હોળી ભાઈ બીજની તારીખમાં મોટું કન્ફ્યુઝન! જાણો કયા દિવસે તિલક કરવું રહેશે શ્રેષ્ઠ

હોળી પછી ક્યારે છે ભાઈ બીજ? 4 કે 5 માર્ચ? દૂર કરો તારીખનું કન્ફ્યુઝન અને જાણો તિલકની સાચી વિધિ

ભારતમાં તહેવારોનો સિલસિલો ક્યારેય અટકતો નથી. હજુ તો હોળીના રંગોની મજા ઓસરી નથી ત્યાં જ સંબંધોમાં મીઠાશ ભેળવતો એક પવિત્ર તહેવાર ‘હોળી ભાઈ બીજ’ દસ્તક દઈ રહ્યો છે. પરંતુ આ વર્ષે ગ્રહણ અને હોળીની તારીખમાં થયેલા ફેરફારને કારણે લોકોમાં મૂંઝવણ છે કે ભાઈ બીજ ક્યારે ઉજવવી— આજે કે આવતીકાલે?

જો તમે પણ આ બાબતે કન્ફ્યુઝ હોવ તો ચિંતા કરશો નહીં. આજે અમે તમને ભાઈ બીજની ચોક્કસ તારીખ, શુભ મુહૂર્ત અને ભાઈને તિલક કરવાની સાચી વિધિ વિશે વિગતવાર જણાવીશું.

હોળી ભાઈ બીજ: તારીખને લઈને કેમ છે મૂંઝવણ?

સામાન્ય રીતે હોળીના બીજા જ દિવસે એટલે કે ચૈત્ર મહિનાના કૃષ્ણ પક્ષની દ્વિતીયા તિથિએ ‘હોળી ભાઈ બીજ’ ઉજવવામાં આવે છે. આ વર્ષે ગ્રહણના પ્રભાવને કારણે હોલિકા દહન અને ધુળેટીની તારીખમાં થોડો ફેરફાર થયો છે. જ્યાં રંગોત્સવ કેટલીક જગ્યાએ 3 માર્ચે હતો, ત્યાં ઘણી પરંપરાઓ મુજબ તે 4 માર્ચે ઉજવાઈ રહ્યો છે. આ જ કારણે લોકો મૂંઝવણમાં છે કે ભાઈ બીજ 4 માર્ચે ઉજવવી કે 5 માર્ચે.

ચોક્કસ તારીખ અને શુભ મુહૂર્ત (Holi Bhai Dooj Date 2026)

શાસ્ત્રો અનુસાર, તહેવારોમાં ‘ઉદયતિથિ’ (જે તિથિ સૂર્યોદય સમયે હોય) તેનું ખૂબ મહત્વ હોય છે. ચાલો પંચાંગની ગણતરી સમજીએ:

શું છે આ ‘પ્રેત-યાત્રા’? ગરુડ પુરાણમાં છુપાયેલું છે મૃત્યુ પછીનું સૌથી મોટું ગૂઢ રહસ્ય

મુશ્કેલ સમયમાં સંજીવની સમાન સાબિત થશે નીમ કરોલી બાબાના આ ૪ ઉપદેશો

• દ્વિતીયા તિથિની શરૂઆત: 4 માર્ચ 2026, બપોરે 04:48 વાગ્યાથી.

• દ્વિતીયા તિથિની સમાપ્તિ: 5 માર્ચ 2026, સાંજે 05:03 વાગ્યા સુધી.

4 માર્ચની સવારે પ્રતિપદા તિથિ રહેશે અને દ્વિતીયા તિથિ સાંજે શરૂ થશે, તેથી ઉદયતિથિના સિદ્ધાંત મુજબ 5 માર્ચ 2026, ગુરુવારના રોજ હોળી ભાઈ બીજ ઉજવવી સૌથી શ્રેષ્ઠ અને શાસ્ત્રસંમત રહેશે. આ દિવસે બહેનો પોતાના ભાઈના લાંબા આયુષ્યની કામના કરીને તેમને તિલક કરી શકે છે.

ભાઈ બીજનું મહત્વ: અતૂટ પ્રેમનું પ્રતીક

ભાઈ બીજનો તહેવાર ભાઈ-બહેનના પવિત્ર પ્રેમ અને સુરક્ષાનું પ્રતીક છે. જે રીતે દિવાળી પછી આવતી ભાઈ બીજ (યમ દ્વિતીયા) પર બહેનો ભાઈના મંગળની કામના કરે છે, તેવી જ રીતે હોળી પછી આવતી ભાઈ બીજનું પણ વિશેષ ધાર્મિક મહત્વ છે. માન્યતા છે કે આ દિવસે જે બહેન પોતાના ભાઈને પ્રેમપૂર્વક તિલક કરે છે અને ભોજન કરાવે છે, તે ભાઈના જીવનના કષ્ટો દૂર થાય છે અને ભાઈ-બહેન વચ્ચે સ્નેહ વધે છે.

ભાઈને તિલક કરવાની સાચી વિધિ (Step-by-Step Guide)

માત્ર તિલક કરવું પૂરતું નથી, જો તેને શાસ્ત્રોક્ત વિધિથી કરવામાં આવે તો તેનું ફળ વધુ શુભ મળે છે. અહીં તિલકની સરળ રીત આપી છે:

1. વહેલા ઉઠો અને તૈયારી કરો: ભાઈ બીજના દિવસે બહેન અને ભાઈ બંનેએ સવારે વહેલા ઉઠીને સ્નાન કરવું જોઈએ અને સ્વચ્છ કે નવા કપડાં પહેરવા જોઈએ.

2. ચોક પૂરવો: ઘરની ઉત્તર-પૂર્વ દિશા (ઈશાન કોણ) ને સાફ કરો. ત્યાં લોટ અથવા ચોખાના લોટના મિશ્રણથી સુંદર ચોક પૂરો.

3. ભાઈને બેસાડવા: ચોક પર લાકડાનો બાજઠ અથવા પાટલો મૂકો અને ભાઈને તેના પર બેસાડો. ધ્યાન રહે કે ભાઈનું મુખ ઉત્તર અથવા ઉત્તર-પૂર્વ દિશામાં હોવું જોઈએ.

4. તિલક કરવું: બહેને સૌથી પહેલા ભગવાનના આશીર્વાદ લેવા જોઈએ. ત્યારબાદ ભાઈના કપાળ પર કુમકુમ અને અક્ષત (ચોખા) નું તિલક કરવું.

5. નાડાછડી બાંધવી: તિલક કર્યા પછી ભાઈના જમણા કાંડા પર રક્ષા સૂત્ર (નાડાછડી) બાંધો. આ નાડાછડી ભાઈની સુરક્ષાનો સંકલ્પ માનવામાં આવે છે.

6. આરતી અને મીઠાઈ: ત્યારબાદ ભાઈની આરતી ઉતારો. ભાઈનું મોઢું મીઠું કરાવવા માટે તેને ઘરે બનાવેલી મીઠાઈ અથવા ભાઈની પસંદગીની વાનગી જમાડો.

7. આશીર્વાદ અને ભેટ: ભાઈએ પોતાની બહેનના ચરણ સ્પર્શ કરી આશીર્વાદ લેવા જોઈએ અને પોતાની શક્તિ મુજબ બહેનને દક્ષિણા અથવા સુંદર ભેટ આપવી જોઈએ.

સંબંધોના રંગો વધુ ઘેરા બનશે

હોળીનો તહેવાર જ્યાં સમાજમાં ભાઈચારાનો સંદેશ આપે છે, ત્યાં ભાઈ બીજ વ્યક્તિગત સંબંધોને મજબૂતી આપે છે. 5 માર્ચે ભાઈ બીજ ઉજવીને તમે આ પરંપરાને સાચી રીતે નિભાવી શકો છો. યાદ રાખો, તહેવારો માત્ર કેલેન્ડરની તારીખો નથી, તે પ્રિયજનો સાથે સમય વિતાવવા અને જૂની કડવાશ ભૂલીને નવી શરૂઆત કરવાનું માધ્યમ છે.