કટ્ટરપંથી નીકળ્યો કો-પાયલોટ હમામ અલહામામી, ફ્લાઈટમાં ભારતીય કેપ્ટન પર કર્યો હતો જીવલેણ હુમલો
દુબઈથી ઇઝરાઈલના તેલ અવીવ જઈ રહેલી ફ્લાઈટ દુબઈ (FlyDubai)ની ફ્લાઈટમાં ભારતીય કેપ્ટન સ્મિત મચ્છર (Captain Smit Machchhar) પર જીવલેણ હુમલો કરવા અને વિમાનને દુર્ઘટનાગ્રસ્ત કરવાનો પ્રયાસ કરનાર ઓમાની કો-પાયલોટની ઓળખ હમામ અલહામામી (Hammam Alhamami) તરીકે થઈ છે. આ ડરામણી ઘટના સામે આવ્યા બાદ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે સુરક્ષા એજન્સીઓમાં હડકંપ મચી ગયો છે.
અલ અરેબિયા ઇંગ્લિશ અને સીબીએન (CNN) ના અહેવાલ મુજબ, કથિત ચરમપંથી અને કટ્ટરપંથી વિચારોને લઈને ઊભી થયેલી ગંભીર ચિંતાઓને કારણે અલહામામીને અગાઉ જ ઓમાનમાં વિમાન ઉડાડવાથી રોકી દેવામાં આવ્યો હતો. આવો જાણીએ આ સમગ્ર ઘટના અને આરોપી સાથે જોડાયેલા તમામ મોટા ખુલાસા:
શા માટે પ્રતિબંધિત હતો હમામ અલહામામી?
ગયા વર્ષે ઓમાનની રાષ્ટ્રીય એરલાઇન ‘ઓમાન એર’ દ્વારા અલહામામીને તેના કટ્ટરપંથી અને ચરમપંથી વિચારોના કારણે ટ્રેનિંગની ભૂમિકામાંથી સંપૂર્ણપણે હટાવી દેવામાં આવ્યો હતો.
એક ક્ષેત્રીય રાજદ્વારી સૂત્રના હવાલેથી એ પણ સામે આવ્યું છે કે ટ્રેનિંગમાંથી હટાવ્યા બાદ એરલાઇને તેને અન્ય કોઈ બિન-ઉડ્ડયન કાર્ય (ડેસ્ક જોબ) સોંપ્યું હતું.
એરલાઇનની આ કાર્યવાહી બાદ તેણે ઓમાન છોડી દીધું હતું અને પોતાનો મોટાભાગનો સમય સીરિયામાં વિતાવ્યો હતો. સુરક્ષા એજન્સીઓનું માનવું છે કે સીરિયામાં રહેવા દરમિયાન જ તે કટ્ટરપંથી વિચારધારાના ગાઢ પ્રભાવમાં આવ્યો હતો અને બાદમાં યુએઈ (UAE) ગયો હતો.
સામાનમાંથી મળ્યું પેલેસ્ટાઈન સમર્થક અને ચરમપંથી સાહિત્ય
આઈ24 ન્યૂઝ (i24 News) ના અહેવાલ મુજબ, તપાસ અધિકારીઓને આરોપી અલહામામીના અંગત સામાનમાંથી ‘ફ્રી પેલેસ્ટાઈન’ સાથે જોડાયેલા પરચા અને અન્ય અનેક આપત્તિજનક તથા પેલેસ્ટાઈન સમર્થક દસ્તાવેજો મળી આવ્યા છે. તે સતત સાર્વજનિક અને ખાનગી સ્તરે પેલેસ્ટાઈનના સમર્થનમાં અને ઇઝરાઈલના કઠોર વિરોધમાં વાતો કરતો રહેતો હતો. વર્તમાનમાં સુરક્ષા એજન્સીઓ આ વાતની ઊંડાણપૂર્વક તપાસ કરી રહી છે કે શું આ હુમલા પાછળ કોઈ સુનિયોજિત આતંકી સાજીશ કે ગ્લોબલ ઇસ્લામિક કટ્ટરવાદની ભૂમિકા હતી.
કોણ છે હમામ અલહામામી? (પૃષ્ઠભૂમિ)
કોણ છે હમામ અલહામામી? (પૃષ્ઠભૂમિ)હમામ અલહામામી મૂળ ઓમાનનો નાગરિક છે. તેનો જન્મ સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) માં થયો હતો; તેના પિતા ઓમાની અને માતા સીરિયાના નાગરિક છે. તપાસ સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, તેની પાસે અન્ય કોઈ દેશની બેવડી નાગરિકતા નથી.
તેણે ફ્લાઈડુબઈ એરલાઇન સાથે માત્ર આઠ મહિના પહેલા જ કો-પાયલોટ તરીકે કામ કરવાનું શરૂ કર્યું હતું. આ પહેલા તે મોરોક્કોની રાષ્ટ્રીય એરલાઇન ‘રોયલ એર મારોક’ માટે પણ ઉડ્ડયનો ભરી ચૂક્યો હતો.
સાઉદી અરેબિયાના તબૂક ખાતે વિમાનના ઈમરજન્સી લેન્ડિંગ બાદ તેને તુરંત કસ્ટડીમાં લેવામાં આવ્યો હતો અને યુએઈને સોંપવામાં આવ્યો છે, જ્યાં તે હવે આતંકવાદ અને વિમાન સુરક્ષા સાથે જોડાયેલી ગંભીર કલમો હેઠળ કડક તપાસનો સામનો કરી રહ્યો છે.
કોકપીટની અંદરનો ડરામણો ઘટનાક્રમ
આ હૃદયદ્રાવક ઘટના ૩૦ સપ્ટેમ્બરના રોજ ઘટી, જ્યારે ફ્લાઈડુબઈનું વિમાન દુબઈથી તેલ અવીવ તરફ હવામાનમાં હતું. ઉડ્ડયન દરમિયાન કોકપીટની અંદર અચાનક કો-પાયલોટ અલહામામીએ મુખ્ય કેપ્ટન સ્મિત મચ્છર પર હિંસક હુમલો કરી દીધો. આને વિમાનને જાણી જોઈને ક્રેશ (દુર્ઘટનાગ્રસ્ત) કરવાની મોટી આતંકી કોશિશ માનવામાં આવી રહી છે.
આ ઝપાઝપી અને સંઘર્ષના કારણે વિમાનનું સંતુલન બગડી ગયું અને તે ઝડપથી નીચે તરફ ડૂબવા લાગ્યું. માત્ર બે મિનિટની અંદર જ વિમાન લગભગ ૧૬,૦૦૦ ફૂટ નીચે પડી ગયું, ત્યારબાદ કોકપીટમાંથી હાઇજેકિંગનો કટોકટીનો ડિસ્ટ્રેસ સિગ્નલ મોકલવામાં આવ્યો.
ગંભીર ઈજાઓ હોવા છતાં ભારતીય કેપ્ટન સ્મિત મચ્છરે પોતાની હિંમત ગુમાવી નહીં. તેમણે સતત હુમલાખોરનો સામનો કર્યો અને કોઈપણ પ્રકારે કોકપીટનો દરવાજો ખોલવામાં સફળ રહ્યા.
દરવાજો ખુલતા જ ફ્લાઇટના કેબિન ક્રૂ અને મુસાફરોએ તુરંત અંદર કૂદીને આરોપી અલહામામીને ઝડપી લીધો. તે જ ફ્લાઈટમાં મુસાફર તરીકે મુસાફરી કરી રહેલા અન્ય બે ‘ઓફ-ડ્યુટી’ પાયલોટોની મદદથી વિમાનનું નિયંત્રણ પાછું સંભાળવામાં આવ્યું અને તેને સાઉદી અરેબિયાના તબૂક એરપોર્ટ પર સુરક્ષિત ઉતારી લેવામાં આવ્યું, જેના કારણે વિમાનમાં સવાર તમામ ૧૮૦ લોકોનો બચાવ થયો હતો.
સુરક્ષા મંજૂરી પર ઉઠી રહેલા મોટા સવાલો
આ ઘટના બાદ દુનિયાભરના એવિએશન સેક્ટરમાં ખળભળાટ મચી ગયો છે. સૌથી મોટો સવાલ એ ઊભો થઈ રહ્યો છે કે એક ઓમાની નાગરિક (જેની પૃષ્ઠભૂમિ શંકાસ્પદ રહી હોય) ને ઇઝરાઈલના તેલ અવીવ જતી ફ્લાઈટના ક્રૂ મેમ્બર તરીકે સામેલ થવાની મંજૂરી કેવી રીતે મળી? ખાસ કરીને ત્યારે જ્યારે ઓમાન અને ઇઝરાઈલ વચ્ચે કોઈ સત્તાવાર રાજદ્વારી સંબંધો નથી અને ઓમાન ઇઝરાઈલને સત્તાવાર માન્યતા પણ આપતું નથી.
હાલમાં, ઇઝરાઈલી ગુપ્તચર એજન્સીઓ (શિન બેટ, મોસાદ), સેના અને પરિવહન મંત્રાલય સંયુક્ત રીતે આ મોટી સુરક્ષા ચૂક અને એરલાઇનની બેદરકારીની તપાસ કરી રહ્યા છે.
