Amazon-Flipkart પર વેચાણ કરતા વેપારીઓ માટે રાહત! GST રજિસ્ટ્રેશન થશે સરળ
નાના ઇ-કોમર્સ વેપારીઓ માટે એક મહત્વના અને રાહતજનક સમાચાર સામે આવ્યા છે. કેન્દ્રીય નાણા મંત્રાલયના એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ ગુરુવારે જાહેરાત કરી હતી કે નાના ઇ-કોમર્સ વિક્રેતાઓ માટે ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સ (GST) ની સરળ નોંધણી પ્રક્રિયા આગામી ૧ નવેમ્બરથી શરૂ થવા જઈ રહી છે. આ નવો નિર્ણય આ મહિનાની શરૂઆતમાં યોજાયેલી ૫૭મી GST કાઉન્સિલની બેઠકમાં લેવામાં આવ્યો હતો, જેને હવે અમલી બનાવવાની તૈયારીઓ પૂર્ણ કરી દેવામાં આવી છે.
એસોચામ (ASSOCHAM) દ્વારા આયોજિત એક કાર્યક્રમમાં બોલતા અધિકારીએ નામ ન આપવાની શરતે જણાવ્યું હતું કે આ નવી નોંધણી સિસ્ટમ માટે જરૂરી તમામ ટેકનિકલ અને સિસ્ટમ ફેરફારો પૂર્ણ કરી લેવામાં આવ્યા છે. આગામી મહિનાની શરૂઆતથી જ આ સુવિધા GST પોર્ટલ પર સક્રિય (Activate) કરી દેવામાં આવશે, જેનાથી હજારો નાના વેપારીઓને સીધો ફાયદો થશે.
નિયમ ૧૪B હેઠળ સરળ અને સ્વૈચ્છિક નોંધણી પ્રક્રિયા
GST કાઉન્સિલે સેન્ટ્રલ ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સ (CGST) નિયમો, ૨૦૧૭ માં એક નવો નિયમ ૧૪B (Rule 14B) ઉમેરીને આ સરળ અને સ્વૈચ્છિક નોંધણી પદ્ધતિ પ્રસ્તાવિત કરી છે. આ વ્યવસ્થાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ પર સામાન વેચતા નાના વેપારીઓ માટે વ્યાપાર કરવાની પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવાનો છે.
આ નવી સિસ્ટમ હેઠળ, જે નાના વિક્રેતાઓ માત્ર ઇ-કોમર્સ ઓપરેટરો (ECOs) જેવા કે એમેઝોન, ફ્લિપકાર્ટ કે અન્ય ઓનલાઇન પ્લેટફોર્મ્સ દ્વારા જ પોતાનો સામાન વેચે છે, તેઓ હવે અન્ય રાજ્યોમાં પણ સરળતાથી નોંધણી કરાવી શકશે. સૌથી મોટી રાહત એ છે કે વેપારીઓએ અન્ય રાજ્યોમાં બિઝનેસ કરવા માટે ત્યાં પોતાનું અલગ કાર્યાલય (Office) કે દુકાન ખોલવાની જરૂર નહીં રહે. તેઓ ઇ-કોમર્સ પ્લેટફોર્મના ગોડાઉન/વેરહાઉસને જ પોતાનું મુખ્ય વ્યવસાય સ્થળ (Principal Place of Business) દર્શાવીને રજિસ્ટ્રેશન મેળવી શકશે.
શરતો અને પાત્રતાના માપદંડો
જોકે, આ સુવિધાનો લાભ લેવા માટે સરકારે ચોક્કસ માપદંડો અને શરતો નક્કી કરી છે, જેથી સિસ્ટમનો દુરુપયોગ ન થાય:
ITC ની મર્યાદા: આ સુવિધા માત્ર એવા જ વેપારીઓ માટે ઉપલબ્ધ રહેશે જેમની માસિક ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટ (ITC) ટ્રાન્સફર મર્યાદા ૨.૫ લાખ રૂપિયા સુધીની હોય.
હોમ સ્ટેટ રજિસ્ટ્રેશન: વેપારી પાસે ઓછામાં ઓછા એક રાજ્યમાં પોતાનું ભૌતિક વ્યવસાય સ્થળ (Physical Office) અને નિયમિત GST નોંધણી હોવી આવશ્યક છે. આ રાજ્યને તેમનું ‘હોમ સ્ટેટ’ ગણવામાં આવશે.
ઓનલાઇન વેચાણ પૂરતું મર્યાદિત: આ યોજના હેઠળ મેળવેલ રજિસ્ટ્રેશન માત્ર ઇ-કોમર્સ પ્લેટફોર્મ દ્વારા થતા વ્યવહારો માટે જ માન્ય રહેશે.
ઇ-કોમર્સ પ્લેટફોર્મની સંમતિ: આ પ્રક્રિયા દરમિયાન સંબંધિત ઇ-કોમર્સ ઓપરેટરની સંમતિ પણ સિસ્ટમ દ્વારા મેળવવામાં આવશે.
અધિકારીએ વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે નોંધણીની વિગતવાર કાર્યપદ્ધતિ અને સંબંધિત નોટિફિકેશન આગામી થોડા દિવસોમાં જારી કરવામાં આવશે. આ ઉપરાંત, કાઉન્સિલ દ્વારા મંજૂર કરાયેલા રિફંડ સંબંધિત સુધારાઓ અંગેના પરિપત્રો પણ ટૂંક સમયમાં જાહેર કરાશે.
ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટ (ITC) ના નિયમોની સમીક્ષા
અન્ય એક મહત્વના વિકાસમાં, મંત્રાલયના અન્ય એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ માહિતી આપી હતી કે CGST એક્ટની કલમ ૧૬(૨)(c) હેઠળના નિયંત્રણોની ઊંડાણપૂર્વક સમીક્ષા કરવામાં આવી રહી છે. આ કલમ ખરીદનારની ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટ (ITC) પાત્રતાને સપ્લાયર દ્વારા ટેક્સની વાસ્તવિક ચુકવણી સાથે જોડે છે.
આ મુદ્દાની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં રાખીને અધિકારીઓની એક ખાસ સમિતિ ગઠિત કરવામાં આવી છે, જે આ નિયમની વિસ્તૃત તપાસ કરી રહી છે. આ સમિતિ આગામી ત્રણ મહિનામાં પોતાનો અહેવાલ સોંપે તેવી અપેક્ષા છે. અહેવાલ તૈયાર થયા બાદ આખરી નિર્ણય માટે તેને GST કાઉન્સિલ સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવશે.
