દેશ-વિદેશમાં સોના-ચાંદીના ભાવમાં મોટો ઘટાડો, મિડલ ક્લાસ પરિવારોમાં ખુશીનો માહોલ
સોના અને ચાંદીના દાગીના ખરીદવા ઈચ્છતા સામાન્ય ગ્રાહકો અને મધ્યમ વર્ગીય પરિવારો માટે વૈશ્વિક બજારમાંથી ખૂબ જ રાહતના સમાચાર સામે આવ્યા છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે થઈ રહેલી મોટી રાજદ્વારી અને ભૌગોલિક હલચલ વચ્ચે સ્થાનિક ભારતીય બજારમાં સોના અને ચાંદીના ભાવમાં મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. બુધવારે બુલિયન (કિંમતી ધાતુઓ) ના ભાવમાં આવેલા આ તોતિંગ કડાકા પાછળનું મુખ્ય કારણ ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં લાગેલી આગ અને અમેરિકી ડોલરની વૈશ્વિક મજબૂતાઈને માનવામાં આવે છે. પશ્ચિમ એશિયામાં વધી રહેલા ભારે તણાવ અને અમેરિકાના રાષ્ટ્રીય વલણે કોમોડિટી માર્કેટનું આખું ચિત્ર બદલી નાખ્યું છે, જેના લીધે રોકાણકારો હવે સોનામાંથી નાણાં ખેંચી રહ્યા છે.
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના નિવેદનથી વૈશ્વિક બજારો ધ્રુજ્યા
આ આર્થિક ઉથલપાથલની શરૂઆત અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના એક સનસનાટીભર્યા નિવેદનથી થઈ હતી. ટ્રમ્પે સત્તાવાર રીતે જણાવ્યું કે, ઈરાન સાથે ચાલી રહેલું સીઝફાયર (યુદ્ધવિરામ) હવે સંપૂર્ણપણે ખતમ થઈ ગયું છે. આ સમાચાર વહેતા થતાં જ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાયમી શાંતિની તમામ આશાઓ પર પાણી ફરી વળ્યું અને તેની સીધી નકારાત્મક અસર સોના-ચાંદીના વૈશ્વિક સેન્ટિમેન્ટ પર પડી. ઇન્ટરનેશનલ માર્કેટમાં સ્પોટ ગોલ્ડ ૧.૧ ટકા ઘટીને ૪,૦૬૧.૩૨ ડોલર પ્રતિ ઔંસ પર આવી ગયું હતું, જ્યારે યુએસ ગોલ્ડ ફ્યુચર્સમાં પણ ૨ ટકા જેટલો મોટો ઘટાડો નોંધાયો હતો.
બીજી તરફ, આ નિવેદનના કારણે યુએસ ટ્રેઝરી બોન્ડ યીલ્ડ અને ડોલર ઇન્ડેક્સમાં જોરદાર ઉછાળો આવ્યો હતો. જ્યારે પણ ડોલર મજબૂત થાય છે, ત્યારે વૈશ્વિક સ્તરે સોના પર દબાણ વધે છે અને તેના ભાવો ઘટે છે, તે જ કાયદો અહીં પણ લાગુ પડ્યો છે.
ભારતીય બજાર અને MCX પર ભાવો ગગડ્યા
વૈશ્વિક ઘટાડાની સીધી અસર ભારતના મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ (MCX) પર પણ સ્પષ્ટપણે જોવા મળી હતી. ટ્રેડિંગ સેશન દરમિયાન ગોલ્ડ ફ્યુચર્સ ૧.૧૬ ટકા એટલે કે સીધું ૧,૬૯૨ રૂપિયા ઘટીને ૧,૪૩,૭一０ રૂપિયા પ્રતિ ૧０ ગ્રામના સ્તરે ટ્રેડ થઈ રહ્યું હતું. જ્યારે સિલ્વર ફ્યુચર્સમાં ૨.૯૩ ટકાનો મોટો કડાકો બોલાયો હતો, જે ૬,૭૬૩ રૂપિયા ઘટીને ૨,૨૪,૨૦૧ રૂપિયા પ્રતિ કિલોગ્રામ પર આવી ગઈ હતી.
હાજર બજારની વાત કરીએ તો, ૯૯.૯ ટકા શુદ્ધતા ધરાવતા સોનાની કિંમત મંગળવારના ૧,૪૯,૨૫૦ રૂપિયા પ્રતિ ૧０ ગ્રામના બંધ ભાવથી ૮૦૦ રૂપિયા ઘટીને ૧,૪૮,૪૫૦ રૂપિયા પ્રતિ ૧０ ગ્રામ (તમામ ટેક્સ સહિત) થઈ ગઈ હતી. જો કે, સ્થાનિક સ્તરે ચાંદીના ભાવ ૨,૩૯,૮૦૦ રૂપિયા પ્રતિ કિલોગ્રામ પર સ્થિર જોવા મળ્યા હતા.
ઓઇલના ભાવમાં ઉછાળો અને યુએસ ફેડની ચિંતા
લેમન માર્કેટ્સ ડેસ્કના રિસર્ચ એનાલિસ્ટ ગૌરવ ગર્ગના જણાવ્યા અનુસાર, મધ્યપૂર્વમાં જીઓ-પોલિટિકલ તણાવ વધવાના કારણે વિશ્વના સૌથી સંવેદનશીલ ઓઇલ માર્ગ ‘સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ’ થી તેલ અને ગેસ સપ્લાય પ્રભાવિત થવાનો ભય ઉભો થયો છે. આ કારણે કાચા તેલ (Crude Oil) ના ભાવમાં ૬ ટકાથી વધુનો તોતિંગ ઉછાળો આવ્યો છે. તેલ મોંઘું થવાથી દુનિયાભરમાં મોંઘવારી (Inflation) વધવાનું જોખમ વધી ગયું છે.
બજારના નિષ્ણાતો માને છે કે આ આંતરરાષ્ટ્રીય મોંઘવારીને કાબૂમાં લેવા માટે અમેરિકી કેન્દ્રીય બેંક ‘ફેડરલ રિઝર્વ’ આગામી સમયમાં વ્યાજ દરોમાં (Interest Rates) વધુ વધારો કરી શકે છે. ઊંચા વ્યાજ દરો હંમેશા સોનાના ભાવો માટે નુકસાનકારક સાબિત થાય છે, કારણ કે રોકાણકારો સોનામાં રોકાણ કરવાને બદલે બોન્ડ માર્કેટ તરફ વળે છે. મોડી રાત્રે જાહેર થનારી ફેડની બેઠકના મિનિટ્સ પર હવે સમગ્ર વિશ્વના ટ્રેડર્સની નજર ટકેલી છે.
આગળ કેવો રહેશે સોનાનો મિજાજ?
બિઝનેસ વિશ્લેષકોના મતે, ભલે ટૂંકા ગાળા માટે સોનાના ભાવ પર દબાણ દેખાઈ રહ્યું હોય, પરંતુ ગ્રાહકોએ બહુ મોટા ઘટાડાની અપેક્ષા રાખવી જોઈએ નહીં. તેનું મુખ્ય કારણ એ છે કે દુનિયાભરની સેન્ટિમેન્ટલ સેન્ટ્રલ બેંકો સતત સોનાની ખરીદી વધારી રહી છે, જે નીચલા સ્તરે સોનાને મજબૂત સપોર્ટ આપે છે. વર્લ્ડ ગોલ્ડ કાઉન્સિલના તાજેતરના અહેવાલ મુજબ, મે મહિનામાં પણ વૈશ્વિક સેન્ટ્રલ બેંકોએ સોનામાં ભારે રોકાણ કર્યું છે. ઉદાહરણ તરીકે, તાંઝાનિયાની કેન્દ્રીય બેંકે વિતેલા ૧૮ મહિનામાં જ આશરે ૨૮ ટન સોનાની ખરીદી કરીને પોતાની અનામત તિજોરી મજબૂત કરી છે. તેથી, આગામી દિવસોમાં સોનાના ભાવ એક મર્યાદિત દાયરામાં (Range-bound) વધ-ઘટ થતા જોવા મળી શકે છે, જે સામાન્ય ખરીદદારો માટે દાગીના બનાવવાની ઉત્તમ તક સાબિત થઈ શકે છે.
