તમારા iPhoneનો ડેટા સુરક્ષિત છે? જાણી લો આ નવો ખતરનાક ‘હાઇબ્રિડ ફ્રોડ’ જેણે મચાવી છે ધૂમ!
આજના ડિજિટલ યુગમાં સ્માર્ટફોન માત્ર એક ગેજેટ નથી, પણ આપણા જીવનનો એક મહત્વનો હિસ્સો બની ગયો છે. ખાસ કરીને iPhone વપરાશકર્તાઓ માટે તેમના ફોન અને તેમાં રહેલો ડેટા અત્યંત કિંમતી હોય છે. પરંતુ, હાલમાં ભારતીય સાયબર અપરાધ સંકલન કેન્દ્ર (I4C) દ્વારા એક એવી ચેતવણી આપવામાં આવી છે જેણે દરેક iPhone યુઝર્સની ઊંઘ ઉડાડી દીધી છે. જો તમારો iPhone ક્યારેય ખોવાઈ ગયો હોય અથવા ચોરાઈ ગયો હોય, તો આ માહિતી તમારા માટે અત્યંત મહત્વની છે.
શું છે આ હાઇબ્રિડ સાયબર ફ્રોડ?
આ સ્કેમની શરૂઆત ત્યારે થાય છે જ્યારે કોઈનો iPhone ચોરાઈ જાય અથવા ખોવાઈ જાય. ગુનેગારો ખૂબ જ વ્યવસ્થિત રીતે આખી ઘટનાને અંજામ આપે છે. જ્યારે તેઓ તમારા ફોનને ચોરી લે છે, ત્યારે સૌથી પહેલું કામ તેઓ એ કરે છે કે ફોનને સ્વિચ ઓફ કરી દે છે, જેથી તમે તેને ‘Find My iPhone’ દ્વારા ટ્રેક ન કરી શકો.
ત્યારબાદ, તેઓ એક એવો રસ્તો અપનાવે છે જે તમને વિશ્વાસ અપાવે છે કે આ ખરેખર એપલ (Apple) તરફથી મદદ મળી રહી છે. તેઓ પોતાની ઓળખ ‘Apple Support’ અથવા ‘Find My iPhone’ ટીમ તરીકે આપે છે. તેઓ તમને આંતરરાષ્ટ્રીય નંબર પરથી કોલ કરે છે અથવા મેસેજિંગ એપ્સ પર મેસેજ મોકલે છે.
ગુનેગારોને તમારો નંબર કેવી રીતે મળે છે?
ઘણા લોકોને પ્રશ્ન થાય કે ચોરી કર્યા પછી ગુનેગારોને આપણો સંપર્ક નંબર કેવી રીતે મળે છે? અહીં જ તેઓ એક સ્માર્ટ ટ્રીક વાપરે છે. જ્યારે તમારો ફોન તેમની પાસે હોય છે, ત્યારે તેઓ તમારા iCloud એકાઉન્ટને ‘Forgot Password’ વિકલ્પ દ્વારા રિસેટ કરવાનો પ્રયાસ કરે છે. આ પ્રક્રિયા દરમિયાન, iCloud સાથે લિંક થયેલો તમારો અસલી મોબાઈલ નંબર તેમને સરળતાથી મળી જાય છે. આ રીતે, તેઓ તમારા જ ફોનનો ઉપયોગ કરીને તમારી સાથે સંપર્ક સાધે છે.
ફસાવવાની રીત: વિશ્વાસ જીતવાની રમત
એકવાર નંબર હાથમાં આવી જાય, પછી શરૂ થાય છે અસલી ખેલ. ગુનેગારો તમને ફોન કરીને અથવા મેસેજ કરીને એવો દાવો કરે છે કે, “તમારો ચોરાયેલો ફોન ટ્રેક કરી લેવામાં આવ્યો છે અને તે અમને મળી ગયો છે.” પીડિત વ્યક્તિ જ્યારે માનસિક રીતે પરેશાન હોય, ત્યારે આવી વાત સાંભળીને તે તરત જ વિશ્વાસ કરી લે છે.
ત્યારબાદ, તેઓ તમને એક લિંક મોકલે છે અને કહે છે કે, “તમારો ફોન અનલોક કરવા અથવા ડેટા રિકવર કરવા માટે આ લિંક પર ક્લિક કરો.” જેવી તમે એ લિંક પર ક્લિક કરો છો, ત્યારે તમે એક નકલી સાઈટ પર પહોંચી જાઓ છો, જે અદ્દલ એપલના અસલી પેજ જેવી જ દેખાય છે. ત્યાં તમારી પાસે iCloud ના યુઝરનેમ અને પાસવર્ડ માંગવામાં આવે છે. જેવા તમે લોગિન કરો છો, તમારું આખું એકાઉન્ટ ગુનેગારોના હાથમાં આવી જાય છે.
એકાઉન્ટ હેક થવાના ગંભીર પરિણામો
I4C એ ચેતવણી આપી છે કે જો એકવાર તમારું iCloud એકાઉન્ટ હેક થઈ ગયું, તો તેનો અર્થ એ કે તમારો આખો ડિજિટલ ડેટા ગુનેગારોની મુઠ્ઠીમાં છે. તમારા ફોટા, કોન્ટેક્ટ્સ, બેંકિંગ એપ્સની વિગતો, ઈમેઈલ અને અંગત દસ્તાવેજો – બધું જ તેમની પહોંચમાં આવી જાય છે. આ ડેટાનો ઉપયોગ તેઓ બ્લેકમેઈલિંગ કરવા માટે અથવા તમારા બેંક ખાતામાંથી નાણાં ચોરવા માટે કરી શકે છે.
કેવી રીતે બચવું? સાવચેતી એ જ સલામતી
આવા ફ્રોડથી બચવા માટે કેટલીક બાબતોનું ધ્યાન રાખવું ખૂબ જરૂરી છે:
-
અજાણી લિંક્સ પર ક્લિક ન કરો: ગમે તેટલી વિશ્વાસપાત્ર વ્યક્તિ કે સંસ્થા લાગે, પણ ફોન અનલોક કરવા માટે આપેલી કોઈપણ લિંક પર ક્લિક કરવાનું ટાળો.
-
સત્તાવાર ચેનલનો ઉપયોગ: હંમેશા એપલની અધિકૃત વેબસાઈટ અથવા એપલ સપોર્ટ એપ્લિકેશનનો જ સંપર્ક કરો. કોઈપણ અજાણ્યા નંબર કે ઈન્ટરનેશનલ કોલ પર ભરોસો ન કરો.
-
ટુ-સ્ટેપ વેરિફિકેશન: તમારા Apple ID પર હંમેશા ટુ-સ્ટેપ વેરિફિકેશન (2FA) એક્ટિવેટ રાખો, જેથી કોઈ સરળતાથી તમારું એકાઉન્ટ ખોલી ન શકે.
-
ફોન ખોવાઈ જાય તો: જો ફોન ખોવાઈ જાય, તો તરત જ તમારા ટેલિકોમ ઓપરેટરને જાણ કરીને સિમ બ્લોક કરાવો અને શક્ય હોય તો Apple ID નો પાસવર્ડ તરત બદલી નાખો.
યાદ રાખો, સાયબર ગુનેગારો હંમેશા તકની રાહ જોતા હોય છે. તમારી જાગૃતિ જ તમારી સૌથી મોટી સુરક્ષા છે. જો તમને કોઈ પણ પ્રકારનો શંકાસ્પદ મેસેજ કે કોલ આવે, તો તરત જ નજીકના સાયબર ક્રાઈમ પોલીસ સ્ટેશનમાં ફરિયાદ કરો અથવા ‘1930’ હેલ્પલાઈન નંબર પર કોલ કરો.
