માત્ર ગ્લેમર નહીં, જવાબદારીનું નામ છે એર હોસ્ટેસ! જાણો ડ્યુટીના કલાકો અને કરિયરની તમામ વિગતો

શું તમે જાણો છો એર હોસ્ટેસે મહિનામાં કેટલા દિવસ કામ કરવું પડે છે?

આકાશમાં ઉડતા વિમાન, સુઘડ રીતે પહેરેલી યુનિફોર્મ, ચહેરા પર હંમેશા રહેતું સ્મિત અને દુનિયા ફરવાની તક—એર હોસ્ટેસની નોકરી બહારથી જેટલી ગ્લેમરસ અને આકર્ષક લાગે છે, હકીકતમાં તે એટલી જ જવાબદારી અને શિસ્તથી ભરેલી હોય છે. અવારનવાર યુવાનો, ખાસ કરીને છોકરીઓમાં આ કરિયર પ્રત્યે ઘણું આકર્ષણ હોય છે. પરંતુ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે વાદળોની ઉપર મુસાફરોની સેવા કરનાર આ એર હોસ્ટેસ દિવસમાં કેટલા કલાક કામ કરે છે? શું તેમની ડ્યુટી પણ સવારે 9 થી સાંજના 5 વાગ્યા સુધીની ઓફિસ જોબ જેવી હોય છે? જવાબ છે—બિલકુલ નહીં. એવિએશન સેક્ટરમાં કામ કરવાની શરતો સામાન્ય નોકરીઓ કરતા એકદમ અલગ છે. ચાલો, આ કરિયરની બારીકીઓ અને એર હોસ્ટેસની ડ્યુટી સાથે જોડાયેલા એવા તથ્યો જાણીએ, જે સાંભળીને કદાચ તમે આશ્ચર્યચકિત થઈ જશો.

એર હોસ્ટેસની ડ્યુટી: કેટલા કલાકની હોય છે શિફ્ટ?

એર હોસ્ટેસના કામના કલાકો કોઈ ફિક્સ ટાઈમિંગ પર આધારિત હોતા નથી. તેમનું વર્કિંગ શેડ્યૂલ સંપૂર્ણપણે ફ્લાઈટના રૂટ, શેડ્યૂલ અને એરલાઇનની પોલિસી પર નિર્ભર કરે છે.

• ડોમેસ્ટિક અને ઇન્ટરનેશનલ વચ્ચેનો તફાવત: ઘરેલું ઉડાન (Domestic Flights) માં એક એર હોસ્ટેસને દિવસ દરમિયાન અનેક ટૂંકી મુસાફરીઓ કરવી પડી શકે છે. જ્યારે ઇન્ટરનેશનલ ફ્લાઇટ્સમાં તેમને સતત 10 થી 15 કલાક સુધી વિમાનમાં રહેવું પડી શકે છે.

• સરેરાશ કામના કલાકો: ભારતમાં એક એર હોસ્ટેસની સામાન્ય ડ્યુટી 10 થી 12 કલાકની હોય છે. પરંતુ આમાં માત્ર ‘ફ્લાઈંગ ટાઈમ’ જ સામેલ નથી. ડ્યુટી ત્યારે શરૂ થઈ જાય છે જ્યારે તેઓ રિપોર્ટિંગ ટાઈમ પર એરપોર્ટ પહોંચે છે અને ત્યારે પૂરી થાય છે જ્યારે વિમાન લેન્ડ થયા પછી તમામ મુસાફરો ઉતરી જાય અને પોસ્ટ-ફ્લાઈટ ચેકિંગ પૂર્ણ થઈ જાય.

• થાક અને પડકારો: લાંબા અંતરની ફ્લાઇટ્સમાં ‘જેટ લેગ’ (સમયના તફાવતને કારણે થતો શારીરિક થાક) એક મોટો પડકાર છે. અલગ-અલગ ટાઈમ ઝોનમાં મુસાફરી કરવાને કારણે તેમની ઊંઘ અને ખાનપાનનું ચક્ર સંપૂર્ણપણે બદલાઈ જાય છે. આમ છતાં, તેમણે આખી ઉડાન દરમિયાન સક્રિય રહીને અને સ્મિત સાથે મુસાફરોની સુરક્ષા અને સેવા સુનિશ્ચિત કરવાની હોય છે.

મહિનામાં કેટલા દિવસ કામ કરવું પડે છે?

આ નોકરી શારીરિક અને માનસિક રીતે ઘણી થકવી દે તેવી હોવાથી, એરલાઇન્સ તેમના ક્રૂ મેમ્બર્સના આરામનું વિશેષ ધ્યાન રાખે છે.

• વર્કિંગ ડેઝ: સામાન્ય રીતે એક એર હોસ્ટેસને મહિનામાં 21 થી 22 દિવસ ડ્યુટી કરવાની હોય છે.

• રેસ્ટ પીરિયડ: તેમને મહિનામાં ઓછામાં ઓછી 8 થી 10 દિવસની ‘ઓફ’ મળે છે. ઇન્ટરનેશનલ ફ્લાઇટ પછી, જ્યાં ક્રૂ બીજા દેશમાં રોકાય છે, ત્યાં તેમને 24 થી 48 કલાકનો લે-ઓવર (Layover) રેસ્ટ આપવામાં આવે છે. આ સમય તેમને શારીરિક રીતે આગામી ઉડાન માટે તૈયાર કરવા માટે અનિવાર્ય હોય છે.

આ કરિયર કેટલા વર્ષનું હોય છે?

એવિએશન સેક્ટરમાં એર હોસ્ટેસની મુખ્ય ભૂમિકા વિમાનના કેબિનમાં મુસાફરોની સંભાળ રાખવાની છે.

આ છે દુનિયાની ‘આઈસક્રીમ રાજધાની’, જ્યાં રસ્તાઓ પર છે વિશાળકાય આઈસક્રીમ કોનની મૂર્તિઓ.

કાળો પહેરવેશ પહેરીને સંસદ પહોંચ્યા વિપક્ષી સાંસદો: CJP માર્ચ દરમિયાન થયેલા ‘પોલીસ અત્યાચાર’ સામે વિરોધ પ્રદર્શન

• કરિયરનો સમયગાળો: સામાન્ય રીતે એક એર હોસ્ટેસ સક્રિય રીતે 8 થી 10 વર્ષ સુધી કેબિન ક્રૂ તરીકે કામ કરે છે.

• કરિયર શિફ્ટ: 30 થી 35 વર્ષની ઉંમર પછી, ઘણી એર હોસ્ટેસ ગ્રાઉન્ડ સ્ટાફ, કેબિન ક્રૂ ટ્રેનર, એરપોર્ટ મેનેજર અથવા એવિએશન એકેડમીમાં ફેકલ્ટી તરીકે શિફ્ટ થઈ જાય છે. જોકે, આજકાલ ઘણી ઇન્ટરનેશનલ એરલાઇન્સ અનુભવી એર હોસ્ટેસને લાંબા સમય સુધી કામ કરવાની તક આપી રહી છે.

12મા ધોરણ પછી એર હોસ્ટેસ કેવી રીતે બનવું? (પાત્રતા અને પ્રક્રિયા)

જો તમે પણ આ ક્ષેત્રમાં કરિયર બનાવવા માંગતા હોવ, તો તેની શરૂઆત 12મા ધોરણ પછી તરત જ કરી શકાય છે.

1. શૈક્ષણિક લાયકાત: કોઈપણ માન્ય બોર્ડમાંથી કોઈપણ વિષયમાં 12મું ધોરણ પાસ હોવું અનિવાર્ય છે. ગ્રેજ્યુએશન હોય તો પ્રાધાન્ય મળે છે.

2. વય અને શારીરિક માપદંડ:

   • વય: લઘુત્તમ 17 થી 18 વર્ષ અને મહત્તમ 26 વર્ષ (કેટલીક એરલાઇન્સમાં 30 સુધી).

   • ઊંચાઈ: છોકરીઓ માટે લઘુત્તમ ઊંચાઈ આશરે 155 સેમી (5’2″) હોવી જોઈએ.

   • વજન: ઊંચાઈના પ્રમાણમાં યોગ્ય વજન (BMI) હોવું જરૂરી છે.

   • સ્વાસ્થ્ય: દ્રષ્ટિ સાફ હોવી જોઈએ અને ચહેરા પર કોઈ કાયમી ટેટૂ કે ડાઘ ન હોવા જોઈએ.

3. જરૂરી કૌશલ્યો (Skills): અંગ્રેજી અને હિન્દી ભાષા પર સારી પકડ, ધીરજ, સહનશીલતા અને વિપરીત પરિસ્થિતિમાં શાંત રહેવાની ક્ષમતા.

4. ટ્રેનિંગ કોર્સ: તમે એર હોસ્ટેસ ટ્રેનિંગ માટે સર્ટિફિકેટ, ડિપ્લોમા કે ડિગ્રી કોર્સ કરી શકો છો. જેમાં સેફ્ટી ટ્રેનિંગ, ફર્સ્ટ એઇડ અને કોમ્યુનિકેશન સ્કિલ્સ શીખવવામાં આવે છે.

નિષ્કર્ષ

એર હોસ્ટેસ બનવું એ માત્ર દુનિયા ફરવાનું સાધન નથી, પણ એક અત્યંત જવાબદારીભર્યો વ્યવસાય છે. જો તમે સખત મહેનત અને શિસ્ત માટે તૈયાર હોવ, તો એવિએશન સેક્ટર તમને એક શાનદાર કરિયર આપી શકે છે.