ગેરકાયદેસર સોનાની તસ્કરી કે ગૃહયુદ્ધ? સુદાનમાં 72 મજૂરોના દર્દનાક મોત પાછળ કોનો હાથ?
યુદ્ધ અને ગરીબીની વિભીષિકાનો સામનો કરી રહેલા સુદાનમાંથી વધુ એક હૃદયદ્રાવક અહેવાલ સામે આવ્યો છે. દેશના ઉત્તરીય વિસ્તારમાં આવેલી સોનાની એક ખાણ પર થયેલા વિનાશક હવાઈ હુમલામાં ઓછામાં ઓછા 72 કામદારો (ખાણિયાઓ)એ જીવ ગુમાવ્યા છે. આજીવિકા મેળવવા માટે ખાણમાં સખત મહેનત કરી રહેલા આ નિર્દોષ લોકો માટે તે દિવસ જીવલેણ સાબિત થયો. માત્ર થોડા મહિનાઓમાં બનેલી આ પ્રકારની આ બીજી મોટી અને દુઃખદ ઘટના છે, જે માનવાધિકાર અને આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદોની પવિત્રતા અંગે ગંભીર સવાલો ઉભા કરે છે.
તારાજીનું ખૌફનાક મંજર
આ હુમલા પછી સોશિયલ મીડિયા અને સ્થાનિક માનવાધિકાર સમૂહો દ્વારા શેર કરવામાં આવેલી તસવીરો અને વીડિયો કોઈપણનું હૃદય હચમચાવી નાખે તેવા છે. ઘટનાસ્થળે ચારેબાજુ મલબો ફેલાયેલો છે અને તેની વચ્ચે ડઝનબંધ શબ વેરવિખેર પડેલા છે. કેટલીક તસવીરોમાં અપનોને ખોઈ ચૂકેલા લોકો શબને કફનમાં લપેટતા નજરે પડી રહ્યા છે.
હુમલામાં જીવિત બચેલા કેટલાક કામદારોએ તે ભયાનક મંજરને યાદ કરતા જણાવ્યું કે આકાશમાંથી અચાનક મિસાઈલો વરસવા લાગી, જેથી કોઈને પણ ભાગવાનો કે સંભાળવાનો મોકો મળ્યો નહીં. ચારેબાજુ માત્ર ચીસાચીસ અને ધુમાડાના ગોટેગોટા હતા. જોકે, સમાચાર એજન્સીઓએ આ તસવીરો અને દાવાઓની અલગથી સ્વતંત્ર પુષ્ટિ કરી નથી, પરંતુ જમીની હકીકત એ વાતની ગવાહી આપી રહી છે કે નુકસાન ખૂબ મોટું છે.
હુમલા પાછળ કોનો હાથ?
હુમલા પાછળ કોનો હાથ?આ નરસંહારને લઈને માનવાધિકાર સંસ્થા ‘ઇમરજન્સી લૉયર્સ’ એ સીધો આક્ષેપ પાડોશી દેશ મિસ્ર (ઇજિપ્ત)ની વાયુસેના પર લગાવ્યો છે. સંસ્થાનું કહેવું છે કે આ હુમલો સીમા પારથી કરવામાં આવેલો સીધો સૈન્ય હુમલો છે, જે આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાઓ અને માનવીય સિદ્ધાંતોનું ખુલ્લું ઉલ્લંઘન છે.
બીજી બાજુ, આ ગંભીર આક્ષેપ પર મિસ્ર તરફથી હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર નિવેદન આવ્યું નથી. મિસ્રની સેનાએ આ ઘટના પર ચૂપકીદી સાધી લીધી છે અને વિદેશ મંત્રાલયે પણ મીડિયાના સવાલોનો હાલમાં કોઈ જવાબ આપ્યો નથી.
ભૂખમરો અને સોનાની દાણચોરી
સુદાનમાં લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા ગૃહયુદ્ધે સામાન્ય જનતાના જીવનને સંપૂર્ણપણે બરબાદ કરી નાખ્યું છે. આજીવિકાના પરંપરાગત સાધનો નાશ પામ્યા હોવાથી, સ્થાનિક લોકો નાના પાયે સોનાના ખોદકામ તરફ વળ્યા છે, જેમાં ઘણીવાર તેમના જીવને મોટું જોખમ રહેલું હોય છે. આજે, સોનું સુદાનમાં લડતા બંને પક્ષો માટે રોકડ આવકનો મુખ્ય સ્ત્રોત બની ગયું છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આ ગેરકાયદેસર ખાણકામ દ્વારા મેળવવામાં આવતા સોનાનો મોટો હિસ્સો ગુપ્ત રીતે ઇજિપ્તમાં દાણચોરી દ્વારા મોકલવામાં આવે છે—જે સમગ્ર ક્ષેત્રમાં તણાવ વધારવાનું એક મુખ્ય કારણ છે.
ડ્રોન અને હવાઈ હુમલાઓની ભયાનાકતા
આધુનિક ડ્રોન અને હવાઈ હુમલા સુદાનની સેના અને અર્ધલશ્કરી દળો વચ્ચેના સંઘર્ષમાં મુખ્ય હથિયારો બની ગયા છે. સામાન્ય અને નિર્દોષ નાગરિકો આ વિનાશનો ભોગ બની રહ્યા છે. આ ખાણ પરના હુમલાના થોડા દિવસો પહેલા જ, સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) એ અહેવાલ આપ્યો હતો કે સુદાનના ‘બ્લુ નાઇલ’ પ્રાંતમાં વિસ્થાપિત લોકોના એક કેમ્પ પર થયેલા ડ્રોન હુમલામાં ૩૧ બેઘર લોકોએ જીવ ગુમાવ્યો હતો.
જેમ જેમ દરરોજ મૃતદેહોના ઢગલા થઈ રહ્યા છે અને પરિવારો તેમના સ્વજનોને ગુમાવવા બદલ શોક મનાવી રહ્યા છે, ત્યારે સુદાનના લોકો વિશ્વને માત્ર એક જ પ્રશ્ન પૂછી રહ્યા છે: આ અર્થહીન હિંસા અને નિર્દોષોની હત્યાનો આખરે ક્યારે અંત આવશે?
