ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે ‘વાકયુદ્ધ’: ‘અમે ચાવી ખોઈ નાખી છે’ કહી ઈરાને ટ્રમ્પની મજાક ઉડાવી
પશ્ચિમ એશિયામાં યુદ્ધની જ્વાળાઓ વધુ તેજ બની રહી છે ત્યારે હવે આ જંગ માત્ર મિસાઈલો પૂરતો મર્યાદિત નથી રહ્યો, પરંતુ તે સોશિયલ મીડિયા અને રાજદ્વારી વ્યંગ સુધી પહોંચી ગયો છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાનને અલ્ટીમેટમ આપ્યું હતું કે જો તે ‘હોર્મુઝની સામુદ્રધુની’ (Strait of Hormuz) ફરીથી નહીં ખોલે તો તેના ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર વિનાશક હુમલા કરવામાં આવશે. આ ગંભીર ધમકીના જવાબમાં ઈરાને અત્યંત હળવા અને કટાક્ષભર્યા અંદાજમાં ટ્રમ્પની મજાક ઉડાવી છે.
ઈરાનનો કટાક્ષ: ‘ચાવી ફૂલછોડના કુંડા નીચે છે’
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના કડક અલ્ટીમેટમ પછી, ઝિમ્બાબ્વે અને દક્ષિણ આફ્રિકામાં આવેલા ઈરાની દૂતાવાસોએ સોશિયલ મીડિયા પર વ્યંગાત્મક પોસ્ટ્સ શેર કરી છે. ઝિમ્બાબ્વે સ્થિત ઈરાની દૂતાવાસે મજાકમાં કહ્યું કે તેઓ આ મહત્વપૂર્ણ શિપિંગ રૂટની “ચાવી ખોઈ નાખી છે”. તો બીજી તરફ, દક્ષિણ આફ્રિકામાં ઈરાનના મિશને કટાક્ષ કરતા લખ્યું, “શૂં… ચાવી ફૂલના કુંડા નીચે પડી છે, ફક્ત મિત્રો માટે જ ખોલજો.”
આ પ્રકારના નિવેદનો દર્શાવે છે કે ઈરાન અમેરિકાની સૈન્ય ધમકીઓને હળવાશથી લઈ રહ્યું છે અથવા તો તે વિશ્વને બતાવવા માંગે છે કે તે દબાણમાં આવવાનું નથી.
ટ્રમ્પનું અલ્ટીમેટમ અને યુદ્ધની સ્થિતિ
રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે અત્યંત આકરા શબ્દોમાં ચેતવણી આપી હતી કે જો ઈરાન નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં હોર્મુઝનો રસ્તો નહીં ખોલે, તો અમેરિકા ઈરાનના પાવર પ્લાન્ટ્સ અને પુલોને નિશાન બનાવશે. આ વિવાદની શરૂઆત 28 ફેબ્રુઆરીએ થઈ હતી, જ્યારે અમેરિકા અને ઈઝરાયેલ દ્વારા ઈરાન પર સંયુક્ત હુમલા કરવામાં આવ્યા હતા. ત્યારથી મધ્ય પૂર્વમાં મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલાઓનો સિલસિલો તેજ થયો છે.
બીજી તરફ, ઈરાને પણ વળતી ચેતવણી આપી છે કે જો તેના નાગરિક ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર હુમલો થશે, તો તે ‘વિનાશક’ બદલો લેશે. અત્યાર સુધીમાં આ સંઘર્ષમાં હજારો લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા છે અને વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈન ખોરવાઈ ગઈ છે.
શા માટે મહત્વનું છે ‘હોર્મુઝની સામુદ્રધુની’?
હોર્મુઝની સામુદ્રધુની એ વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ ઉર્જા માર્ગોમાંથી એક છે. દુનિયાના કુલ તેલ અને ગેસ પુરવઠાનો લગભગ પાંચમો ભાગ આ સાંકડા રસ્તેથી પસાર થાય છે. જ્યારથી યુદ્ધ શરૂ થયું છે, ઈરાને આ માર્ગ પર પ્રતિબંધો લાદી દીધા છે અથવા અવરોધો ઉભા કર્યા છે. જેના કારણે તેલના ટેન્કરોની અવરજવર અટકી ગઈ છે અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ આસમાને પહોંચ્યા છે.
ઈરાનની આ રણનીતિ અમેરિકા અને તેના સાથી દેશો પર આર્થિક દબાણ લાવવાની છે, જ્યારે વોશિંગ્ટન સૈન્ય કાર્યવાહી દ્વારા આ માર્ગને ગમે તેમ કરીને ખુલ્લો રાખવા માંગે છે.
Next request, please. pic.twitter.com/V2fJ6w2FOT
— Iran Embassy in Zimbabwe (@IRANinZIMBABWE) April 5, 2026
અમેરિકી વાયુસેનાનું સાહસિક રેસ્ક્યુ ઓપરેશન
આ વધતા તણાવ વચ્ચે, ઈરાની સરહદની અંદર અમેરિકાએ એક અત્યંત જોખમી રેસ્ક્યુ ઓપરેશન પાર પાડ્યું હતું. અમેરિકાનું એક F-15 ફાઈટર જેટ ઈરાની વિસ્તારમાં તોડી પાડવામાં આવ્યું હતું. આ વિમાનના પાયલોટને તો તરત બચાવી લેવાયો હતો, પરંતુ બીજા ક્રૂ મેમ્બર (વેપન્સ સિસ્ટમ્સ ઓફિસર) એક દિવસથી વધુ સમય સુધી ઈરાનના પહાડી વિસ્તારોમાં ફસાયેલા રહ્યા હતા.
અમેરિકી સ્પેશિયલ ફોર્સે ભારે ગોળીબાર અને પ્રતિકૂળ સંજોગોમાં ઈરાનની અંદર જઈને આ ઈજાગ્રસ્ત જવાનને હેમખેમ બહાર કાઢ્યો હતો. આ મિશન દરમિયાન અમેરિકાએ પોતાના જ ક્ષતિગ્રસ્ત વિમાનોને બોમ્બથી ઉડાવી દીધા હતા જેથી તેની અત્યાધુનિક ટેકનોલોજી ઈરાનના હાથમાં ન જાય. ટ્રમ્પે આ ઓપરેશનને અમેરિકી ઈતિહાસનું સૌથી સાહસિક મિશન ગણાવ્યું હતું.
