દેશભરમાં લાગુ થશે CNAP સેવા, હવે અજાણ્યા નંબર પરથી ફોન આવતા જ ખુલી જશે પોલ!
સ્માર્ટફોન વાપરતા કરોડો ભારતીયો માટે એક ખૂબ જ ઉપયોગી અને મોટા સમાચાર સામે આવ્યા છે. હવે તમારા ફોન પર કોઈ અજાણ્યા નંબરથી કૉલ આવશે ત્યારે તમારે એ વિચારવાની જરૂર નહીં પડે કે ફોન કરનાર કોણ છે. ટેલિકોમ વિભાગ (DoT) દ્વારા દેશની તમામ ટેલિકોમ કંપનીઓને આગામી ૧ નવેમ્બરથી CNAP (Calling Name Presentation) સેવા શરૂ કરવા માટે સખત આદેશ આપવામાં આવ્યા છે.
આ નવી વ્યવસ્થા લાગુ થયા પછી યૂઝર્સને પોતાના ફોનમાં Truecaller કે અન્ય કોઈ થર્ડ-પાર્ટી એપ્લિકેશન રાખવાની મજબૂરી ખતમ થઈ જશે. ફોન આવતાની સાથે જ સ્ક્રીન પર નંબરની સાથે-સાથે કૉલ કરનારનું નામ પણ સાફ-સાફ દેખાવા લાગશે.
શું છે CNAP અને આ નવી સિસ્ટમ કેવી રીતે કામ કરશે?
CNAP એટલે કે ‘કૉલિંગ નેમ પ્રેઝન્ટેશન’ એક એવી ટેક્નોલોજી છે જે સીધી ટેલિકોમ નેટવર્ક લેવલ પર કામ કરે છે. વર્તમાન સમયમાં જ્યારે કોઈ અજાણ્યા નંબરથી કૉલ આવે છે, ત્યારે સ્ક્રીન પર ફક્ત નંબર દેખાય છે અથવા તો ટ્રૂકોલર જેવી એપ્સ પોતાના ડેટાબેઝના આધારે નામ બતાવે છે. પરંતુ CNAP અંતર્ગત દેખાનારું નામ સંપૂર્ણપણે સત્તાવાર (Official) હશે.
આ નામ કોઈ એપના ક્રાઉડસોર્સ્ડ ડેટાબેઝ પર આધારિત નહીં હોય, પરંતુ જે વ્યક્તિએ સિમ કાર્ડ ખરીદતી વખતે પોતાના ઓળખ પત્ર (KYC) ના આધારે ટેલિકોમ કંપની પાસે જે નામ નોંધાવ્યું છે, તે જ નામ સ્ક્રીન પર પ્રદર્શિત થશે.
સ્ક્રીન પર દેખાશે બે અલગ-અલગ જાણકારીઓ
ટેલિકોમ વિભાગ દ્વારા જારી કરવામાં આવેલા દિશા-નિર્દેશો અનુસાર, કૉલ આવતી વખતે મોબાઇલ સ્ક્રીન પર મુખ્યત્વે બે બાબતો દેખાશે:
૧. કૉલ કરનારનો મોબાઇલ નંબર
૨. ટેલિકોમ રેકોર્ડમાં નોંધાયેલું કૉલ કરનારનું નામ
જો કોઈ વ્યક્તિનો નંબર તમારા ફોનના ‘કોન્ટેક્ટ્સ’માં પહેલેથી જ સેવ છે, તો તમારા ફોનમાં સેવ કરેલું નામ જ દેખાશે. પરંતુ જો નંબર સેવ નથી, તો સિમ રજીસ્ટ્રેશનમાં નોંધાયેલું સત્તાવાર નામ દેખાશે. જ્યારે, જો કોઈ વિદેશથી કૉલ કરી રહ્યું છે, તો સ્ક્રીન પર નામની જગ્યાએ ‘International Call’ લખેલું આવશે. સરકાર દ્વારા ગોપનીયતા જાળવી રાખવા માટે કંપનીઓને એવા પણ નિર્દેશ આપવામાં આવ્યા છે કે કૉલ કટ થયા પછી આ નામ તમારા ફોનમાં ઓટોમેટિકલી સેવ ન રહેવું જોઈએ.
2G અને 3G યૂઝર્સે થોડી રાહ જોવી પડશે
હાલમાં સરકાર આ સેવાને તબક્કાવાર રીતે લાગુ કરી રહી છે. ૧ નવેમ્બરથી આ સુવિધા ફક્ત 4G, 5G અને તેનાથી ઉપરની નવી ટેક્નોલોજી વાળા વાયરલેસ નેટવર્ક પર જ શરૂ કરવામાં આવશે. 2G, 3G અને લેન્ડલાઇન નેટવર્કનો ઉપયોગ કરતા ગ્રાહકોએ આ સુવિધા માટે થોડી વધુ રાહ જોવી પડી શકે છે.
સાવધાની હજુ પણ જરૂરી છે
જોકે સ્ક્રીન પર નામ દેખાવાથી સ્પામ અને છેતરપિંડીભર્યા કોલ્સને ઓળખવા ઘણા સરળ બની જશે, તેમ છતાં સાયબર સુરક્ષા નિષ્ણાતો ચેતવણી આપે છે કે આનાથી ઓનલાઇન છેતરપિંડી સંપૂર્ણપણે નાબૂદ થઈ જશે તેની કોઈ ખાતરી નથી. છેતરપિંડી કરનારાઓ (scammers) ખોટા નામે મેળવેલા SIM કાર્ડનો ઉપયોગ કરી શકે છે. તેથી, અજાણ્યા કોલ દરમિયાન કોઈની સાથે તમારો OTP, UPI PIN અથવા તમારા બેંક ખાતાને લગતી કોઈપણ ગોપનીય માહિતી શેર કરશો નહીં.જાણ્યા કૉલ પર કોઈપણ વ્યક્તિ સાથે પોતાનો OTP, UPI પિન કે બેંક ખાતા સાથે જોડાયેલી ગોપનીય માહિતી શેર ન કરવી.
