“અતિશય AI વાપરવું એ બહાદુરી નથી!” — એમેઝોને કર્મચારીઓની આંખો ઉઘાડી નાખી, જાણો કેમ બદલવો પડ્યો નિર્ણય?
એઆઈ (Artificial Intelligence) ટૂલ્સના વધી રહેલા ઉપયોગ વચ્ચે વિશ્વની સૌથી મોટી ટેક કંપનીઓમાંથી એક એવી એમેઝોન (Amazon) એ તેના કર્મચારીઓ અને સોફ્ટવેર એન્જિનિયરો માટે એક ખાસ ચેતવણી જારી કરી છે. કંપનીએ તેના કર્મચારીઓને ‘ટોકનમેક્સિંગ’ (Tokenmaxxing) થી દૂર રહેવા જણાવ્યું છે અને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે એઆઈના ઉપયોગને માપવા માટે આ મેટ્રિક્સનો ઉપયોગ કરવો એ તદ્દન “ખામીયુક્ત અને ખોટો” અભિગમ છે.
સોફ્ટવેર ડેવલપમેન્ટ અને કામકાજમાં એઆઈ ટૂલ્સનો આંધળો ઉપયોગ વધતાં અને કંપિનીઓના બિલ આસમાને પહોંચતાં હવે એમેઝોન જેવી દિગ્ગજ કંપનીઓએ પોતાના કર્મચારીઓને સમજી-વિચારીને જ એઆઈનો ઉપયોગ કરવા સલાહ આપી છે.
ટોકનમેક્સિંગ શું છે? ગૌરવની બાબતથી લાયબિલિટી સુધીની સફર
જ્યારે કોઈ સોફ્ટવેર એન્જિનિયર કે કર્મચારી એઆઈ મોડેલ્સ (જેમ કે ChatGPT, Claude કે અન્ય કોડિંગ આસિસ્ટન્ટ્સ) નો ઉપયોગ કરે છે, ત્યારે તેમાં વપરાતા પ્રશ્નો, ડેટા અને કોડને ‘ટોકન્સ’ (Tokens) માં માપવામાં આવે છે. જેટલો વધુ એઆઈનો ઉપયોગ થાય, તેટલા વધુ ટોકન્સ વપરાય છે. આ જ સિદ્ધાંત પરથી ‘ટોકનમેક્સિંગ’ શબ્દ અસ્તિત્વમાં આવ્યો હતો, જેનો સરળ અર્થ એ થાય છે કે શક્ય તેટલા વધુ એઆઈ ટોકન્સનો ઉપયોગ કરીને પોતાના કામમાં એઆઈને વણી લેવું.
હાલ સુધી ઘણી મોટી ટેક કંપનીઓ જેમ કે મેટા (Meta), એમેઝોન અને ઉબર (Uber) જેવી કંપનીઓમાં કર્મચારીઓ કેટલા વધુ ટોકન્સ વાપરે છે તેનું એક આંતરિક લીડરબોર્ડ ચલાવવામાં આવતું હતું. વધુ ટોકન્સ વાપરનાર કર્મચારીઓને સક્ષમ અને આધુનિક ગણવામાં આવતા હતા.
માર્ચ 2026માં તો નવિડિયા (Nvidia) ના સીઈઓ જેન્સન હુઆંગે એક પોડકાસ્ટમાં ત્યાં સુધી કહી દીધું હતું કે જો $500,000 (અંદાજે 4 કરોડ રૂપિયા) નો વાર્ષિક પગાર મેળવતો સોફ્ટવેર ડેવલપર વર્ષે ઓછામાં ઓછા $250,000 ના એઆઈ ટોકન્સ ન વાપરે, તો તેમને ભારે આશ્ચર્ય અને ચિંતા થશે.
પરંતુ, જેમ જેમ મહિનાઓ વિતતા ગયા તેમ તેમ આ ગણતરી કંપનીઓ માટે ભારે આર્થિક બોજ સાબિત થવા લાગી. એઆઈના અતિશય અને બિનજરૂરી ઉપયોગથી કંપનીઓના બિલ આસમાને પહોંચી ગયા, પરંતુ તે પ્રમાણમાં કામની ઝડપ કે ગુણવત્તામાં કોઈ મોટો સુધારો જોવા મળ્યો નહીં.
એમેઝોને તેના કર્મચારીઓને મોકલેલા મેમોમાં શું કહ્યું?
એમેઝોને સપ્ટેમ્બર મહિનામાં તેના સોફ્ટવેર એન્જિનિયરો માટે એઆઈ ઉપયોગ અંગે માર્ગદર્શિકા તૈયાર કરી હતી, જેને કંપનીએ તાજેતરમાં પોતાની વેબસાઇટ પર જાહેર કરી છે.
એમેઝોને તેના આંતરિક મેમોમાં લખ્યું છે:
“આપણે સોફ્ટવેર એન્જિનિયરિંગ પર એઆઈની અસરોની માત્ર શરૂઆત જોઈ રહ્યા છીએ. ભવિષ્ય કેવું હશે તેનો એક ચોક્કસ દ્રષ્ટિકોણ આપણી પાસે છે, પરંતુ હજુ ઘણી નવી બાબતો સામે આવી રહી છે. આપણે એટલું ચોક્કસ જાણીએ છીએ કે ભવિષ્યમાં બેસ્ટ પ્રેક્ટિસીસ ગમે તે હોય, એઆઈ સોફ્ટવેર એન્જિનિયરિંગના કેન્દ્રમાં જ રહેશે.”
આ સાથે જ કંપનીએ ઉમેર્યું કે, માત્ર ટોકનનો ઉપયોગ (Token Usage), એઆઈ ટૂલ્સ અપનાવવાનો દર, અથવા એઆઈ દ્વારા લખાયેલા કોડ રિવ્યૂના આંકડાઓને આધારે ટીમ કે સંસ્થાની કાર્યક્ષમતા માપવી એ એક “ખૂબ જ ખામીયુક્ત રસ્તો” છે. આનાથી માત્ર કંપનીનો ખર્ચ વધે છે અને કામમાં બિનજરૂરી જટિલતા ઊભી થાય છે.
એમેઝોને કર્મચારીઓને એઆઈનો બિલકુલ બહિષ્કાર કરવા નથી કહ્યું, પરંતુ સ્પષ્ટતા કરી છે કે ટોકન્સના આંકડાઓને માત્ર “કાળજી અને વિવેકબુદ્ધિ” સાથે જ ધ્યાનમાં લેવા જોઈએ. કંપનીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે, “અમારું માનવું છે કે કોઈપણ કામને લાંબા ગાળાના આઉટપુટ અને સાચા પરિણામોના આધારે જ માપવું સૌથી યોગ્ય છે.”
“એઆઈ વાપરવું દરેક કામ માટે જરૂરી નથી” – એમેઝોનની સ્પષ્ટ સલાહ
એમેઝોને પોતાના કર્મચારીઓને એવા કામોમાં એઆઈ વાપરવાથી દૂર રહેવા કહ્યું છે જ્યાં તેની કોઈ વાસ્તવિક જરૂરિયાત ન હોય.
મેમોમાં એક ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ વાક્ય લખવામાં આવ્યું છે:“જો તમારું કામ વર્તમાન એઆઈ ટૂલ્સથી વધુ સારું ન થઈ શકતું હોય, તો તે એક શોધ (Finding) છે, તમારી નિષ્ફળતા (Failing) નથી.”
આ ઉપરાંત કંપનીએ એન્જિનિયરોના વખાણ કરતા ઉમેર્યું હતું કે, જે એન્જિનિયર એ સ્પષ્ટ કરી શકે છે કે તેના કયા કામમાં એઆઈ હજુ સુધી મદદરૂપ થઈ શકતું નથી, તે એન્જિનિયર વાસ્તવમાં પોતાની ઉત્તમ વિવેકબુદ્ધિ અને વ્યાવસાયિક સમજણનું પ્રદર્શન કરી રહ્યો છે.
ટોકનમેક્સિંગનો ટ્રેન્ડ કેમ ઊંધો પડ્યો?
IBM ના એક તાજેતરના અહેવાલ મુજબ, વસંત 2026 માં પોતાની ચરમસીમાએ પહોંચ્યા બાદ, એઆઈ અપનાવવા માટેના એક અભિગમ તરીકે ‘ટોકનમેક્સિંગ’ ની લોકપ્રિયતા હવે ઝડપથી ઘટવા લાગી છે. આ પાછળ બે મુખ્ય કારણો છે:
વિશાળકાય બિલ: એઆઈ કંપનીઓના યુસેજ બિલ ખૂબ જ ભયાનક રીતે વધવા લાગ્યા.
પરિણામોનો અભાવ: અબજો ટોકન્સ વાપર્યા પછી પણ સોફ્ટવેર કે પ્રોડક્ટની ગુણવત્તામાં કોઈ મોટો કે આશ્ચર્યજનક સુધારો જોવા મળ્યો નથી.
આનું એક ઉદાહરણ આપતાં, મે 2026માં ટેક્સી અને ડિલિવરી કંપની Uber એ જાહેરાત કરી હતી કે તેણે તેના સમગ્ર 2026 ના વર્ષનું એઆઈ બજેટ એપ્રિલ મહિનાના અંત સુધીમાં જ પૂરું કરી નાખ્યું હતું! ઉબરના સીઓઓ (COO) એ સ્વીકાર્યું હતું કે ટોકનમેક્સિંગ પાછળ થતા આટલા મોટા ખર્ચને વ્યાજબી ઠેરવવો હવે મુશ્કેલ બની રહ્યો છે, કારણ કે કંપની વધારાના એઆઈ ઉપયોગ અને પ્રોડક્ટિવિટી વચ્ચે કોઈ સીધો સંબંધ સાબિત કરી શકી નથી.
