ગાય આધારિત પ્રાકૃતિક ખેતીથી સ્ટ્રોબેરી ઉત્પાદનનો નવતર પ્રયોગ
સાબરકાંઠા જિલ્લાના ઇડર તાલુકાના ચિત્રોડી ગામના પ્રગતિશીલ ખેડૂત કરશનભાઈ પટેલે એક નવો ઈતિહાસ રચ્યો છે. સામાન્ય રીતે ઠંડા પ્રદેશનું ફળ ગણાતી સ્ટ્રોબેરીની ખેતી તેમણે સાબરકાંઠાની ગરમ આબોહવામાં સફળતાપૂર્વક કરી બતાવી છે. છેલ્લા ત્રણ વર્ષથી સ્ટ્રોબેરી પકવતા કરશનભાઈ પોતે નિવૃત્ત ગ્રામસેવક છે અને સુભાષ પાલેકર પ્રાકૃતિક ખેતી પદ્ધતિના હિમાયતી છે. તેમની આ કોઠાસૂઝ અને મહેનત આજે અન્ય ખેડૂતો માટે પ્રેરણાનું કેન્દ્ર બની છે.
૫૦૦ છોડથી ૫૦૦૦ છોડ સુધીની સફળ સફર
કરશનભાઈએ પ્રયોગાત્મક ધોરણે શરૂ કરેલી આ સફર આજે વ્યાપારી સ્તરે પહોંચી છે:
-
વિકાસ: પ્રથમ વર્ષે ૫૦૦ છોડથી શરૂઆત કરી, બીજા વર્ષે ૨૦૦૦ અને આ વર્ષે ૫૦૦૦ છોડનું વાવેતર કર્યું છે.
-
ઉત્પાદન: હાલમાં દર અઠવાડિયે ૧૬૦ કિલોથી વધુ સ્ટ્રોબેરીનું ઉત્પાદન મળી રહ્યું છે.
-
આર્થિક પાસું: અંદાજે ૧ લાખ રૂપિયાના ખર્ચ સામે આ સિઝનમાં ૮ લાખ રૂપિયા સુધીનો નફો થવાની તેમને ધારણા છે. તેમની સ્ટ્રોબેરી અમદાવાદ અને હિંમતનગરના પ્રાકૃતિક વેચાણ કેન્દ્રો પર રૂ. ૪૦૦ પ્રતિ કિલોના ભાવે વેચાય છે.
ગાય આધારિત ખેતી અને સ્વાસ્થ્યનો મંત્ર
કરશનભાઈ પાસે પાંચ ગીર ગાય છે, જેના ગોબર અને ગૌમૂત્રનો ઉપયોગ કરીને તેઓ જીવામૃત અને અન્ય પ્રાકૃતિક ખાતરો બનાવે છે. તેમનું માનવું છે કે:
-
જમીન સુધારણા: પ્રાકૃતિક ખેતીથી ખેતરમાં અળસિયા વધે છે, જમીન પોચી બને છે અને કુદરતી નાઈટ્રોજનનું પ્રમાણ વધે છે.
-
ઝેરમુક્ત આહાર: રાસાયણિક ખેતી મનુષ્યમાં નવી બીમારીઓ લાવે છે, જ્યારે પ્રાકૃતિક ખેતીથી વિટામિન્સ અને મિનરલ્સથી ભરપૂર શુદ્ધ આહાર મળે છે.
-
જળ સંચય: આ પદ્ધતિથી જમીનની ભેજ સંગ્રહ શક્તિ વધે છે, જે ઉનાળાના મે માસ સુધી ઉત્પાદન લેવામાં મદદરૂપ થાય છે.
અન્ય ખેડૂતો અને વિદ્યાર્થીઓ માટે માર્ગદર્શક
કરશનભાઈ માત્ર પોતાના ખેતર પૂરતા મર્યાદિત નથી. તેઓ કૃષિના વિદ્યાર્થીઓ અને અન્ય જિલ્લાના ખેડૂતોને પણ માર્ગદર્શન આપે છે. જો કોઈ ખેડૂતને પ્રાકૃતિક દવા બનાવવામાં મૂંઝવણ હોય, તો તેઓ પોતે તેમના ઘરે જઈને મદદ કરે છે. ‘ખેડૂત જગતનો તાત છે’ તે ઉક્તિને સાર્થક કરતા કરશનભાઈ આવનારી પેઢીને તંદુરસ્ત રાખવા માટે ગાય આધારિત ખેતી અપનાવવા ભારપૂર્વક અનુરોધ કરે છે.
