લોકરની ચાવી ગુમ થઈ ગઈ છે? આ રહી સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ ગાઈડ: જાણો બેંક લોકર તોડવાનો ખર્ચ અને પ્રક્રિયા
બેંક લોકર એ આપણા કિંમતી ઘરેણાં, જમીન-મિલકતના દસ્તાવેજો અને મહત્વના કાગળો સાચવવા માટેનું સૌથી સુરક્ષિત સ્થળ માનવામાં આવે છે. પરંતુ, જો ક્યારેક એવું બને કે જે ચાવીથી આ લોકર ખુલે છે એ જ ખોવાઈ જાય, તો કોઈપણ વ્યક્તિ ગભરાઈ જાય તે સ્વાભાવિક છે. મનમાં પહેલો વિચાર એ જ આવે કે હવે લોકર કેવી રીતે ખુલશે? શું મારું સામાન સુરક્ષિત રહેશે? ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) એ આવી સ્થિતિ માટે સ્પષ્ટ નિયમો બનાવ્યા છે, જેથી ગભરાવાની જરૂર નથી. યોગ્ય પ્રક્રિયા અનુસરીને તમે તમારું લોકર ફરીથી ઓપરેટ કરી શકો છો.
ચાવી ખોવાઈ જાય તો સૌથી પહેલું પગલું શું લેવું?
જો તમને ખબર પડે કે બેંક લોકરની ચાવી ખોવાઈ ગઈ છે, તો સમય બગાડ્યા વિના સૌથી પહેલા જે-તે બેંકની શાખાનો સંપર્ક કરો જ્યાં તમારું લોકર છે. તમારે બેંકને લેખિતમાં જાણ કરવાની રહેશે કે તમારી ચાવી ખોવાઈ ગઈ છે. આ જાણ કરવી ખૂબ જરૂરી છે કારણ કે જો તમારી ચાવી કોઈ ખોટા વ્યક્તિના હાથમાં આવી જાય, તો બેંક તે લોકરને તરત જ ‘બ્લોક’ કરી શકે છે જેથી કોઈ અનધિકૃત વ્યક્તિ તેને ખોલી ન શકે.
આ સિવાય, તમારે પોલીસમાં FIR (ફર્સ્ટ ઇન્ફોર્મેશન રિપોર્ટ) પણ નોંધાવવી જોઈએ. ચાવી ખોવાઈ જવાના કિસ્સામાં FIR ની નકલ એક મહત્વના પુરાવા તરીકે કામ કરે છે. બેંક તમારી પાસેથી એક ‘ઈન્ડેમ્નિટી બોન્ડ’ (બાંહેધરી પત્ર) પર સહી પણ કરાવી શકે છે, જેમાં લખ્યું હોય છે કે ચાવી ખોવાઈ જવા બદલ અને લોકર તોડવા બદલ જે કંઈ પણ જોખમ કે ખર્ચ થશે તેની જવાબદારી તમારી રહેશે.
લોકર ફરીથી કેવી રીતે ખુલશે? બે વિકલ્પો
બેંક લોકરની ખાસિયત એ છે કે તેની પાસે તમારી ચાવીની કોઈ ડુપ્લીકેટ નકલ હોતી નથી. લોકર હંમેશા બે ચાવીઓથી ખુલે છે: એક ‘માસ્ટર કી’ જે બેંક પાસે હોય છે અને બીજી ‘કસ્ટમર કી’ જે તમારી પાસે હોય છે. તમારી ચાવી વગર બેંક પોતે પણ લોકર ખોલી શકતી નથી. તેથી, ચાવી ખોવાઈ જાય ત્યારે બેંક પાસે બે રસ્તા હોય છે:
-
નવું લોકર ફાળવવું: બેંક તમારા જૂના લોકરને મિકેનિક બોલાવીને તોડાવશે (Break Open). આ પ્રક્રિયા તમારી હાજરીમાં જ કરવામાં આવશે. લોકર તોડ્યા પછી તેમાંથી સામાન કાઢીને તમને નવા લોકર અને નવી ચાવીઓ ફાળવવામાં આવશે.
-
લોકરનું લોક બદલવું: કેટલાક કિસ્સામાં, જો લોકરને નુકસાન પહોંચાડ્યા વિના માત્ર લોક બદલી શકાય તેમ હોય, તો બેંક લોકર ઉત્પાદક કંપનીના ટેકનિશિયનને બોલાવે છે. તે તમારી હાજરીમાં લોક બદલે છે અને તમને નવી ચાવીઓ આપે છે.
ધ્યાન રાખો કે આ આખી પ્રક્રિયામાં જે કંઈ પણ ખર્ચ થાય (જેમ કે મિકેનિકની ફી, લોક બદલવાનો ખર્ચ અથવા નવા લોકરની સિક્યુરિટી ડિપોઝિટ), તે ગ્રાહકે ભોગવવાનો રહે છે. બેંક આ માટે તમારા ખાતામાંથી નક્કી કરેલો ચાર્જ વસૂલ કરી શકે છે.
શું તમારો સામાન સુરક્ષિત રહેશે?
ઘણા લોકોના મનમાં ડર હોય છે કે લોકર તોડતી વખતે કે ચાવી ખોવાઈ ગઈ હોય ત્યારે સામાન ચોરાઈ જશે કે નુકસાન પામશે. પરંતુ RBI ના નિયમો મુજબ, લોકર તોડવાની પ્રક્રિયા અત્યંત ચુસ્ત સુરક્ષા વચ્ચે કરવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયા દરમિયાન બેંકના જવાબદાર અધિકારીઓ અને તમારી (અથવા તમારા અધિકૃત પ્રતિનિધિની) હાજરી અનિવાર્ય છે.
જ્યાં સુધી લોકર સત્તાવાર રીતે તોડવામાં ન આવે ત્યાં સુધી તે સંપૂર્ણપણે સીલ રહે છે. માસ્ટર કી હોવા છતાં બેંક તમારી ચાવી વગર લોકર ખોલી શકતી નથી, એટલે તમારા સામાનની સુરક્ષા બાબતે નિશ્ચિંત રહી શકાય છે. બસ એટલું યાદ રાખો કે ચાવી ખોવાયાની જાણ કરવામાં જેટલો વિલંબ કરશો, તેટલું જોખમ વધી શકે છે. તેથી, જેવી ખબર પડે કે ચાવી નથી મળી રહી, તરત જ બેંકને એલર્ટ કરો.
