માઈનરથી અડલ્ટ PAN કાર્ડમાં ફેરફાર કરવાની સંપૂર્ણ માહિતી
આજના સમયમાં PAN કાર્ડ (Permanent Account Number) એ માત્ર આવકવેરા માટે જ નહીં, પરંતુ તમામ પ્રકારના મહત્વપૂર્ણ નાણાકીય વ્યવહારો, બેંક ખાતું ખોલાવવા, રોકાણ કરવા અને કાયદાકીય ઓળખ માટે અત્યંત અનિવાર્ય દસ્તાવેજ બની ગયું છે. ઘણી વખત માતા-પિતા બાળકના નામે રોકાણ કે ભવિષ્યના આયોજન માટે બાળપણમાં જ ‘માઈનર PAN કાર્ડ’ (Minor PAN Card) કઢાવી લેતા હોય છે.
જોકે, જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ ૧૮ વર્ષની ઉંમર પૂર્ણ કરીને પુખ્ત વયની (Adult) બને છે, ત્યારે તેના આ બાળપણના PAN કાર્ડમાં જરૂરી સુધારા-વધારા કરાવવા કાયદાકીય રીતે અનિવાર્ય બની જાય છે. ૧૮ વર્ષ પૂરા થયા બાદ માઈનર PAN કાર્ડને કેવી રીતે અપડેટ કરવું અને તેના માટે કઈ પ્રક્રિયા અનુસરવી તે અંગેની સચોટ માહિતી અહીં પ્રસ્તુત છે.
માઈનર PAN કાર્ડ શું છે અને શા માટે અપડેટ કરવું જરૂરી છે?
૧૮ વર્ષથી ઓછી ઉંમરના સગીરો માટે જાહેર કરવામાં આવતા PAN કાર્ડને માઈનર PAN કાર્ડ કહેવામાં આવે છે. સગીર વ્યક્તિ પોતે કાયદાકીય રીતે કરાર કે અરજી કરવા માટે સક્ષમ ન હોવાથી, આ કાર્ડ માટેની તમામ અરજી પ્રક્રિયા અને ઔપચારિકતાઓ તેના માતા-પિતા કે કાયદેસરના વાલી દ્વારા પૂરી કરવામાં આવે છે. આ કાર્ડ પર બાળકની ઓળખ હોવા છતાં, તેના પર બાળકની પોતાની સહી હોતી નથી અને ફોટો પણ બાળપણનો હોય છે.
૧૮ વર્ષની ઉંમર વટાવ્યા પછી પણ અગાઉનું PAN કાર્ડ માન્ય તો રહે છે, પરંતુ બેંકિંગ વ્યવહારો અને મોટા નાણાકીય રોકાણોમાં કોઈ અડચણ ન આવે તે માટે તેમાં નવીનતમ વિગતો અપડેટ કરાવવી જરૂરી છે. આ અપડેશન પ્રોસેસથી તમારો PAN ડેટાબેઝ પુખ્ત વયની સ્થિતિ અનુસાર સક્રિય થઈ જાય છે.
૧૮ વર્ષના થયા પછી કઈ-કઈ વિગતો બદલવી પડે છે?
પુખ્ત વયના થયા બાદ PAN કાર્ડમાં મુખ્યત્વે નીચે મુજબની ત્રણ મહત્વપૂર્ણ વિગતો અપડેટ કરવાની રહે છે:
-
નવો ફોટોગ્રાફ: બાળપણમાં કઢાવેલા PAN કાર્ડ પર જૂનો ફોટો હોય છે. ૧૮ વર્ષે પહોંચ્યા પછી તાજેતરનો પાસપોર્ટ સાઇઝનો નવો ફોટોગ્રાફ અપલોડ કરવો પડે છે.
-
પોતાની સહી (Signature): માઈનર PAN કાર્ડ પર બાળકને બદલે માતા-પિતા કે વાલીની સહી હોય છે. પુખ્ત વયના થયા પછી વ્યક્તિએ પોતાની સત્તાવાર સહી દાખલ કરાવવી પડે છે, જે તેના તમામ ભવિષ્યના બેંકિંગ દસ્તાવેજો સાથે મેચ થવી જોઈએ.
-
વ્યક્તિગત માહિતી અને સરનામું: જો નામ, જન્મતારીખ, ઈમેલ આઈડી, મોબાઈલ નંબર કે રહેઠાણના સરનામામાં કોઈ ભૂલ હોય અથવા ફેરફાર થયો હોય, તો તેને પણ આધાર કાર્ડ મુજબ સુધરાવી લેવો જોઈએ.
PAN કાર્ડ ઓનલાઈન અપડેટ કરવાની સરળ પ્રક્રિયા
PAN કાર્ડ ડેટામાં સુધારો કે ફેરફાર કરવા માટે તમારે કોઈ નવો PAN નંબર મેળવવાની જરૂર નથી. પ્રક્રિયા આ મુજબ છે:
૧. સૌથી પહેલાં અધિકૃત ‘Protean eGov’ (અગાઉનું NSDL) અથવા ‘UTIITSL’ ના PAN સેવા પોર્ટલની મુલાકાત લો.
૨. ત્યાં ‘Changes or Correction in existing PAN Data’ (હાલના PAN ડેટામાં ફેરફાર અથવા સુધારો) વિકલ્પ પસંદ કરો.
૩. તમારો જૂનો PAN નંબર અને જરૂરી વ્યક્તિગત વિગતો સાથેનું અરજી ફોર્મ સાચી રીતે ભરો.
૪. નવો ફોટો, નવી સહી અને આધાર કાર્ડ જેવા ઓળખ તેમજ સરનામાના પુરાવાઓ ડિજિટલ રીતે સબમિટ કરો અને નિયત ફી ચૂકવો.
૫. અરજી પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા બાદ પ્રાપ્ત થયેલો ‘એકનોલેજમેન્ટ નંબર’ (Acknowledgement Number) સુરક્ષિત રાખો, જેના દ્વારા તમે અરજીનું સ્ટેટસ ટ્રેક કરી શકશો.
શું નવો PAN નંબર લેવો પડે? મહત્વની કાયદાકીય જોગવાઈ
ઘણા લોકોને એવો ભ્રમ હોય છે કે ૧૮ વર્ષના થયા પછી જૂનો PAN નંબર રદ કરીને નવો PAN નંબર લેવો પડે છે, પરંતુ એવું બિલકુલ નથી. આવકવેરા કાયદા મુજબ કોઈપણ વ્યક્તિ પાસે એકથી વધુ PAN નંબર હોવા ગેરકાયદેસર છે.
તમારો બાળપણનો PAN નંબર એ જ કાયમી રહે છે. સુધારા માટે અરજી કર્યા બાદ વિગતો પ્રોસેસ થઈ જશે અને તમને એ જ જૂના નંબર સાથેનું નવુ અપડેટ કરેલું અડલ્ટ PAN કાર્ડ ફિઝિકલ રીતે અથવા ઈ-પેન (e-PAN) તરીકે પ્રાપ્ત થઈ જશે.
