મેડિકલેમ પોલિસી ખરીદતા પહેલા આ શરતો ખાસ વાંચો: ડેકેર ટ્રીટમેન્ટથી લઈને પોસ્ટ-હોસ્પિટલાઇઝેશનના નિયમો
આજના આધુનિક સમયમાં બદલાતી જીવનશૈલી અને વધતા જતા તબીબી ખર્ચોને કારણે આરોગ્ય વીમો (Health Insurance) એ દરેક પરિવાર માટે અનિવાર્ય જરૂરિયાત બની ગયો છે. સામાન્ય રીતે લોકો એવું જ માનતા હોય છે કે આરોગ્ય વીમાનો ઉપયોગ માત્ર ત્યારે જ થઈ શકે જ્યારે વ્યક્તિને કોઈ ગંભીર બીમારી કે અકસ્માતને કારણે હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવી પડે. પરંતુ વાસ્તવિકતા આનાથી થોડી અલગ છે.
ઘણી ગુણવત્તાસભર હેલ્થ ઇન્સ્યોરન્સ પોલિસીઓ હોસ્પિટલના મુખ્ય બિલ ઉપરાંત અન્ય અનેક તબીબી ખર્ચાઓને પણ પોતાના કવરેજમાં સામેલ કરે છે. આમાં હોસ્પિટલમાં દાખલ થતા પહેલાના નિદાન, ડૉક્ટરની ફી, લેબ ટેસ્ટ, દવાઓ અને ડિસ્ચાર્જ પછીના ખર્ચાઓનો પણ સમાવેશ થાય છે. જો કે, આ તમામ સુવિધાઓ દરેક પોલિસીમાં એકસરખી હોતી નથી, તેથી વીમો ખરીદતા પહેલા તેના નિયમો અને શરતો કાળજીપૂર્વક વાંચવી અત્યંત આવશ્યક છે.
હોસ્પિટલાઇઝેશન અને ડેકેર સારવારનું કવરેજ
હોસ્પિટલાઇઝેશન કવરેજ એ કોઈપણ આરોગ્ય વીમાનો સૌથી મુખ્ય આધાર છે. પોલિસીની શરતો અને સમ ઇન્સ્યોર્ડના આધારે આમાં રૂમનું ભાડું, મુખ્ય ડૉક્ટર અને સર્જનની ફી, હોસ્પિટલના દવાઓના ખર્ચ, વિવિધ મેડિકલ ટેસ્ટ્સ, ઓપરેટિંગ થિયેટરનો ચાર્જ તેમજ અન્ય યોગ્ય સારવાર ખર્ચ સામેલ હોય છે.
આ ઉપરાંત, ઘણી આધુનિક પોલિસીઓમાં ‘ડેકેર ટ્રીટમેન્ટ’ (Day Care Treatment) નો પણ સમાવેશ થાય છે. ડેકેર સારવાર એટલે કે એવી બીમારીઓ કે પ્રક્રિયાઓ જેમાં દર્દીએ હોસ્પિટલમાં ૨૪ કલાક કે તેથી વધુ સમય રોકાવું પડતું નથી, છતાં સારવાર પૂર્ણ થઈ જાય છે. જો કે, આ સારવાર પોલિસીના નિયમો હેઠળ માન્ય હોવી જરૂરી છે.
હોસ્પિટલમાં દાખલ થવા પહેલાનો અને પછીનો ખર્ચ
ઘણા લોકો એ વાતથી અજાણ હોય છે કે હોસ્પિટલમાં દાખલ થતા પહેલા થયેલા ખર્ચાઓ પણ વીમા કંપની દ્વારા ચૂકવવામાં આવી શકે છે. જેને તબીબી ભાષામાં ‘પ્રી-હોસ્પિટલાઇઝેશન’ (Pre-Hospitalization) ખર્ચ કહેવામાં આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે, કોઈ બીમારીના નિદાન માટે ડૉક્ટરની સલાહથી કરાવેલા રક્ત પરીક્ષણો (Blood Tests), સોનોગ્રાફી, એક્સ-રે કે અન્ય સ્કેનનો ખર્ચ અને તે સમયની દવાઓ આ કવરમાં આવી શકે છે, શરત એટલી કે તે મુખ્ય બીમારી સાથે જોડાયેલી હોવી જોઈએ.
તે જ રીતે, હોસ્પિટલમાંથી ડિસ્ચાર્જ થયા પછી પણ દર્દીને રેગ્યુલર દવાઓ, ફોલો-અપ માટે ડૉક્ટરની મુલાકાતો અને તબીબી પરીક્ષણોની જરૂર પડતી હોય છે. કેટલીક પોલિસીઓ ‘પોસ્ટ-હોસ્પિટલાઇઝેશન’ (Post-Hospitalization) કવર હેઠળ આ ખર્ચને નિશ્ચિત દિવસોની મર્યાદામાં રહીને આવરી લે છે.
કઈ બાબતો વીમામાં આવરી લેવામાં આવતી નથી?
એ સમજવું પણ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે કે સ્વાસ્થ્ય વીમો હોવાનો અર્થ એ નથી કે તમારા દરેક નાના-મોટા તબીબી બિલની ચુકવણી વીમા કંપની કરી દેશે. હોસ્પિટલમાં દાખલ થયા વગર ઓપીડી (OPD) માં લેવામાં આવતી સામાન્ય દવાઓ અને ડૉક્ટરની નિયમિત સલાહ સામાન્ય રીતે પોલિસીમાં આવરી લેવાતી નથી, સિવાય કે તમારી પોલિસીમાં સ્પષ્ટપણે ઓપીડી કવર લીધેલું હોય.
આ ઉપરાંત, ચશ્મા કે લેન્સ ખરીદવા, શ્રવણ સાધન, સામાન્ય દંત સારવાર (ડેન્ટલ ટ્રીટમેન્ટ) અને કોસ્મેટિક સર્જરી જેવા ખર્ચાઓ કાં તો વીમા દ્વારા આવરી લેવાતા નથી અથવા તેની ખાસ શરતો હોય છે. અગાઉથી અસ્તિત્વમાં રહેલા રોગો (Pre-existing Diseases) માટે પોલિસીમાં ચોક્કસ વેટિંગ પીરિયડ પણ લાગુ થઈ શકે છે.
પોલિસી ખરીદતી વખતે ધ્યાનમાં રાખવાના મુખ્ય મુદ્દાઓ
આરોગ્ય વીમો પસંદ કરતી વખતે માત્ર પ્રીમિયમની રકમ કે કુલ કવરેજ જોઈને નિર્ણય ન લેવો જોઈએ. પોલિસીમાં રૂમ રેન્ટની કોઈ કેપિંગ (મર્યાદા) છે કે નહીં, કો-પેમેન્ટ (Co-payment) ની શરત છે કે નહીં, કોઈ ડિડક્ટિબલ લાગુ પડે છે કે નહીં અને રોગ-વિશિષ્ટ પેટા-મર્યાદાઓ (Sub-limits) શું છે તેની ઝીણવટભરી તપાસ કરવી જોઈએ.
તમારી તબીબી સ્થિતિઓ વિશે હંમેશા સાચી માહિતી વીમા કંપનીને આપવી, જેથી ભવિષ્યમાં ક્લેઈમ મેળવતી વખતે કોઈ મુશ્કેલી ન પડે.
