાલમાં ગ્રાહકોની પૂછપરછ વધી છે પરંતુ પ્રત્યક્ષ ખરીદીમાં થોડો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.
સોના અને ચાંદીના ભાવમાં આવેલી આ તેજી ટૂંકા ગાળા માટે ઘટવાના કોઈ સંકેત દેખાતા નથી. વૈશ્વિક પરિસ્થિતિઓ જોતા એવું લાગે છે કે સોનું હજુ પણ નવા રેકોર્ડ બનાવી શકે છે. ગ્રાહકોએ ખરીદી કરતા પહેલા હોલમાર્કિંગ અને લેટેસ્ટ ભાવની ચોકસાઈ અચૂક કરવી જોઈએ.
