ઉનાળાની ખાસ ભેટ: પ્રોટીનથી ભરપૂર અને સ્વાદિષ્ટ ‘હેલ્ધી મેંગો ફિરની’
ઉનાળો શરૂ થતાની સાથે જ આપણને કંઈક ઠંડું અને મીઠું ખાવાની ઈચ્છા થતી હોય છે. સામાન્ય રીતે ડેઝર્ટ એટલે કે ગળ્યા પદાર્થો કેલેરી અને ખાંડથી ભરપૂર હોય છે, જે સ્વાસ્થ્ય માટે ચિંતાનો વિષય બની શકે છે. પરંતુ જો તમને કહેવામાં આવે કે તમે એક એવું ડેઝર્ટ ઘરે બનાવી શકો છો જે સ્વાદિષ્ટ હોવાની સાથે પ્રોટીનથી ભરપૂર અને કુદરતી સામગ્રીથી બનેલું હોય, તો? હા, અમે વાત કરી રહ્યા છીએ ‘હેલ્ધી મેંગો ફિરની’ વિશે.
મેંગો ફિરની શું છે?
ફિરની એ મૂળભૂત રીતે ઉત્તર ભારતીય વાનગી છે, જે પરંપરાગત રીતે ચોખા અને દૂધને ધીમા તાપે ઉકાળીને બનાવવામાં આવે છે. જ્યારે આ પરંપરાગત ફિરનીમાં ફળોના રાજા ‘કેરી’નો ઉમેરો થાય છે, ત્યારે તે ‘મેંગો ફિરની’ બને છે. તે ઘટ્ટ, ક્રીમી અને રેશમી બનાવટ ધરાવે છે જે મોઢામાં મૂકતા જ ઓગળી જાય છે.
આ વર્ઝન કેમ વધુ હેલ્ધી છે?
સામાન્ય રીતે બજારમાં મળતી ફિરનીમાં રિફાઈન્ડ સુગર (સફેદ ખાંડ) અને ક્રીમનો પુષ્કળ ઉપયોગ થાય છે. પરંતુ આ ‘હેલ્ધી મેંગો ફિરની’ ની વિશેષતા એ છે કે:
- મેંદાનો અભાવ: આમાં કોઈ પણ પ્રકારના મેંદા કે લોટનો ઉપયોગ થતો નથી.
- નેચરલ સ્વીટનર: ખાંડને બદલે પાકી કેરીની મીઠાશ અને ખજૂર અથવા ગોળનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
- પ્રોટીનથી ભરપૂર: દૂધ અને ડ્રાય ફ્રૂટ્સના ઉપયોગને કારણે તે પ્રોટીનનો સારો સ્ત્રોત બને છે.
જરૂરી સામગ્રી
- ચોખા: ૨ થી ૩ મોટી ચમચી (કરકરા પીસેલા).
- દૂધ: અડધો લીટર (ફુલ ક્રીમ દૂધ પ્રોટીન અને કેલ્શિયમ માટે ઉત્તમ છે).
- પાકી કેરીનો પલ્પ: ૧ કપ (કેસરી કે આફૂસ કેરી શ્રેષ્ઠ રહેશે).
- મીઠાશ માટે: ૪-૫ નંગ ઝીણી સમારેલી ખજૂર અથવા ઓર્ગેનિક ગોળ.
- ઈલાયચી પાવડર: સ્વાદ અને સુગંધ માટે.
- ડ્રાય ફ્રૂટ્સ: બદામ, પિસ્તા અને કાજુની કતરણ.
- કેસરના તાંતણા: (વૈકલ્પિક, શાહી સ્વાદ માટે).
બનાવવાની રીત
૧. ચોખાની તૈયારી:
સૌ પ્રથમ ચોખાને ધોઈને અડધો કલાક પલાળી રાખો. ત્યારબાદ તેનું પાણી નિતારીને તેને કરકરા (રવા જેવા) પીસી લો. ધ્યાન રાખવું કે ચોખાની પેસ્ટ ન બની જાય, પણ તે સહેજ દાણાદાર રહે.
૨. દૂધ ઉકાળવું:
એક જાડા તળિયાવાળા વાસણમાં દૂધ ગરમ કરવા મૂકો. જ્યારે દૂધ ઉકળવા લાગે, ત્યારે તેમાં પીસેલા ચોખા ઉમેરો. ગેસની આંચ ધીમી રાખો અને સતત હલાવતા રહો જેથી વાસણના તળિયે ચોખા ચોંટી ન જાય.
૩. ઘટ્ટ બનાવટ:
ચોખા દૂધમાં બરાબર ચઢી જાય અને દૂધ ઘટ્ટ થઈને અડધું થઈ જાય ત્યાં સુધી તેને પકાવો. આ પ્રક્રિયામાં લગભગ ૧૫-૨૦ મિનિટ લાગશે. આ તબક્કે દૂધ એકદમ ક્રીમી દેખાવા લાગશે.
૪. કુદરતી મીઠાશ ઉમેરવી:
હવે તેમાં સમારેલી ખજૂર અથવા ગોળ ઉમેરો. જો તમે ગોળનો ઉપયોગ કરતા હોવ, તો ગેસ બંધ કર્યા પછી જ ઉમેરવો જેથી દૂધ ફાટી ન જાય. હવે તેમાં ઈલાયચી પાવડર અને કેસર ઉમેરી બરાબર મિક્સ કરો.
૫. મેંગો મેજિક:
મિશ્રણ જ્યારે ઓરડાના તાપમાને ઠંડું થઈ જાય, ત્યારે તેમાં તાજી પાકી કેરીનો પલ્પ ઉમેરો. ગરમ દૂધમાં કેરી ઉમેરવાથી સ્વાદ બગડી શકે છે, તેથી તેને ઠંડું થવા દેવું અનિવાર્ય છે. કેરીનો પલ્પ ફિરનીને કુદરતી પીળો રંગ અને અદભૂત સુગંધ આપશે.
પીરસવાની રીત
ફિરનીનો અસલી સ્વાદ ત્યારે જ આવે છે જ્યારે તેને માટીના નાના વાસણો (કુલડી)માં પીરસવામાં આવે. માટીની સુગંધ ફિરનીના સ્વાદને બમણો કરી દે છે. ફિરનીને વાટકીમાં કાઢી તેના પર બદામ-પિસ્તાની કતરણ અને કેરીના ઝીણા ટુકડા ભભરાવો. તેને ઓછામાં ઓછા ૨-૩ કલાક ફ્રીજમાં ઠંડી થવા દો.
પોષણ અને ફાયદા
- કેરી: વિટામિન C અને એન્ટી-ઓક્સિડન્ટ્સથી ભરપૂર છે, જે રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારે છે.
- દૂધ: કેલ્શિયમ અને હાઈ-ક્વોલિટી પ્રોટીન પૂરું પાડે છે, જે હાડકાં અને સ્નાયુઓ માટે જરૂરી છે.
- ચોખા: તે ઉર્જાનો સારો સ્ત્રોત છે અને પચવામાં હલકા હોય છે.
- શૂન્ય ગિલ્ટ: રિફાઈન્ડ ખાંડ વગરની હોવાથી, ડાયેટિંગ કરતા લોકો પણ મર્યાદિત માત્રામાં આનો આનંદ લઈ શકે છે.
