શું લાંબી લડાઈ લડવા માટે પૂરતી મિસાઈલો નથી બચી? અમેરિકી સૈન્ય ભંડારને લઈને ચોંકાવનારો ખુલાસો
મધ્ય પૂર્વમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલ તણાવ એક ખતરનાક અને નિર્ણાયક વળાંક પર પહોંચી ગયો છે. છેલ્લા કેટલાક અઠવાડિયાથી અમેરિકા સતત ઈરાની લશ્કરી થાણાઓને નિશાન બનાવી રહ્યું છે, ત્યારે આ લશ્કરી કાર્યવાહી વચ્ચે વોશિંગ્ટન તરફથી એક ચોંકાવનારો ખુલાસો થયો છે. એક અમેરિકન અધિકારીએ દાવો કર્યો છે કે અમેરિકા પાસે હવે ઈરાન સામે લાંબા સમય સુધી સંઘર્ષ ચાલુ રાખવા માટે પૂરતી મિસાઈલ અને હવાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલીઓ નથી. આ અહેવાલે વિશ્વભરના સંરક્ષણ નિષ્ણાતોમાં ખળભળાટ મચાવ્યો છે; એક તરફ, શસ્ત્રોની અછતના અહેવાલો છે, તો બીજી તરફ, ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર મધ્ય પૂર્વમાં તેની લશ્કરી તાકાત અને ફાઇટર જેટ તૈનાત કરવાનું ચાલુ રાખે છે.
કેમ ઉઠી અમેરિકાની હથિયાર ક્ષમતા પર આંગળી?
પ્રતિષ્ઠિત અમેરિકન અખબાર ધ વોશિંગ્ટન પોસ્ટમાં પ્રકાશિત થયેલા તાજેતરના અહેવાલે વૈશ્વિક ધ્યાન ખેંચ્યું છે. અહેવાલ મુજબ, ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રની આંતરિક ચર્ચાઓથી પરિચિત એક અમેરિકન અધિકારીએ ચેતવણી આપી હતી કે, વર્તમાન લશ્કરી કામગીરીની ગતિને જોતાં, અમેરિકાનો મિસાઈલ ભંડાર ઝડપથી ઘટી રહ્યો છે. અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે જો ઈરાન સાથેનો સંઘર્ષ લંબાય છે, તો શસ્ત્રોની તીવ્ર અછત અમેરિકા માટે એક મોટો વ્યૂહાત્મક પડકાર ઉભો કરી શકે છે. આશ્ચર્યજનક રીતે, આ ગંભીર જોખમ હોવા છતાં, વ્હાઇટ હાઉસ અને પેન્ટાગોન ગલ્ફ ક્ષેત્રમાં તેમની લશ્કરી હાજરીને વધુ મજબૂત બનાવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે.
કેમ ભડક્યો છે આ સંઘર્ષ? (જોર્ડન હમલા પછી પલટવાર)
આ સમગ્ર વિવાદ અને ત્યારબાદ લશ્કરી કાર્યવાહી શાના કારણે થઈ? ઈરાન સમર્થિત લશ્કરે જોર્ડનમાં યુએસ એરબેઝ પર ડ્રોન હુમલો કર્યો, જેના પરિણામે અમેરિકન સૈનિકોના મોત થયા પછી સંઘર્ષ ઝડપથી વધ્યો. આ ઘટના બાદ, રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કડક વલણ અપનાવ્યું અને ઈરાનને યોગ્ય જવાબ આપવાની પ્રતિજ્ઞા લીધી.
ત્યારબાદ, અમેરિકાએ વિવિધ ઈરાની શહેરો અને લશ્કરી સ્થાપનો પર શ્રેણીબદ્ધ ઝડપી હવાઈ હુમલાઓ શરૂ કર્યા. યુએસ સેન્ટ્રલ કમાન્ડનો દાવો છે કે આ હુમલાઓનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ઈરાન દ્વારા વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ તેલ શિપિંગ માર્ગ – હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા જહાજોને નિશાન બનાવવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતી લશ્કરી ક્ષમતાઓને ખતમ કરવાનો છે. દરમિયાન, બંદર-એ મહશહર, તબ્રીઝ, ચાબહાર અને બંદર-એ ઇમામ ખોમેની સહિત અનેક મુખ્ય ઈરાની શહેરોમાં શક્તિશાળી વિસ્ફોટો સંભળાયા છે.
હથિયારોના ભારે ઉપયોગથી ખાલી થઈ રહ્યા છે ભંડાર
સેન્ટર ફોર સ્ટ્રેટેજિક એન્ડ ઇન્ટરનેશનલ સ્ટડીઝ (CSIS) ના તાજેતરના ડેટા અનુસાર, આ સંઘર્ષની શરૂઆતથી યુએસ સૈન્યએ તેના આધુનિક અને મોંઘા શસ્ત્રોનો વ્યાપક ઉપયોગ કર્યો છે. રિપોર્ટમાં ટોમાહોક ક્રુઝ મિસાઇલો, પેટ્રિઅટ એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ્સ, THAAD, SM-3, SM-6, JASSM અને નવી પ્રિસિઝન સ્ટ્રાઇક મિસાઇલ (PrSM) જેવા મિસાઇલોના ભારે ઉપયોગ પર પ્રકાશ પાડવામાં આવ્યો છે.
નિષ્ણાતો માને છે કે, વર્તમાન ઉત્પાદન ક્ષમતાઓને જોતાં, યુદ્ધ પહેલાના સ્ટોકપાઇલ્સને સુરક્ષિત સ્તરે ફરીથી ભરવામાં 2027 થી 2031 સુધીનો સમય લાગી શકે છે. બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો, નવી મિસાઇલોનું ઉત્પાદન કરી શકાય તે દર યુએસ જે ગતિએ તેનો ખર્ચ કરી રહ્યું છે તેની સાથે તાલમેલ રાખી શકતો નથી. પરિણામે, સંરક્ષણ વિશ્લેષકો માને છે કે યુએસ હાલમાં લાંબા, મોટા પાયે યુદ્ધ માટે સંપૂર્ણપણે તૈયાર નથી.
ખાડી દેશોમાં વધતો તણાવ અને ઈરાનનો પલટવાર
એક તરફ જ્યાં અમેરિકા પોતાના હથિયારોના મર્યાદિત ભંડારને લઈને અંદરખાને ચિંતિત છે, તો બીજી તરફ મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ ઓછો થવાનું નામ લઈ રહ્યો નથી. અમેરિકાએ જર્મનીથી એફ-૧૬ અને બ્રિટનથી એફ-૩૫ લડાકુ વિમાનોને આ ક્ષેત્રમાં મોકલવાનું શરૂ કરી દીધું છે. તેની સાથે જ હવાઈ ઈંધણ ભરનારા વિમાનોને પણ તૈનાત કરવામાં આવી રહ્યા છે.
બીજી તરફ, ઈરાને આ અમેરિકન આક્રમણનો કડક જવાબ આપવાનું શરૂ કર્યું છે. કુવૈતમાં મિસાઇલ અને ડ્રોન હુમલાઓએ પાવર સ્ટેશનો અને વોટર ટ્રીટમેન્ટ પ્લાન્ટ્સને અસર કરી છે. બહેરીનમાં યુએસ દૂતાવાસે તેના નાગરિકો માટે હાઇ-એલર્ટ ચેતવણી જારી કરી છે. વધુમાં, ઈરાનના ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) એ ચેતવણી આપી છે કે જ્યાં સુધી યુએસ હુમલા બંધ ન થાય ત્યાં સુધી હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા તેલ અને ગેસનો સુરક્ષિત પુરવઠો ફરી શરૂ થવા દેવામાં આવશે નહીં.
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા તણાવ હાલમાં વૈશ્વિક ચિંતાનો વિષય બની ગયા છે. જ્યારે યુએસ અધિકારીઓ શસ્ત્રોની અછતનો ઉલ્લેખ કરી રહ્યા છે, ત્યારે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર પીછેહઠ કરવા તૈયાર નથી. આગામી દિવસોમાં આ સંઘર્ષ કયો નવો વળાંક લે છે અને રાજદ્વારી માધ્યમો દ્વારા કટોકટીના ઉકેલ માટે કોઈ પગલાં લેવામાં આવશે કે કેમ તે જોવું રસપ્રદ અને નિર્ણાયક બંને રહેશે.
