ભારતીય ધરતી પરથી શેખ હસીનાનું રાજકીય પ્રસારણ દ્વિપક્ષીય સંબંધો પર પાડશે નકારાત્મક અસર: ઢાકાની ચેતવણી
ભારત અને બાંગ્લાદેશ વચ્ચેના સદીઓ જૂના ઐતિહાસિક અને રાજદ્વારી સંબંધોમાં ફરી એકવાર શેખ હસીનાના મુદ્દે તણાવની સ્થિતિ સર્જાઈ છે. ૫ ઓગસ્ટના રોજ બાંગ્લાદેશમાં શેખ હસીના સરકારના પતનને બે વર્ષ પૂર્ણ થઈ રહ્યા છે. આ નિમિત્તે પૂર્વ વડાપ્રધાન શેખ હસીના દ્વારા નવી દિલ્હી ખાતેથી યોજાનારા એક આંતરરાષ્ટ્રીય કાર્યક્રમ અને પ્રેસ કોન્ફરન્સ અંગે બાંગ્લાદેશની વચગાળાની સરકારે ભારે વિરોધ નોંધાવ્યો છે અને ભારત સરકાર પાસે આ મામલે સત્તાવાર વલણ સ્પષ્ટ કરવા માગ કરી છે.
બાંગ્લાદેશના વિદેશ રાજ્યમંત્રી શમા ઓબેદ ઈસ્લામે ઢાકામાં પત્રકારો સાથે વાતચીત કરતી વખતે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું હતું કે ભારતીય પ્રદેશમાંથી શેખ હસીનાની જાહેર કે રાજકીય પ્રવૃત્તિઓ બંને દેશો વચ્ચેના ભવિષ્યના સંબંધો પર અત્યંત નકારાત્મક અસર કરી શકે છે. ઢાકાનું માનવું છે કે ભારતે પોતાની ધરતી પરથી બાંગ્લાદેશની આંતરિક રાજનીતિને અસર કરતી પ્રવૃત્તિઓને પ્રોત્સાહન આપવું જોઈએ નહીં.
દિલ્હીના કાર્યક્રમ અને શેખ હસીનાના સંબોધનથી ઊભો થયેલો વિવાદ
અહેવાલો અનુસાર, ૭૮ વર્ષીય પૂર્વ વડાપ્રધાન શેખ હસીના નવી દિલ્હી સ્થિત ‘ફોરેન કોરસ્પોન્ડન્ટ્સ ક્લબ ઓફ સાઉથ એશિયા’ દ્વારા આયોજિત એક ખાનગી કાર્યક્રમમાં વીડિયો કોન્ફરન્સિંગના માધ્યમથી હાજરી આપે અને સંબોધન કરે તેવી શક્યતા દર્શાવવામાં આવી રહી છે.
આ આયોજનમાં શેખ હસીના ઉપરાંત તેમના અમેરિકા સ્થિત પુત્ર સજીબ વાઝેદ જોય, પૂર્વ શિક્ષણ મંત્રી મોહિબુલ હસન ચૌધરી નૌફેલ અને બાંગ્લાદેશ હ્યુમન રાઈટ્સ વોચના સેક્રેટરી જનરલ મોહમ્મદ અલી સિદ્દીકી સહિત અવામી લીગના કેટલાક અગ્રણી નેતાઓ પણ ડિજિટલ માધ્યમથી જોડાવાના છે.
બાંગ્લાદેશ સરકાર આ આયોજનને પોતાના દેશની સ્થાનિક સ્થિરતા માટે પડકારજનક માની રહી છે. વિદેશ રાજ્યમંત્રી શમા ઓબેદે જણાવ્યું હતું કે, “બાંગ્લાદેશ ઈચ્છે છે કે ભારત આ બાબતે પોતાનું વલણ તુરંત સ્પષ્ટ કરે. ઢાકા ક્યારેય નથી ઈચ્છતું કે આ એક મુદ્દાના કારણે બે મિત્ર દેશો વચ્ચેના સંબંધોમાં કોઈ મોટો તિરાડ પડે.”
‘અમે ભારત સાથે મજબૂત સંબંધો ઈચ્છીએ છીએ’
પોતાના નિવેદનમાં બાંગ્લાદેશના વિદેશ રાજ્યમંત્રીએ સંબંધો સુધારવાની કટિબદ્ધતા પણ દર્શાવી હતી. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે ઢાકાએ અગાઉ પણ અનેક વખત નવી દિલ્હી સમક્ષ આ મુદ્દો ઉઠાવ્યો છે કે બાંગ્લાદેશમાં કાયદાકીય રીતે ભાગેડુ કે દોષિત જાહેર થયેલા વ્યક્તિઓને ભારતીય ભૂમિનો ઉપયોગ કરીને બાંગ્લાદેશને અસ્થિર કરવાના હેતુથી કોઈ પણ રાજકીય પ્રવૃત્તિ કરવા દેવી જોઈએ નહીં.
શમા ઓબેદે વધુમાં કહ્યું, “અમે ઈચ્છીએ છીએ કે ભારત સાથેના અમારા આર્થિક અને સામાજિક સંબંધો વધુ મજબૂત અને સુદ્રઢ બને. મને પૂરો વિશ્વાસ છે કે ભારત સરકાર પણ બંને દેશોના હિતમાં આવું જ ઈચ્છતી હશે.”
રાજદ્વારી ગતિશીલતા પર અસરો
બીજી તરફ, વડાપ્રધાન તારિક રહેમાનના વિદેશ બાબતોના મુખ્ય સલાહકાર હુમાયુ કબીરે પણ આ જટિલ મુદ્દા પર ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે ભારતીય ધરતી પરથી શેખ હસીનાનું પ્રસ્તાવિત જાહેર સંબોધન હાલમાં જ બંને દેશો વચ્ચે શરૂ થયેલી રાજદ્વારી વાટાઘાટો અને સકારાત્મક ગતિને નબળી પાડી શકે છે.
દક્ષિણ એશિયાના આ મહત્વપૂર્ણ ક્ષેત્રમાં ભૌગોલિક-રાજકીય સ્થિરતા જાળવવા માટે ભારત સરકાર આ સંવેદનશીલ મામલે કેવો વલણ અપનાવે છે તેના પર હવે આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય અને રાજદ્વારી નિષ્ણાતોની નજર ટકેલી છે.
