દેશમાં ચોમાસાની તોફાની બેટિંગ: દિલ્હી-યુપી સહિત ૨૧ રાજ્યોમાં મુશળધાર વરસાદ અને વાવાઝોડાનું રેડ એલર્ટ
સમગ્ર દેશમાં ચોમાસાએ પાંખો ફેલાવી દીધી છે અને તેના કારણે હવામાનમાં મોટો પલટો આવ્યો છે. અસહ્ય ગરમી અને બફારાનો સામનો કરી રહેલા નાગરિકો માટે હવામાન વિભાગ (IMD) એ રાહતના સમાચાર આપ્યા છે, પરંતુ તેની સાથે જ કુદરતી આપત્તિ સામે સાવચેત રહેવાની કડક ચેતવણી પણ જારી કરી છે. ૧ જુલાઈ, ૨૦૨૬ના રોજ હવામાન વિભાગ દ્વારા જાહેર કરાયેલા સત્તાવાર બુલેટિન મુજબ, દેશના ૨૩ રાજ્યોમાં આગામી ૨૪ કલાક દરમિયાન ભારેથી અતિભારે વરસાદ અને તીવ્ર વાવાઝોડાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
આ મોસમી પલટા દરમિયાન દેશના અડધાથી વધુ હિસ્સામાં ૭૦ થી ૭૫ કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપે તોફાની પવન ફૂંકાવાની શક્યતા છે. પૂર્વીય બિહાર અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં નીચલા ઉષ્ણકટિબંધીય ક્ષેત્રમાં એક શક્તિશાળી ‘અપર એર સાયક્લોનિક સર્ક્યુલેશન’ (ચક્રવાતી પવનનું ક્ષેત્ર) સક્રિય થયું છે. આ ઉપરાંત, ૨ જુલાઈ, ૨૦૨૬થી ઉત્તર-પશ્ચિમ ભારત પર એક નવું પશ્ચિમી વિક્ષેપ (Western Disturbance) દસ્તક આપવાનું છે, જેને કારણે વરસાદની તીવ્રતા હજુ વધશે. આ તોફાની વાતાવરણ અને પાંચ રાજ્યોમાં કરા પડવાની આગાહીને પગલે ખેડૂતોના પાકને મોટું નુકસાન થવાની ચિંતા પણ સેવાઈ રહી છે.
દિલ્હી-એનસીઆર અને ઉત્તર પ્રદેશમાં તોફાની પવન સાથે વરસાદ
રાજધાની દિલ્હીમાં ૧ જુલાઈએ ભારે વરસાદ અને પ્રચંડ તોફાનનું એલર્ટ જાહેર કરાયું છે. આ દરમિયાન પવનની ગતિ ૬૦ થી ૭૦ કિલોમીટર પ્રતિ કલાક સુધી પહોંચી શકે છે, જેનાથી તાપમાનમાં મોટો ઘટાડો નોંધાશે. દિલ્હીમાં આજે મહત્તમ તાપમાન ૩૧ ડિગ્રી અને લઘુત્તમ તાપમાન ૨૮ ડિગ્રી સેલ્સિયસ રહેવાની ધારણા છે.
બીજી તરફ, ઉત્તર પ્રદેશમાં કુદરતનો પ્રકોપ વધુ જોવા મળી શકે છે. યુપીના આગ્રા, મથુરા, કાનપુર, કાનપુર, ઝાંસી, ગોરખપુર, વારાણસી અને પ્રયાગરાજ સહિતના ૨૦થી વધુ જિલ્લાઓ માટે હાઈ-એલર્ટ જાહેર કરાયું છે. આ વિસ્તારોમાં ૭૫ કિલોમીટરની ઝડપે ફૂંકાનારા પવનને કારણે લખનૌ સહિતના વિસ્તારોમાં તાપમાનનો પારો ગગડીને ૩૩ ડિગ્રીની આસપાસ આવી જશે.
બિહાર અને ઝારખંડમાં વીજળી પડવાની આશંકા
બિહારમાં સાયક્લોનિક સર્ક્યુલેશનની સીધી અસર જોવા મળી રહી છે. પશ્ચિમ અને પૂર્વ ચંપારણ, ગોપાલગંજ, મુઝફ્ફરપુર, ભાગલપુર અને પૂર્ણિયા સહિતના વિસ્તારોમાં ભારે ગાજવીજ અને વાવાઝોડા સાથે વરસાદની ચેતવણી અપાઈ છે. પટનામાં મહત્તમ તાપમાન ૩૪ ડિગ્રી રહેશે. પૂર્વીય રાજ્યોમાં આકાશમાંથી વીજળી પડવાની (Lightning) આશંકા વધુ હોવાથી લોકોને ખુલ્લા મેદાન કે ઝાડ નીચે ન આશરો લેવા જણાવાયું છે. ઝારખંડના રાંચી, ધનબાદ અને જમશેદપુર જેવા વિસ્તારોમાં પણ મધ્યમથી ભારે વરસાદની સંભાવના છે, જેનાથી રાંચીનું તાપમાન ૨૯ ડિગ્રી સુધી નીચે આવી જશે.
પહાડી અને પૂર્વોત્તર રાજ્યોમાં પૂર અને લેન્ડસ્લાઇડનો ખતરો
ચોમાસાની આ આક્રમક ઇનિંગને કારણે પૂર્વોત્તર રાજ્યો સૌથી વધુ પ્રભાવિત થયા છે. આસામ અને મેઘાલયમાં મુશળધાર વરસાદને કારણે પૂરની સ્થિતિ વધુ ગંભીર બને તેવી ભીતિ છે. પહાડી રાજ્યોની વાત કરીએ તો, ઉત્તરાખંડના નૈનીતાલ, ચમોલી અને અલ્મોડા જેવા પ્રવાસન સ્થળો પર ૬૦ કિમીની ઝડપે પવન ફૂંકાશે અને ભારે વરસાદને કારણે ભૂસ્ખલન (Landslide) થઈ શકે છે. દહેરાદૂનમાં તાપમાન ૨૬ ડિગ્રી સુધી નીચે આવી ગયું છે. હિમાચલ પ્રદેશના શિમલા, મનાલી અને કુલ્લુમાં પણ તોફાની પવન સાથે વરસાદની ચેતવણી છે, જેના કારણે મનાલીમાં લઘુત્તમ તાપમાન ૧૧ ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી પહોંચી ગયું છે. જમ્મુ-કાશ્મીરના પંજાબ અને રાજસ્થાનના જયપુર, કોટા, ઉદયપુર જેવા વિસ્તારોમાં પણ ૬૫ કિમીની ઝડપે પવન ફૂંકાવાની સાથે વરસાદી માહોલ જામશે, જે ગરમીથી મોટી રાહત આપશે.
