ઉનાળાની આખરી વિદાય! આગામી ૨૧ કલાકમાં દિલ્હી-યુપી સહિત ૧૭ રાજ્યોમાં ભારે વરસાદ અને વાવાઝોડાની કડક ચેતવણી
દેશના કરોડો લોકોને આકરા ઉનાળા અને કાળઝાળ ગરમીમાંથી મુક્તિ મળવાના સંકેતો દેખાઈ રહ્યા છે, પરંતુ તેની સાથે જ કુદરત આક્રમક મૂડમાં જોવા મળી રહી છે. ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) એ દેશના વ્યાપક હિસ્સા માટે એક અત્યંત મહત્વની અને કડક ચેતવણી જારી કરી છે. હવામાન વૈજ્ઞાનિકોના જણાવ્યા અનુસાર, આજે ૨ જૂનના રોજ ઉત્તર પ્રદેશ, દિલ્હી અને બિહાર સહિત દેશના ૧૭થી વધુ રાજ્યોમાં ભારે વરસાદ, ગાજવીજ અને તીવ્ર વાવાઝોડાની સ્થિતિ સર્જાવાની પૂરેપૂરી સંભાવના છે. આ કુદરતી પરિવર્તન દરમિયાન પવનની ગતિ ૭૦ થી ૮૦ કિલોમીટર પ્રતિ કલાક સુધી પહોંચી શકે છે, જે સામાન્ય જનજીવનને ખોરવી નાખવા માટે સક્ષમ છે.
હવામાન વિભાગે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ઉત્તરપૂર્વીય બંગાળની ખાડી પર નીચલા અને મધ્યમ ઉષ્ણકટિબંધીય સ્તરોમાં એક શક્તિશાળી ઉપલા હવા ચક્રવાતી પરિભ્રમણ (Cyclonic Circulation) સક્રિય છે. આ જ સમયે, દક્ષિણ કેરળને અડીને આવેલા દક્ષિણપૂર્વીય અરબી સમુદ્ર પર પણ સમાન પ્રકારનું ચક્રવાતી દબાણ સર્જાયું છે. આ બેવડી સિસ્ટમના કારણે પૂર્વીય અને ઉત્તરીય ભારતના મેદાની વિસ્તારોમાં ધૂળની ડમરીઓ, વાવાઝોડું અને કેટલાક સ્થળોએ મોટા કરા પડવાની પ્રબળ આશંકા છે. પહાડી રાજ્યોમાં જનારા પર્યટકોને ખાસ તાકીદ કરવામાં આવી છે કે તેઓ હવામાનની સ્થિતિ જોઈને જ પ્રવાસનું આયોજન કરે.
રાજ્યવાર હવામાનની સ્થિતિ અને તાપમાનનું વિશ્લેષણ
દેશના જુદા જુદા રાજ્યોમાં આગામી ૨૧ થી ૪૮ કલાક દરમિયાન સંભવિત પવનની ગતિ અને તાપમાનની વિગતો નીચે આપેલા કોષ્ટકમાં દર્શાવવામાં આવી છે:
| રાજ્ય / મુખ્ય વિસ્તાર | આગામી દિવસોમાં તોફાનની તીવ્રતા (પવનની ઝડપ) | અંદાજિત મહત્તમ / લઘુત્તમ તાપમાન | સૌથી વધુ અસરગ્રસ્ત થનારા મુખ્ય જિલ્લાઓ |
| દિલ્હી (NCR) | ૪૦ થી ૫૦ કિમી પ્રતિ કલાક | મહત્તમ: ૩૬°C / લઘુત્તમ: ૨૮°C | સમગ્ર દિલ્હી અને આસપાસના સરહદી વિસ્તારો. |
| ઉત્તર પ્રદેશ (UP) | ૭૦ થી ૮૦ કિમી પ્રતિ કલાક (ભારે તોફાન) | મહત્તમ: ૩૭°C / લઘુત્તમ: ૨૮°C (લખનૌ) | સહારનપુર, બહરાઇચ, હરદોઈ, અયોધ્યા, પ્રયાગરાજ, વારાણસી, ગોરખપુર. |
| બિહાર | ૬૫ થી ૭૦ કિમી પ્રતિ કલાક | મહત્તમ: ૩૮°C / લઘુત્તમ: ૨૯°C (પટના) | પટના, ગયા, રોહતાસ, ભાગલપુર, પૂર્ણિયા, કટિહાર, બક્સર. |
| ઝારખંડ | ૭૦ થી ૭૫ કિમી પ્રતિ કલાક (૨-૩ જૂન) | મહત્તમ: ૩૪°C / લઘુત્તમ: ૨૪°C (રાંચી) | રાંચી, ગુમલા, ધનબાદ, જમશેદપુર, બોકારો, હજારીબાગ. |
| ઉત્તરાખંડ | ૬૦ થી ૭૦ કિમી પ્રતિ કલાક (૨-૫ જૂન) | મહત્તમ: ૩૨°C / લઘુત્તમ: ૨૩°C (દહેરાદૂ) | નૈનિતાલ, પિથોરાગઢ, ચમોલી, ટિહરી ગઢવાલ, રુદ્રપ્રયાગ. |
| પશ્ચિમ બંગાળ | ૭૦ થી ૭૫ કિમી પ્રતિ કલાક (૨-૫ જૂન) | મહત્તમ: ૩૬°C / લઘુત્તમ: ૨૯°C (કોલકાતા) | માલદા, બાંકુરા, મુર્શિદાબાદ, જલપાઈગુડી, હુગલી. |
પહાડી રાજ્યોમાં તણાવ: ઉત્તરાખંડ અને હિમાચલ પ્રદેશમાં ભારે એલર્ટ
હિમાલયના પહાડી વિસ્તારોમાં પ્રકૃતિનો મિજાજ વધુ બગડવાના સંકેતો છે. ઉત્તરાખંડમાં ૨ થી ૫ જૂન સુધી નૈનિતાલ, ચમોલી અને રુદ્રપ્રયાગ જેવા પ્રવાસન સ્થળો પર ભારે વરસાદ અને અચાનક વાવાઝોડાની ચેતવણી આપવામાં આવી છે. બીજી તરફ, હિમાચલ પ્રદેશમાં ૩ થી ૫ જૂન દરમિયાન શિમલા, કુલ્લુ અને મનાલી સહિતના વિસ્તારોમાં ૬૦ થી ૬૫ કિમીની ઝડપે પવન ફૂંકાશે. મનાલીમાં તાપમાનનો પારો ગગડીને મહત્તમ ૧૩ ડિગ્રી અને લઘુત્તમ ૪ ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી પહોંચવાની સંભાવના છે, જેના કારણે પ્રવાસીઓએ અત્યંત સાવધ રહેવું પડશે. જમ્મુ-કાશ્મીર અને શ્રીનગરમાં પણ ૩ અને ૪ જૂને મુઝફ્ફરાબાદથી લઈને અનંતનાગ સુધી ભારે વરસાદ આફત બનીને તૂટી પડી શકે છે.
ઉત્તર અને પૂર્વીય ભારતના મેદાનોમાં વિનાશની આશંકા
હવામાન વિભાગના મતે, ઉત્તરીય રાજ્યોમાં આવનારા વાવાઝોડા વૃક્ષો અને નબળા બાંધકામોને ભારે નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. ઉત્તર પ્રદેશના ૧૫થી વધુ મોટા જિલ્લાઓ જેમાં અયોધ્યા, વારાણસી અને કાનપુર સામેલ છે, ત્યાં પ્રચંડ વેગથી પવન ફૂંકાશે. બિહાર અને ઝારખંડમાં પણ આગામી ૪૮ કલાક ભારે છે. પટના, ગયા અને રાંચી જેવા મોટા શહેરોમાં વીજળીના કડાકા-ભડાકા સાથે વરસાદી ઝાપટાં પડવાની પ્રક્રિયા શરૂ થઈ ગઈ છે. દક્ષિણ ભારતના તમિલનાડુ અને કેરળ તેમજ પૂર્વોત્તરના અરુણાચલ પ્રદેશમાં પણ ચોમાસા પૂર્વેની આ ગતિવિધિઓ વ્યાપક વિનાશ નોતરી શકે છે, જેથી પ્રશાસને લોકોને ખુલ્લા મેદાનો કે ઝાડ નીચે ઊભા ન રહેવાની અપીલ કરી છે.
