દર મહિને માત્ર ₹૨,૦૦૦ ની બચતથી બનાવો ₹૧.૪૨ લાખનું ફંડ, જાણી લો વ્યાજનું ગણિત
રોકાણ ક્ષેત્રે જોખમ લીધા વિના સુરક્ષિત અને નિશ્ચિત વળતર મેળવવા માંગતા લોકો માટે ભારતીય ટપાલ વિભાગ એટલે કે પોસ્ટ ઓફિસ (Post Office) ની બચત યોજનાઓ હંમેશાં પ્રથમ પસંદગી રહી છે. શેરબજારની વધઘટથી દૂર રહીને પોતાના ભવિષ્ય માટે ભંડોળ એકઠું કરવા માટે ‘પોસ્ટ ઓફિસ રિકરિંગ ડિપોઝિટ’ (RD Account) એક અત્યંત લોકપ્રિય અને ભરોસાપાત્ર માધ્યમ છે. શિસ્તબદ્ધ માસિક બચત દ્વારા નાની રકમનું રોકાણ કરીને પણ પાંચ વર્ષમાં મોટું ફંડ તૈયાર કરી શકાય છે.
આજના સમયમાં બજારની અસ્થિરતા વચ્ચે સુરક્ષિત જગ્યાએ પૈસા રોકવા માંગતા નાના કરદાતાઓ, મધ્યમ વર્ગના પરિવારો, વર્કિંગ પ્રોફેશનલ્સ અને નિવૃત્ત નાગરિકો માટે પોસ્ટ ઓફિસ રિકરિંગ ડિપોઝિટ (RD) એક આદર્શ વિકલ્પ છે. ભારત સરકાર દ્વારા સમર્થિત આ યોજનામાં રોકાણકારોને નિશ્ચિત વાર્ષિક ૬.૭ ટકા વ્યાજ દર મળે છે, જેની ગણતરી ત્રિમાસિક ચક્રવૃદ્ધિ (Quarterly Compounding) ધોરણે થાય છે. દર મહિને નાની રકમની બચત કરીને મોટી મૂડી બનાવવા માટે આ યોજના ખૂબ જ ઉપયોગી સાબિત થાય છે.
દર મહિને ₹૨,૦૦૦ ના રોકાણનું સંપૂર્ણ ગણિત
જો કોઈ વ્યક્તિ પોસ્ટ ઓફિસ RD માં ૫ વર્ષ (૬૦ મહિના) ની મુદત માટે દર મહિને ૨,૦૦૦ રૂપિયાનું રોકાણ કરે છે, તો તેમની કુલ જમા રકમ ૧,૨૦,૦૦૦ રૂપિયા થશે. વર્તમાન ૬.૭% ના વાર્ષિક ચક્રવૃદ્ધિ વ્યાજ દર મુજબ, ૫ વર્ષની પાકતી મુદત (Maturity) પર તેમને આશરે ૨૨,૭૩૨ રૂપિયા માત્ર વ્યાજ પેટે મળશે.
આમ, ૫ વર્ષના અંતે રોકાણકારને કુલ ૧,૪૨,૭૩૨ રૂપિયાની ગેરંટીડ રકમ પ્રાપ્ત થશે. જો સરકાર દ્વારા ભવિષ્યમાં વ્યાજ દરોમાં સુધારો કરવામાં આવે, તો આ વળતરની રકમમાં પણ ફેરફાર થઈ શકે છે.
માત્ર ₹૧૦૦ થી રોકાણ શરૂ કરવાની સુવિધા
પોસ્ટ ઓફિસ RD ખાતાની સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે સામાન્ય કે ઓછી આવક ધરાવતી વ્યક્તિ પણ માત્ર ૧૦૦ રૂપિયા માસિક હપ્તાથી પોતાનું રોકાણ શરૂ કરી શકે છે. તેમાં રોકાણ કરવાની કોઈ મહત્તમ મર્યાદા નથી. આ યોજના નાની-નાની બચતને એકત્રીત કરીને ભવિષ્યના મોટા લક્ષ્યો જેવા કે બાળકોનું શિક્ષણ, ઈમરજન્સી ફંડ કે તહેવારોના ખર્ચ માટે નાણાં એકઠા કરવામાં મદદરૂપ બને છે.
ખાતું ખોલવા અને સુવિધાઓ સંબંધિત નિયમો
-
પાત્રતા: ભારતનો કોઈ પણ રહેવાસી નાગરિક આ ખાતું ખોલાવી શકે છે.
-
એકાઉન્ટના પ્રકાર: એક વ્યક્તિ પોતાના નામે સિંગલ એકાઉન્ટ અથવા ત્રણ પુખ્ત વયના લોકો મળીને જોઈન્ટ એકાઉન્ટ (Joint A અથવા Joint B) ખોલાવી શકે છે.
-
સગીરો માટે જોગવાઈ: ૧૦ વર્ષથી વધુ ઉંમરના સગીર પોતાના નામે અથવા વાલી પોતાના સગીર બાળકના નામે ખાતું ખોલાવી શકે છે. એક વ્યક્તિ પોતાના નામે ગમે તેટલા આરડી ખાતા ખોલી શકે છે.
-
પ્રિમિચ્યોર ક્લોઝર: યોજનાના નિયમ મુજબ ખાતું ખોલાવ્યાના ૩ વર્ષ પછી તેને અકાળે બંધ કરી શકાય છે, પરંતુ સમય પહેલાં ખાતું બંધ કરવાથી વ્યાજનો દર સામાન્ય બચત ખાતા મુજબ થઈ જાય છે, જેથી એકંદર વળતરમાં ઘટાડો થાય છે.
ટેક્સ અને પેનલ્ટીના ખાસ નિયમો
પોસ્ટ ઓફિસ આરડીમાં કરવામાં આવતું રોકાણ ઇન્કમ ટેક્સ એક્ટની કલમ 80C હેઠળ કર મુક્તિ માટે પાત્ર નથી. આ સિવાય મેળવેલા વ્યાજ પર પ્રચલિત ટેક્સ કાયદા મુજબ TDS પણ લાગુ થઈ શકે છે.
જો કોઈ રોકાણકાર માસિક હપ્તો ભરવામાં ચૂક કરે છે, તો તેને લંબાવવાનો વિકલ્પ મળે છે. પરંતુ જો સતત ૪ હપ્તા ચૂકી જવાય, તો ખાતું બંધ કરી દેવામાં આવે છે. ચોથા ડિફોલ્ટ પછી માત્ર બે મહિનાની અંદર જ ખાતું પુનઃજીવિત (Revive) કરી શકાય છે, જેના માટે પ્રતિ સો રૂપિયા એક રૂપિયાનો દંડ એટલે કે રિવાઇવલ ફી ચુકવવી પડે છે.
યોગ્ય શિસ્ત અને નિયમિતતા સાથે જો પોસ્ટ ઓફિસ આરડીમાં રોકાણ કરવામાં આવે, તો તે ભવિષ્ય માટે એક ઉત્કૃષ્ટ અને સુરક્ષિત નાણાકીય કવચ પૂરૂ પાડે છે.
