ભૂલથી પણ ન કરતા આ કામ! રેલવેએ જનરલ ટિકિટના નિયમો રાતોરાત બદલ્યા, જાણો નહીંતર પસ્તાશો
ભારતીય રેલવેમાં મુસાફરી કરનારા લાખો લોકો માટે એક ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ અને ચોંકાવનારા સમાચાર આવ્યા છે. જો તમે પણ રેલવે સ્ટેશનની લાંબી લાઈનોથી બચવા માટે મોબાઈલ એપ દ્વારા જનરલ કે અનરિઝર્વ્ડ (Unreserved) ટિકિટ બુક કરાવો છો, તો આ નવો નિયમ તમારા માટે જાણવો અત્યંત જરૂરી છે. ભારતીય રેલવેએ ડિજિટલ ટિકિટના નિયમોને વધુ કડક બનાવતા સ્પષ્ટ કર્યું છે કે મુસાફરી દરમિયાન ટિકિટના સ્ક્રીનશોટ, ફોટોગ્રાફ્સ, પીડીએફ (PDF) કોપી કે વોટ્સએપ (WhatsApp) પર મોકલવામાં આવેલી ટિકિટ હવે માન્ય ગણવામાં આવશે નહીં.
રેલવે પ્રશાસને ભારપૂર્વક જણાવ્યું છે કે ટિકિટ ચેકિંગ સ્ટાફ (TTE) દ્વારા વેરિફિકેશન કરતી વખતે માત્ર ‘Rail One’ એપમાં દેખાતી અસલી (ઓરિજિનલ) ટિકિટ જ સ્વીકારવામાં આવશે. ડિજિટલ ટિકિટોના થતા દુરુપયોગ અને છેતરપિંડી રોકવા માટે રેલવે દ્વારા આ આકરો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે.
ઓરિજિનલ ડિવાઇસ અને રજિસ્ટર્ડ નંબર જ ચાલશે: આ ૪ વસ્તુઓ હવે બિલકુલ અમાન્ય
નવા સુધારેલા નિયમો મુજબ, જે મુસાફરો ડિજિટલ અનરિઝર્વ્ડ ટિકિટ પર મુસાફરી કરી રહ્યા છે, તેમણે ચેકિંગ દરમિયાન પોતાના મોબાઈલમાં જ Rail One એપ ખોલીને અસલી ટિકિટ બતાવવી પડશે. રેલવેએ સત્તાવાર રીતે સ્પષ્ટતા કરી છે કે નીચે મુજબની કોઈ પણ વસ્તુ મુસાફરી માટે કાયદેસર ગણાશે નહીં:
-
ટિકિટના સ્ક્રીનશોટ (Screenshots): હવેથી ટિકિટ બુક કરીને તેનો સ્ક્રીનશોટ પાડીને રાખવો કે બતાવવો ગેરકાનૂની ગણાશે.
-
ટિકિટના ફોટોગ્રાફ્સ (Photographs): એક મોબાઈલમાંથી બીજા મોબાઈલમાં પાડેલા ટિકિટના ફોટા માન્ય નહીં રહે.
-
PDF કોપી (PDF Copies): ડિજિટલ જનરલ ટિકિટની પીડીએફ ફાઈલ બતાવીને મુસાફરી કરી શકાશે નહીં.
-
WhatsApp કે મેસેજિંગ એપ્સ: વોટ્સએપ, ટેલિગ્રામ કે અન્ય કોઈ પણ માધ્યમથી ફોરવર્ડ કરાયેલી ટિકિટો હવે રદ્દ ગણાશે.
અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે કે ટિકિટ જે મોબાઈલ ફોન અને જે રજિસ્ટર્ડ મોબાઈલ નંબર પરથી બુક કરવામાં આવી હોય, તે જ ફોનની Rail One એપમાં તે ઓપન હોવી જોઈએ.
એક નાની ભૂલ અને મહિલા મુસાફરને થયો મોટો દંડ: જાણો કિસ્સો
રેલવે દ્વારા આ સ્પષ્ટતા તાજેતરમાં બનેલી એક વાસ્તવિક ઘટના બાદ જાહેર કરવામાં આવી છે. ટ્રેન નંબર ૧૮૫૧૭ કોરબા-વિશાખાપટ્ટનમ લિંક એક્સપ્રેસમાં એક મહિલા મુસાફર કોરબાથી રાયપુરની મુસાફરી કરી રહ્યા હતા. ટ્રેનમાં ચેકિંગ દરમિયાન જ્યારે મહિલા ટિકિટ પરીક્ષક (TTE) એ તેમની પાસે ટિકિટ માંગી, ત્યારે મહિલાએ પોતાના મોબાઈલમાં વોટ્સએપ પર આવેલો ટિકિટનો એક સ્ક્રીનશોટ બતાવ્યો.
મુસાફરે ટિટીઈને જણાવ્યું કે તેના ભાઈએ પોતાના મોબાઈલની ‘Rail One’ એપથી ટિકિટ બુક કરાવી હતી અને તેને વોટ્સએપ પર સ્ક્રીનશોટ મોકલી આપ્યો હતો. જો કે, વેરિફિકેશન દરમિયાન રેલવે અધિકારી સકુમારી અંકિતા (નામ બદલેલ છે) ને માલૂમ પડ્યું કે આ ટિકિટ સાંજે ૦૪:૪૫ વાગ્યે ઓનલાઈન જનરેટ કરવામાં આવી હતી, જ્યારે ટ્રેન કોરબા સ્ટેશન પરથી બપોરે ૦૪:૧૦ વાગ્યે જ ઉપડી ચૂકી હતી! એટલું જ નહીં, તે ટિકિટ મુસાફરના પોતાના રજિસ્ટર્ડ મોબાઈલ નંબર પર પણ નહોતી. નિયમભંગ બદલ તે સ્ક્રીનશોટને અમાન્ય જાહેર કરવામાં આવ્યો અને મહિલા મુસાફરને રેલવેના કાયદા મુજબ સ્થળ પર જ મોટો દંડ ફટકારવામાં આવ્યો હતો.
ટ્રેન ઉપડ્યા પછી બુક કરેલી ટિકિટ ગણાશે ‘વિધાઉટ ટિકિટ’
આ નવા નિયમમાં સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે ડિજિટલ અનરિઝર્વ્ડ ટિકિટ હંમેશા ટ્રેન નિર્ધારિત સ્ટેશન પરથી ઉપડે તે પહેલાં જ ખરીદવી પડશે. જો કોઈ મુસાફર ટ્રેન પ્લેટફોર્મ છોડી દે કે સ્ટેશન પરથી રવાના થઈ જાય તે પછી (ટ્રેનની અંદર બેઠા બેઠા કે ચાલુ ટ્રેને) Rail One એપ દ્વારા ટિકિટ જનરેટ કરશે, તો તે ટિકિટ આપોઆપ અમાન્ય (Invalid) ગણાશે. ભલે તે ટિકિટ ઓરિજિનલ એપમાં જ કેમ ન દેખાતી હોય, સમયનો તફાવત આવતા જ તમને ‘વિધાઉટ ટિકિટ’ (ટિકિટ વગરના મુસાફર) ગણીને દંડ વસૂલવામાં આવશે.
રેલવે દ્વારા મુસાફરો માટે ખાસ એડવાઇઝરી (સૂચનાઓ)
કોઈપણ પ્રકારની અસુવિધા કે દંડથી બચવા માટે રેલવે પ્રશાસને મુસાફરોને કેટલીક ખાસ સાવચેતી રાખવા અપીલ કરી છે:
૧. ફોન સાથે રાખવો અનિવાર્ય: જે ફોન દ્વારા Rail One એપમાં ટિકિટ બુક કરવામાં આવી હોય, તે ફોન આખી મુસાફરી દરમિયાન તમારી પાસે જ હોવો જોઈએ.
૨. મોબાઈલ બેટરી ચાર્જ રાખો: મુસાફરી દરમિયાન તમારો ફોન યોગ્ય રીતે ચાર્જ હોવો જોઈએ. જો ચેકિંગ સમયે ફોન સ્વિચ ઓફ હશે કે બેટરી પતી ગઈ હશે અને તમે ટિકિટ નહીં બતાવી શકો, તો રેલવે બહાનું સ્વીકારશે નહીં અને દંડ કરશે.
૩. વિગતોની ચકાસણી: મુસાફરી શરૂ કરતા પહેલા સ્ટેશનનું નામ, મુસાફરીની તારીખ અને ટિકિટની અન્ય વિગતો બરાબર ચકાસી લો.
૪. ફોરવર્ડ કોપી પર નિર્ભર ન રહો: ક્યારેય પણ બીજા કોઈ પાસે ટિકિટ બુક કરાવીને તેના સ્ક્રીનશોટ કે ફોરવર્ડ કરેલા મેસેજ પર ભરોસો રાખીને પ્રવાસ ન ખેડો.
કન્ફર્મ અને રિઝર્વેશન ટિકિટ ધારકોને ચિંતા કરવાની જરૂર નથી
અહીં રેલવેએ એક મોટી રાહતની સ્પષ્ટતા પણ કરી છે. આ કડક નિયમો માત્ર ‘Rail One’ એપ દ્વારા બુક કરાતી ડિજિટલ અનરિઝર્વ્ડ (જનરલ) ટિકિટો માટે જ છે. સ્લીપર, થર્ડ એસી કે સેકન્ડ એસી જેવી રિઝર્વેશન (આરક્ષિત) ટિકિટો પર આ નિયમ લાગુ પડતો નથી. કારણ કે રિઝર્વેશન ટિકિટોના ચેકિંગ દરમિયાન મુસાફરો પાસે સરકારી આઈડી પ્રૂફ (જેમ કે આધારકાર્ડ, પાનકાર્ડ કે ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સ) ની ચકાસણી પહેલેથી જ કરવામાં આવે છે, જેનાથી છેતરપિંડીની શક્યતા રહેતી નથી.
સત્તાવાર ખુલાસો: રેલવે અધિકારીનું શું કહેવું છે?
રાયપુર ડિવિઝનના સિનિયર ડિવિઝનલ કોમર્શિયલ મેનેજર (DCM) અવધેશ કુમાર ત્રિવેદીએ આ અંગે સત્તાવાર માહિતી આપતા જણાવ્યું હતું કે, Rail One એપ દ્વારા જનરેટ કરાયેલી અનરિઝર્વ્ડ ડિજિટલ ટિકિટ માત્ર ત્યારે જ માન્ય ગણાય છે જ્યારે તે બુકિંગ માટે ઉપયોગમાં લેવાયેલા મૂળ મોબાઈલ ફોન અને રજિસ્ટર્ડ નંબર પર જ ઉપલબ્ધ હોય.
