દોહાથી બેંગલુરુ જતી ઈન્ડિગો ફ્લાઈટમાં પાયલટની તબિયત લથડી: મસ્કતમાં ઈમરજન્સી લેન્ડિંગથી મોટો અકસ્માત ટળ્યો
હવામાં સેંકડો મુસાફરો મુસાફરી કરી રહ્યા હોય ત્યારે ફ્લાઈટ કંટ્રોલ કરી રહેલા પાયલટની જવાબદારી સૌથી મહત્ત્વની બની જાય છે. ગુરુવારે દોહાથી ભારતના બેંગલુરુ આવી રહેલી ઈન્ડિગોની એક આંતરરાષ્ટ્રીય ફ્લાઈટમાં આવી જ એક કટોકટીની સ્થિતિ સર્જાઈ હતી. પાયલટ-ઈન-કમાન્ડની અચાનક તબિયત બિગડતાં ફ્લાઈટને તાત્કાલિક ઓમાનની રાજધાની મસ્કત તરફ ડાયવર્ટ કરવી પડી હતી. કો-પાયલટની સમયસૂચકતા અને મસ્કત એરપોર્ટ ઓથોરિટીના ત્વરિત પ્રતિસાદને કારણે તમામ મુસાફરો અને ક્રૂ મેમ્બર્સ સુરક્ષિત રીતે જમીન પર ઉતરી શક્યા હતા.
અધવચ્ચે જ કટોકટી સર્જાઈ
દોહાના હમાદ ઈન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ પરથી નિયમિત સમયપત્રક મુજબ ફ્લાઈટે બેંગલુરુ માટે ઉડાન ભરી હતી. ફ્લાઈટ સામાન્ય ક્રૂઝિંગ ઊંચાઈ પર પહોંચી ત્યારે બધું શાંત અને નિયમિત લાગતું હતું. મુસાફરો પોતાની સફરનો આનંદ માણી રહ્યા હતા અને ક્રૂ મેમ્બર્સ સેવાઓ પૂરી પાડવામાં વ્યસ્ત હતા. પરંતુ અચાનક વિમાનના પાયલટ-ઈન-કમાન્ડને ગંભીર શારીરિક અગવડતા અને તબિયતમાં ખરાબી અનુભવાઈ હતી.
સ્થિતિની ગંભીરતા સમજીને પાયલટે તરત જ પોતાના સાથી કો-પાયલટને જાણ કરી. આકાશમાં ૩૦,૦૦૦ ફૂટથી વધુ ઊંચાઈએ પાયલટની તબિયત ખરાબ થવી એ કોઈ પણ ફ્લાઈટ માટે અત્યંત નાજુક ક્ષણ ગણાય છે.
કો-પાયલટની સચોટ નિર્ણયશક્તિ અને એર ટ્રાફિક કંટ્રોલનો સંપર્ક
વિમાનનો હવાઈ સંપર્ક નજીકના એર ટ્રાફિક કંટ્રોલ (ATC) સાથે સ્થાપિત કરવામાં આવ્યો હતો. સ્થિતિ વધુ ન બગડે તે હેતુથી ફ્લાઈટને તાત્કાલિક નજીકના સુરક્ષિત એરપોર્ટ તરફ વાળવાનો નિર્ણય લેવાયો. તે સમયે મસ્કત ઈન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ સૌથી નજીક અને અનુકૂળ વિકલ્પ હતું.
કો-પાયલટે તુરંત મસ્કત એટીસીનો સંપર્ક કરીને ‘મેડિકલ ઈમરજન્સી’ જાહેર કરી. એટીસીએ પણ પરિસ્થિતિની ગંભીરતા સમજીને અન્ય તમામ ઉડાન વ્યવહારો વચ્ચે આ ફ્લાઈટને ઉતરાણ માટે પ્રાથમિકતા આપી. મસ્કતમાં ઉતરાણ માટેની તમામ પ્રક્રિયાઓ ઝડપથી પૂરી કરવામાં આવી.
રનવે પર જ મેડિકલ ટીમ તૈનાત અને હોસ્પિટલમાં દાખલ
મસ્કત એરપોર્ટ પર ફ્લાઈટનું સુરક્ષિત લેન્ડિંગ થતાંની સાથે જ પૂર્વ-આયોજિત મેડિકલ ઈમરજન્સી પ્રોટોકોલ અમલમાં મૂકાયો. ઈમરજન્સી વાહનો અને તબીબી નિષ્ણાતોની ટીમ રનવે પર તૈયાર ઊભી હતી. વિમાનના દરવાજા ખુલતાં જ તબીબી ટીમે પાયલટની સ્થિતિ તપાસી અને પ્રાથમિક ઉપચાર પૂરો પાડ્યો.
વધુ સારવાર માટે પાયલટને વિલંબ કર્યા વિના એરપોર્ટ નજીકની અદ્યતન હોસ્પિટલમાં ખસેડવામાં આવ્યા. તાજેતરના અહેવાલો અનુસાર, હોસ્પિટલમાં સમયસર સારવાર મળવાને કારણે પાયલટની સ્થિતિ હવે સ્થિર છે અને તેઓ ખતરાથી બહાર છે.
મુસાફરોની સુરક્ષા માટે ઈન્ડિગોની વૈકલ્પિક વ્યવસ્થા
આ પ્રકારની કટોકટીમાં મુસાફરોની સુરક્ષા અને સુવિધા જાળવી રાખવી એરલાઈન માટે મોટો પડકાર હોય છે. મસ્કતમાં વિમાનના સુરક્ષિત લેન્ડિંગ બાદ ઈન્ડિગો એરલાઈન્સે સ્થિતિને કાળજીપૂર્વક સંભાળી હતી. એરપોર્ટ પર ઉતરેલા મુસાફરોને જરૂરી સુવિધાઓ આપવામાં આવી હતી.
જે વિમાનમાં ઘટના બની તેના પાયલટની તબિયત અસ્વસ્થ હોવાથી અને નિયમો મુજબ ક્રૂ મેમ્બર્સના ડ્યુટી કલાકોની મર્યાદા પૂરી થતી હોવાથી, ઈન્ડિગોએ તરત જ નવી ફ્લાઈટ અને નવા ક્રૂ મેમ્બર્સની ટીમનું આયોજન કર્યું. આ નવી ફ્લાઈટ દ્વારા تمام મુસાફરોને સુરક્ષિત રીતે મસ્કતથી તેમની અંતિમ મંજિલ બેંગલુરુ મોકલવામાં આવ્યા.
એવિએશન પ્રોટોકોલ અને સુરક્ષાના ધોરણો
આ ઘટના દર્શાવે છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય વિમાન વ્યવહારમાં સુરક્ષા પ્રોટોકોલનું કેટલું કડક પાલન થાય છે.
બે પાયલટની જરૂરિયાત: કોઈ પણ કોમર્શિયલ ફ્લાઈટમાં બે પાયલટ હોવા એટલા માટે જ ફરજિયાત છે જેથી એક પાયલટની ગેરહાજરી કે અસમર્થતામાં બીજો પાયલટ ફ્લાઈટનો સંપૂર્ણ કંટ્રોલ લઈ શકે.
મેડિકલ કટોકટી પ્રતિસાદ: ગ્લોબલ એટીસી નેટવર્ક આવી કટોકટીમાં સેકન્ડોની ગણતરીમાં રસ્તો સાફ કરી આપે છે.
નિયમિત તબીબી તાલીમ: પાયલટ અને કેબિન ક્રૂને આવી સ્થિતિમાં શાંત રહીને યોગ્ય નિર્ણય લેવાની તાલીમ આપવામાં આવે છે.
ઈન્ડિગોના પ્રવક્તાએ આ ઘટના અંગે માહિતી આપતાં જણાવ્યું હતું કે, “અમારા માટે મુસાફરો અને ક્રૂની સુરક્ષા સર્વોપરી છે. પાયલટની અચાનક તબિયત ખરાબ થતાં જ નિયમો અનુસાર ડાયવર્ઝનનો નિર્ણય લેવાયો હતો. મસ્કતમાં એરપોર્ટ ઓથોરિટીના સહયોગ અને તબીબી ટીમના ઝડપી પ્રતિસાદ માટે અમે આભારી છીએ.”
ગુરુવારે બનેલી આ ઘટનામાં કોઈ મોટું નુકસાન થયું નહોતું અને મુસાફરો થોડા વિલંબ બાદ પોતાની મંજિલ પર સુરક્ષિત પહોંચી ગયા હતા.


