ખાંસી-શરદીમાં કેળું ખાવું નુકસાનકારક છે? જાણો એલોપેથી અને આયુર્વેદના નિષ્ણાતો શું કહે છે
સામાન્ય રીતે જ્યારે કોઈને ખાંસી કે શરદી થાય છે, ત્યારે ઘરના વડીલો સૌથી પહેલા કેળા ખાવાની મનાઈ કરે છે. એવી માન્યતા છે કે કેળું ઠંડું હોય છે અને તે શરીરમાં કફ (બલગમ) વધારે છે. પરંતુ શું ખરેખર મેડિકલ સાયન્સ પણ આ વાત સ્વીકારે છે? ચાલો જાણીએ આ બાબતે ડોક્ટરો અને આયુર્વેદ નિષ્ણાતોનું શું કહેવું છે.
એલોપેથી (મેડિકલ સાયન્સ) શું કહે છે?
સફદરજંગ હોસ્પિટલના સિનિયર રેસિડેન્ટ ડો. દીપક સુમન જણાવે છે કે કેળું વિટામિન B6 અને પોટેશિયમથી ભરપૂર હોય છે, જે શરીર માટે ખૂબ જ ફાયદાકારક છે. મેડિકલ સાયન્સમાં એવો કોઈ ચોક્કસ પુરાવો નથી કે કેળું ખાવાથી સીધી રીતે શરદી-ખાંસી થઈ જાય છે. જોકે, ડોક્ટર એ વાત સ્વીકારે છે કે જો કોઈને પહેલેથી જ ગંભીર કફની સમસ્યા હોય, તો કેળું ખાવાથી તેમાં થોડો વધારો થઈ શકે છે. પરંતુ તે રોગનું મૂળ કારણ નથી. આ ઉપરાંત, જેમને કબજિયાતની તકલીફ રહેતી હોય તેમણે કેળા ખાતી વખતે સાવચેતી રાખવી જોઈએ.
આયુર્વેદનો મત શું છે?
દિલ્હી સરકારના આયુર્વેદ વિભાગના ડો. આર. પી. પરાશરના જણાવ્યા અનુસાર, આયુર્વેદમાં કેળાને ‘કફ વર્ધક’ માનવામાં આવે છે. કેળાની તાસીર ઠંડી હોય છે, તેથી શિયાળાની ઋતુમાં અથવા જે લોકોના શરીરની પ્રકૃતિ ઠંડી હોય તેમને કેળા ખાવાથી શરદી-ખાંસી વધી શકે છે. જોકે, સામાન્ય તાસીર ધરાવતી વ્યક્તિ જો મર્યાદિત પ્રમાણમાં કેળા ખાય, તો તેને ખાંસી થતી નથી. પરંતુ બીમારી દરમિયાન સાવચેતી રાખવી હિતાવહ છે.
કોણે કેળા ખાવાનું ટાળવું જોઈએ?
નિષ્ણાતોના મતે નીચે મુજબની સમસ્યા ધરાવતા લોકોએ ખાસ પરેજી રાખવી જોઈએ:
- જેમને વધુ પડતો કફ બનતો હોય.
- ‘એલર્જિક રાઈનાઈટિસ’ (નાકની એલર્જી) ધરાવતા દર્દીઓ.
- ગળામાં ઇન્ફેક્શન કે ટૉન્સિલની સમસ્યા હોય તેવા લોકો.
કેળા ખાવાના અદભૂત ફાયદા
જો તમને ઉપર મુજબની કોઈ તકલીફ નથી, તો કેળું તમારા માટે વરદાન સમાન છે:
- તે શરીરને ત્વરિત ઉર્જા આપે છે.
- તેમાં રહેલું પોટેશિયમ હૃદય અને બ્લડ પ્રેશર માટે સારું છે.
- વિટામિન B6 રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારે છે.
- તેમાં રહેલું ફાઈબર પાચનક્રિયામાં મદદરૂપ થાય છે.
