ઈરાન યુદ્ધની આગમાં તમારા ખિસ્સા બળી જશે; ભારતમાં મોંઘવારીનું જોખમ વધ્યું, ટ્રમ્પની ચેતવણીથી બજારોમાં ફફડાટ
પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલો સંઘર્ષ હવે માત્ર સરહદો પૂરતો મર્યાદિત રહ્યો નથી. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Strait of Hormuz) ને બંધ કરવાની મળેલી ગર્ભિત ચેતવણીએ આંતરરાષ્ટ્રીય ઉર્જા બજારમાં ભૂકંપ લાવી દીધો છે. જો આ મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગ બંધ થાય છે, તો તેની સીધી અસર ભારતના ફુગાવા પર પડશે, જે સામાન્ય માણસ માટે અસહ્ય બની શકે છે.
પશ્ચિમ એશિયામાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધતા તણાવ અને રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની તાજેતરની ચેતવણીઓએ મોંઘવારીનો નવો ભય પેદા કર્યો છે. ૧૭ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના આ ખાસ આર્થિક અહેવાલમાં વાંચો, કેમ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં સર્જાયેલી અડચણ તમારા માસિક બજેટને વેરવિખેર કરી શકે છે.
૧. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ: વિશ્વની ઉર્જાની ધોરીનસ
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ એ વિશ્વનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ ઉર્જા અવરોધક પોઈન્ટ છે. વિશ્વના કુલ તેલ પુરવઠાનો લગભગ ૨૦ ટકા હિસ્સો આ સાંકડા માર્ગમાંથી પસાર થાય છે. ૧૭ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના રોજ ચેમ્બર ઓફ ટ્રેડ એન્ડ ઇન્ડસ્ટ્રી (CTI) એ ચેતવણી આપી છે કે જો આ માર્ગ પર અમેરિકા કે ઈરાન દ્વારા કોઈ અડચણ ઉભી કરવામાં આવશે, તો તે ૧૯૭૦ ના દાયકા પછીની સૌથી ભયાનક ઉર્જા કટોકટીમાં પરિણમી શકે છે. આ રસ્તો બંધ થવાથી ક્રૂડ ઓઈલની અછત સર્જાશે અને કિંમતોમાં અકલ્પનીય વધારો થઈ શકે છે.
૨. ભારતના ફુગાવા પર સંકટના વાદળો
ભારતમાં માર્ચ ૨૦૨૬ માં છૂટક ફુગાવાનો દર ૩.૪ ટકા નોંધાયો હતો, પરંતુ ૧૭ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના વર્તમાન સંજોગો જોતા આ આંકડો ઝડપથી ૪ ટકાની સપાટી વટાવી શકે છે.
-
ખાદ્ય ચીજો: પરિવહન મોંઘું થતા શાકભાજી, ફળ અને અનાજના ભાવ વધશે.
-
સેવાઓ: રેસ્ટોરન્ટ, કપડાં અને ફૂટવેર જેવી ચીજોમાં પહેલેથી જ ૨ થી ૩ ટકાનો વધારો જોવા મળ્યો છે, જે હવે વધુ તીવ્ર બનશે.
-
ઉર્જા: ગેસ, વીજળી અને પેટ્રોલિયમ પેદાશોના ભાવ વધવાથી મધ્યમ વર્ગનું બજેટ ખોરવાઈ જશે.
૩. ભારત, ચીન અને રશિયા માટે મુશ્કેલ સમય
સીટીઆઈના ચેરમેન બ્રિજેશ ગોયલના મતે, ભારત અને ચીન જેવા દેશો જે મોટાભાગે તેલની આયાત પર નિર્ભર છે, તેમને સૌથી વધુ નુકસાન થશે. રશિયા માટે પણ તેમના તેલના વેપાર માટે નવા પડકારો ઉભા થશે. ૧૭ એપ્રિલ ૨૦૨૬ ના રોજ જે રીતે તેલના પુરવઠા પર જોખમ તોળાઈ રહ્યું છે, તે જોતા ભારત સરકાર હવે વ્યૂહાત્મક તેલ ભંડાર (Strategic Petroleum Reserves) નો ઉપયોગ કરવા વિશે વિચારી શકે છે.
૧૭ એપ્રિલ ૨૦2૬ ના આ આર્થિક સંકેતો સ્પષ્ટ કરે છે કે વૈશ્વિક યુદ્ધ માત્ર હથિયારોથી નથી લડાતું, પણ તેની અસર સામાન્ય માણસના ખિસ્સા પર પણ પડે છે. જો ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર પોતાની કડક નીતિમાં નરમાશ નહીં લાવે, તો ભારત માટે મોંઘવારી પર કાબૂ મેળવવો અત્યંત કઠિન બની જશે.
