એર એમ્બ્યુલન્સ: એક સફરનું ભાડું કેટલું? શું મફતમાં પણ મળી શકે છે આ સુવિધા?
તાજેતરમાં ઝારખંડમાં બનેલી એર એમ્બ્યુલન્સ દુર્ઘટનાએ સૌને હચમચાવી દીધા છે. એક દર્દીનો જીવ બચાવવા માટે પરિવારે 8 લાખ રૂપિયાનું દેવું કરીને વિમાન બુક કરાવ્યું હતું, પરંતુ કુદરતને કંઈક બીજું જ મંજૂર હતું. આ ઘટના બાદ ઘણા લોકોના મનમાં પ્રશ્ન છે કે એર એમ્બ્યુલન્સ ખરેખર શું છે, તેનું ભાડું કેટલું હોય છે અને શું સામાન્ય માણસને આ સુવિધા મફત મળી શકે?
શું હોય છે એર એમ્બ્યુલન્સ?
એર એમ્બ્યુલન્સ એ કોઈ સામાન્ય વિમાન નથી, પરંતુ હવામાં ઉડતું એક નાનું ‘ICU’ છે. આ એક એવું ખાસ વિમાન કે હેલિકોપ્ટર હોય છે જેમાં વેન્ટિલેટર, મોનિટર અને ઓક્સિજન જેવી તમામ અત્યાધુનિક તબીબી સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ હોય છે. તેની સાથે નિષ્ણાત ડોક્ટરો અને પેરામેડિકલ સ્ટાફની ટીમ પણ તૈનાત રહે છે, જે મુસાફરી દરમિયાન દર્દીની સ્થિતિ પર સતત નજર રાખે છે. જ્યારે દર્દીની હાલત ખૂબ જ ગંભીર હોય અને તેને લાંબા અંતરની હોસ્પિટલમાં ઝડપથી પહોંચાડવો જરૂરી હોય, ત્યારે આ સેવાનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
ભારતમાં એર એમ્બ્યુલન્સનો ખર્ચ કેટલો?
એર એમ્બ્યુલન્સનું ભાડું કોઈ નિશ્ચિત હોતું નથી; તે અંતર અને વિમાનના પ્રકાર પર આધાર રાખે છે. સામાન્ય રીતે ભારતમાં તેનો ખર્ચ ₹5 લાખથી શરૂ થઈને ₹25 લાખ કે તેથી વધુ સુધી જઈ શકે છે.
- ટૂંકા અંતર માટે: જો દિલ્હીથી લખનૌ જેવા ટૂંકા રૂટ પર જવું હોય તો ₹2 થી ₹4 લાખનો ખર્ચ થઈ શકે છે.
- લાંબા અંતર માટે: રાંચીથી દિલ્હી કે ચેન્નાઈ જેવા લાંબા અંતર માટે આ ખર્ચ ₹8 લાખથી ₹15 લાખની વચ્ચે રહે છે.
- કલાક મુજબનું ભાડું: ઘણી કંપનીઓ કલાકના ₹1.5 લાખથી ₹2 લાખ સુધીનું ભાડું વસૂલે છે.
શું મફત મળી શકે છે આ સુવિધા?
હા, કેટલીક ખાસ પરિસ્થિતિઓમાં આ સુવિધા મફત અથવા સસ્તા દરે મળી શકે છે:
- સરકારી યોજનાઓ: મધ્યપ્રદેશ જેવા રાજ્યોએ ‘પીએમ શ્રી એર એમ્બ્યુલન્સ સેવા’ શરૂ કરી છે, જ્યાં ગંભીર દર્દીઓને સરકાર તરફથી મફત એર લિફ્ટ કરવાની સુવિધા અપાય છે.
- આયુષ્માન કાર્ડ: કેટલીક રાજ્ય સરકારો આયુષ્માન ભારત યોજના હેઠળ અથવા ખાસ કિસ્સાઓમાં કલેક્ટરની મંજૂરીથી એર એમ્બ્યુલન્સનો ખર્ચ ઉઠાવે છે.
- વીમો (Insurance): જો તમારી પાસે પ્રીમિયમ હેલ્થ ઇન્સ્યોરન્સ પોલિસી હોય, તો તપાસો કે તેમાં ‘Air Ambulance Cover’ સામેલ છે કે નહીં. ઘણી પોલિસીઓ કટોકટીના સમયે આ ખર્ચ આવરી લે છે.
બુકિંગ કેવી રીતે કરવું અને કઈ બાબતોનું ધ્યાન રાખવું?
એર એમ્બ્યુલન્સ બુક કરતા પહેલા દર્દીની સારવાર કરી રહેલા ડોક્ટરની સલાહ લેવી અનિવાર્ય છે, કારણ કે ઊંચાઈ પર હવાનું દબાણ દર્દી માટે જોખમી હોઈ શકે છે. બુકિંગ માટે ‘રેડબર્ડ એરવેઝ’, ‘આઈસીએટીટી’ (ICATT) અને ‘અરિહંત’ જેવી ખાનગી કંપનીઓ કાર્યરત છે.
બુકિંગ માટે દર્દીના મેડિકલ રિપોર્ટ્સ, ડોક્ટરનું ‘ફિટ ટુ ફ્લાય’ સર્ટિફિકેટ અને આઈડી પ્રૂફની જરૂર પડે છે. એર એમ્બ્યુલન્સ ભલે મોંઘી હોય, પણ તે મુશ્કેલ સમયમાં જીવ બચાવવા માટે સંજીવની સમાન સાબિત થાય છે.
