8મું પગાર પંચ: ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 2.86 લાગુ થશે તો પેન્શનમાં થશે તોતિંગ વધારો, જાણો ગણિત
8મા પગાર પંચ (8th Pay Commission) ની રચના અને તેના અમલીકરણ અંગે હાલ કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોમાં ખૂબ જ ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે. 7મા પગાર પંચની મુદત 31 ડિસેમ્બર, 2025 ના રોજ સમાપ્ત થઈ રહી છે, જેના કારણે 1 જાન્યુઆરી, 2026 થી નવું પગાર પંચ લાગુ થવાની પૂરેપૂરી શક્યતા છે.
પેન્શનરો માટે સૌથી મહત્વનું પરિબળ ‘ફિટમેન્ટ ફેક્ટર’ (Fitment Factor) છે, જે નક્કી કરે છે કે તેમના વર્તમાન પેન્શનમાં કેટલા ગણો વધારો થશે.
8મું પગાર પંચ: ફિટમેન્ટ ફેક્ટર અને પેન્શન ગણતરી
ફિટમેન્ટ ફેક્ટર એ એક ગુણક (Multiplier) છે જેનો ઉપયોગ જૂના પગાર/પેન્શનને નવા માળખામાં રૂપાંતરિત કરવા માટે થાય છે. જો સરકાર અલગ-અલગ ફિટમેન્ટ ફેક્ટર પસંદ કરે, તો પેન્શનરોને થતો ફાયદો નીચે મુજબ હોઈ શકે છે:
1. ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 2.0 (ન્યૂનતમ અંદાજ)
જો સરકાર ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 2.0 રાખે, તો પેન્શનરોનું પેન્શન સીધું બમણું થઈ જશે.
-
વર્તમાન ન્યૂનતમ પેન્શન: ₹9,000
-
નવું પેન્શન (2.0 મુજબ): $9,000 \times 2.0 = 18,000$
2. ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 2.57 (7મા પગાર પંચ મુજબ)
જો સરકાર 7મા પગાર પંચનો જ ફોર્મ્યુલા જાળવી રાખે, તો વધારો નીચે મુજબ હશે:
-
નવું પેન્શન (2.57 મુજબ): $9,000 \times 2.57 = 23,130$
3. ફિટમેન્ટ ફેક્ટર 2.86 (કર્મચારી સંગઠનોની માંગ)
નિષ્ણાતો અને કર્મચારી સંગઠનો ફિટમેન્ટ ફેક્ટર વધારીને 2.86 કરવાની માંગ કરી રહ્યા છે. જો આ અમલમાં આવે, તો પેન્શનમાં જંગી ઉછાળો આવશે:
-
નવું પેન્શન (2.86 મુજબ): $9,000 \times 2.86 = 25,740$
બેઝિક, મિડ અને સીનિયર લેવલ પેન્શન ગણતરી (અંદાજિત)
નીચેના ટેબલમાં વિવિધ સ્તરના પેન્શનરો માટે 2.86 ના ફિટમેન્ટ ફેક્ટર મુજબ સંભવિત પેન્શન દર્શાવવામાં આવ્યું છે:
| પેન્શન લેવલ | વર્તમાન બેઝિક પેન્શન (7th CPC) | 8th CPC પેન્શન (Factor 2.86) | અંદાજિત વધારો |
| બેઝિક (Level 1) | ₹9,000 | ₹25,740 | ₹16,740 |
| મિડ લેવલ (Level 10) | ₹28,050 | ₹80,223 | ₹52,173 |
| સીનિયર (Level 15) | ₹91,100 | ₹2,60,546 | ₹1,69,446 |
| ટોપ લેવલ (Level 18) | ₹1,25,000 | ₹3,57,500 | ₹2,32,500 |
પેન્શનરોને થતા અન્ય ફાયદા
-
મોંઘવારી રાહત (DR) શૂન્ય થશે: નવા પગાર પંચના અમલ સાથે વર્તમાન 50% કે તેથી વધુ DR ને મૂળ પેન્શનમાં ભેળવી દેવામાં આવશે અને DR ફરીથી 0% થી શરૂ થશે.
-
ગ્રેચ્યુઈટી મર્યાદા: એવી શક્યતા છે કે ગ્રેચ્યુઈટીની મર્યાદા ₹20 લાખથી વધારીને ₹25 લાખ કે તેથી વધુ કરવામાં આવે.
-
મેડિકલ એલાઉન્સ: પેન્શનરોને મળતા ફિક્સ મેડિકલ એલાઉન્સ (FMA) માં પણ વધારો થઈ શકે છે.
મહત્વની તારીખો
-
અમલીકરણ તારીખ: 1 જાન્યુઆરી, 2026 (સંભવિત)
-
પગાર પંચનો સમયગાળો: 18 મહિના (રિપોર્ટ તૈયાર કરવા માટે)
