સવારના નાસ્તામાં બનાવો શાકભાજીથી ભરપૂર રવા ઉપમા, આખો દિવસ શરીરને મળશે ભરપૂર ઉર્જા
સવારની ભાગદોડમાં ઘણીવાર આપણે નાસ્તો કરવાનું ટાળીએ છીએ અથવા કંઈક અનહેલ્ધી ખાઈ લઈએ છીએ. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે માત્ર 10 મિનિટમાં તમે એવો નાસ્તો તૈયાર કરી શકો છો જે માત્ર સ્વાદમાં જ લાજવાબ નથી, પરંતુ તમારા શરીરને આખો દિવસ જરૂરી ઉર્જા અને પોષણ પણ આપે છે? આપણે વાત કરી રહ્યા છીએ પરંપરાગત સાઉથ ઇન્ડિયન સ્ટાઈલ ‘રવા ઉપમા’ વિશે. સોજી (Semolina) માંથી બનેલો આ હળવો નાસ્તો પચવામાં પણ સરળ છે અને તેમાં રહેલા શાકભાજી તેને વિટામિન્સ અને ફાઈબરનો ખજાનો બનાવે છે.
ઉપમા ખાવાના ફાયદા (Health Benefits)
-
તરત જ ઉર્જા (Instant Energy): સોજી કાર્બોહાઈડ્રેટનો સારો સ્ત્રોત છે, જે તમને આખો દિવસ એક્ટિવ રાખવાની શક્તિ આપે છે.
-
પચવામાં સરળ: હળવો હોવાને કારણે તે પેટ પર ભારે પડતો નથી અને પાચનતંત્રને સુધારે છે.
-
શાકભાજીનું પોષણ: ગાજર, બીન્સ અને વટાણા જેવા શાકભાજી તેમાં ફાઈબર, વિટામિન્સ અને એન્ટી-ઓક્સિડન્ટ્સ વધારે છે.
-
હૃદય માટે ઉત્તમ: જો તેને ઘીના બદલે ઓછા તેલમાં બનાવવામાં આવે, તો તે કોલેસ્ટ્રોલને નિયંત્રિત કરવામાં પણ મદદ કરે છે.
આવશ્યક સામગ્રી (Ingredients)
એક ઉત્તમ ઉપમા બનાવવા માટે તમારે નીચે મુજબની સામગ્રીની જરૂર પડશે:
-
સોજી (રવો): 1 કપ (ઝીણી અથવા મધ્યમ)
-
ઘી અથવા તેલ: 2-3 મોટી ચમચી
-
રાઈ: 1 નાની ચમચી
-
દાળ: 1 નાની ચમચી અડદની દાળ અને 1 નાની ચમચી ચણાની દાળ (ક્રંચી સ્વાદ માટે)
-
વઘાર: 1 લીલું મરચું (ઝીણું સમારેલું), 1 ઇંચ આદુ (છીણેલું) અને મીઠો લીમડો
-
શાકભાજી: 1 મધ્યમ ડુંગળી, 1 નાનું ગાજર, 5-6 બીન્સ અને થોડા વટાણા (ઝીણા સમારેલા)
-
પાણી: 2.5 કપ (ઉપમાના ટેક્સચર માટે સોજી અને પાણીનું માપ ખૂબ જરૂરી છે)
-
મીઠું: સ્વાદ મુજબ
-
ગાર્નિશિંગ: તાજી કોથમીર અને અડધા લીંબુનો રસ
-
કાજુ: 8-10 (સોનેરી શેકેલા, શાહી સ્વાદ માટે)
બનાવવાની રીત: સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ (Instructions)
સ્ટેપ 1: સોજીને શેકો (Roasting)
સૌ પ્રથમ એક પેનને મધ્યમ આંચ પર ગરમ કરો અને 1 કપ સોજી નાખીને 4-5 મિનિટ સુધી કોરી શેકો. તેને ત્યાં સુધી શેકો જ્યાં સુધી સોજીમાંથી સરસ સુગંધ આવવા લાગે અને તેનો રંગ થોડો બદલાય. ધ્યાન રાખવું કે સોજીનો રંગ બ્રાઉન ન થઈ જાય. શેકેલી સોજીને એક પ્લેટમાં કાઢી લો.

તે જ પેનમાં 2-3 ચમચી તેલ અથવા ઘી ગરમ કરો. સૌથી પહેલા રાઈ નાખો. રાઈ તતડે એટલે ચણાની દાળ અને અડદની દાળ નાખો. દાળ સોનેરી થાય ત્યાં સુધી સાંતળો. હવે તેમાં સમારેલા લીલા મરચાં, આદુ અને મીઠો લીમડો નાખીને 30 સેકન્ડ સુધી ચલાવો.
સ્ટેપ 3: શાકભાજી સાંતળો
હવે ઝીણી સમારેલી ડુંગળી નાખો અને તેને ગુલાબી થાય ત્યાં સુધી સાંતળો. ત્યારબાદ ગાજર, બીન્સ અને વટાણા નાખો. શાકભાજીને 2-3 મિનિટ સુધી પકાવો. તમે ઈચ્છો તો થોડું પાણી છાંટીને ઢાંકણ લગાવી શકો છો જેથી શાકભાજી નરમ થઈ જાય.
સ્ટેપ 4: પાણી ઉકાળો
હવે તેમાં 2.5 કપ પાણી અને સ્વાદ મુજબ મીઠું નાખો. આંચ તેજ કરો અને પાણીને બરાબર ઉકળવા દો.
ટીપ: પાણીને એકવાર ચાખી લેવું, તે થોડું ખારું હોવું જોઈએ જેથી ઉપમા મોળો ન લાગે.
સ્ટેપ 5: સોજી ઉમેરો (The Final Mix)
હવે આંચ એકદમ ધીમી કરી દો. શેકેલી સોજીને ધીરે ધીરે પાણીમાં ઉમેરો અને બીજા હાથે સતત હલાવતા રહો. આમ કરવાથી ઉપમામાં ગાંઠો (Lumps) નહીં પડે. જ્યારે સોજી બધું પાણી શોષી લે, ત્યારે પેનને ઢાંકણથી ઢાંકી દો અને 2-3 મિનિટ સુધી ધીમી આંચ પર વરાળમાં થવા દો.
સ્ટેપ 6: ફિનિશિંગ ટચ
ઢાંકણ ખોલો અને ઉપમાને હળવા હાથે હલાવો. ઉપરથી તાજી કોથમીર, શેકેલા કાજુ અને લીંબુનો રસ ઉમેરો. જો તમારે ઉપમાને વધુ સોફ્ટ બનાવવો હોય, તો અંતમાં અડધી ચમચી ઘી ઉપરથી નાખી શકો છો.
પ્રો ટિપ્સ: ઉપમાને છૂટો-છૂટો કેવી રીતે બનાવવો?
-
પ્રમાણ (Ratio): જો તમારે છૂટો ઉપમા જોઈએ તો 1:2.5 નું પ્રમાણ (1 કપ સોજી અને 2.5 કપ પાણી) બેસ્ટ રહે છે.
-
પાણીનું તાપમાન: હંમેશા ઉકળતા પાણીમાં જ સોજી નાખવી, તેનાથી ઉપમા દાણેદાર બને છે.
-
ઘીનો ઉપયોગ: સોજી શેકતી વખતે જો એક ચમચી ઘીનો ઉપયોગ કરશો, તો સ્વાદ અનેકગણો વધી જશે.
નિષ્કર્ષ
સાઉથ ઇન્ડિયન રવા ઉપમા માત્ર બનાવવામાં સરળ નથી, પણ તે બાળકોથી લઈને વડીલો સુધી દરેક માટે એક સંતુલિત આહાર છે. તેને તમે નાળિયેરની ચટણી, કેરીના અથાણાં અથવા ગરમા-ગરમ ચા સાથે પીરસી શકો છો.
ઉપમા ખાવાના ફાયદા (Health Benefits)