સોનાના ભાવમાં મોટો આંચકો: વૈશ્વિક બજારમાં કિંમતો સ્થિર, પરંતુ JPMorgan એ અંદાજમાં કર્યો મોટો ઘટાડો
વૈશ્વિક રાજનીતિમાં ચાલી રહેલી ભારે ઉથલપાથલ અને આંતરરાષ્ટ્રીય આર્થિક પરિબળોની સીધી અસર કિંમતી ધાતુઓના બજાર પર જોવા મળી રહી છે. મંગળવારે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સોનાના ભાવ મોટાભાગે સ્થિર અને અણનમ રહ્યા હતા. આ સ્થિરતા પાછળ યુએસ ડોલરની નરમ પડેલી ચાલ અને ક્રૂડ ઓઇલ (કાચા તેલ) ના ભાવમાં આવેલો આંશિક ઘટાડો મુખ્ય કારણ માનવામાં આવે છે.
તાજેતરમાં અમેરિકી પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા ઈરાન પરનો પ્રસ્તાવિત સૈન્ય હુમલો છેલ્લી ઘડીએ મુલતવી રાખવાના નિર્ણયને કારણે વૈશ્વિક બજારમાં ફુગાવા (Inflation) નો મોટો ભય હાલ પૂરતો ટળી ગયો છે. જો કે, ભારત સરકાર દ્વારા ચાંદી અને સોનાની આયાત (Import) પર લાદવામાં આવેલા નવા નિયંત્રણો અને યુએસ-ઈરાન વચ્ચે લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા સસ્પેન્સના કારણે સ્થાનિક બજારમાં આગામી દિવસોમાં સોના-ચાંદીના ભાવ અત્યંત અસ્થિર રહેવાની પ્રબળ આશંકા છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય માર્કેટના તાજા આંકડા અને ગોલ્ડ ફ્યુચર્સ
વૈશ્વિક સ્પોટ માર્કેટ (Spot Gold) માં સોનાનો ભાવ નજીવા ફેરફાર સાથે $૪,૫૬૫.૪૦ પ્રતિ ઔંસ (Ounce) પર ટ્રેડ કરતો જોવા મળ્યો હતો. નોંધનીય છે કે અગાઉના ટ્રેડિંગ સેશનમાં સોનાએ ૩૦ માર્ચ પછીના તેના સૌથી નીચલા સ્તરને સ્પર્શ કર્યો હતો. બીજી તરફ, જૂન ડિલિવરી માટે યુએસ ગોલ્ડ ફ્યુચર્સ (Gold Futures) ૦.૨% ના સામાન્ય વધારા સાથે $૪,૫૬૭.૯૦ પ્રતિ ઔંસ પર પહોંચી ગયા છે. અમેરિકી શેરબજાર અને બુલિયન માર્કેટના નિષ્ણાતો આ સ્થિતિને મોટા તોફાન પહેલાની શાંતિ તરીકે જોઈ રહ્યા છે.
રોકાણકારોની નરમ માંગ અને બેંકો દ્વારા ટાર્ગેટમાં ઘટાડો
તાજેતરમાં સોનાના ભાવમાં આવેલા કરેક્શન (ઘટાડા) ને કારણે મોટા રોકાણકારો અને સેન્ટ્રલ બેંકો દ્વારા સોનાની ખરીદીની માંગ થોડી નબળી પડી છે. આ બદલાતા ટ્રેન્ડને જોઈને વૈશ્વિક નાણાકીય સંસ્થા JPMorgan એ વર્ષ ૨૦૨૬ માટે સોનાના સરેરાશ ભાવના પોતાના અગાઉના અંદાજમાં મોટો કાપ મૂક્યો છે. JPMorgan એ પોતાનો અંદાજ $૫,૭૦૮ પ્રતિ ઔંસથી ઘટાડીને હવે $૫,૨૪૩ પ્રતિ ઔંસ કર્યો છે. જો કે, આ ઘટાડા છતાં કોમોડિટી વિશ્લેષક નિકોસ ત્ઝાબોરાસનું માનવું છે કે, “સોનાનો આ ઘટાડો માત્ર ટેકનિકલ છે. બજાર સોનાને મંદીના ગર્તામાં ધકેલવા તૈયાર નથી, કારણ કે લાંબા ગાળા માટે સોનાનું માળખાકીય માળખું હજુ પણ મજબૂત અને સુરક્ષિત છે.”
કિંમતી ધાતુઓ પર અસર કરતા મુખ્ય પરિબળો:
બજારના નિષ્ણાતોના મતે આગામી સમયમાં સોના અને ચાંદીની ચાલ નક્કી કરવામાં નીચેના ત્રણ પરિબળો સૌથી મોટી ભૂમિકા ભજવશે:
૧. ભારત સરકારના આયાત પ્રતિબંધો: વિશ્વના સૌથી મોટા સોના-ચાંદીના વપરાશકાર દેશોમાંના એક એવા ભારતે ચાંદીની આયાત પર નવા કડક નિયંત્રણો મૂક્યા છે, જેનાથી સ્થાનિક સપ્લાય ચેઈન પ્રભાવિત થશે.
૨. યુએસ ફેડરલ રિઝર્વનું વલણ: ફુગાવાની ચિંતા યથાવત રહેતા અમેરિકામાં વ્યાજ દરો લાંબા સમય સુધી ઊંચા રહી શકે છે. CME FedWatch ના ડેટા અનુસાર, વેપારીઓ અંદાજ લગાવી રહ્યા છે કે ડિસેમ્બરમાં વ્યાજ દરમાં વધારો થવાની ૪૦% સંભાવના છે. ઊંચા વ્યાજ દર સામાન્ય રીતે સોનાના ભાવ પર દબાણ લાવે છે.
વૈશ્વિક ગોલ્ડ માર્કેટ ડેટા એનાલિસિસ (Global Bullion Data):
| ગોલ્ડ ટ્રેડિંગ પ્રકાર | વર્તમાન વૈશ્વિક ભાવ (પ્રતિ ઔંસ) | તાજેતરનો ટ્રેન્ડ / બદલાવ | વિશ્લેષકોનો આગામી ટાર્ગેટ |
| સ્પોટ ગોલ્ડ (Spot Gold) | $૪,૫૬૫.૪૦ | સ્થિર (નજીવો ઘટાડો) | $૪,૮૦૦ તરફ આકર્ષણ |
| જૂન ગોલ્ડ ફ્યુચર્સ | $૪,૫૬૭.૯૦ | ૦.૨% નો મામૂલી ઉછાળો | ટૂંકા ગાળાની વધઘટ શક્ય |
| JPMorgan નવો અંદાજ | $૫,૨૪૩.૦૦ (સરેરાશ) | અગાઉના ટાર્ગેટથી ઘટાડો | ૨૦૨૬ ના અંત સુધીનો ટાર્ગેટ |
ભરઉનાળાના આ દિવસોમાં લગ્નસરાની સીઝન હોવા છતાં, સોના અને ચાંદીના સ્થાનિક વેપારીઓ આંતરરાષ્ટ્રીય ગતિવિધિઓ પર કડક નજર રાખી રહ્યા છે. જો યુએસ-ઈરાન વચ્ચે ફરીથી સૈન્ય તણાવ વધશે અથવા ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં અચાનક ઉછાળો આવશે, તો સોનું ફરી એકવાર સલામત આશ્રયસ્થાન (Safe Haven Asset) તરીકે ઉભરી આવશે અને ભાવમાં નવો ભડકો થઈ શકે છે. રોકાણકારોને અત્યારે બજારમાં કોઈ પણ મોટો દાવ લગાવતા પહેલા ફેડરલ રિઝર્વની આગામી બેઠકના સંકેતોની રાહ જોવાની સલાહ આપવામાં આવી રહી છે.
