બાળકો માટે AI આશીર્વાદ કે અભિશાપ? ન્યૂયોર્કની શાળાઓએ લીધો આ મોટો નિર્ણય!
અમેરિકાના ન્યૂયોર્ક સિટીની જાહેર શાળાઓમાં આગામી શૈક્ષણિક વર્ષથી ધોરણ 8 સુધીના બાળકો માટે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) સાધનોના ઉપયોગ પર અસ્થાયી રૂપે પ્રતિબંધ મૂકવાનો મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. ન્યૂયોર્ક સિટીના મેયર ઝોહરાન મમદાનીએ બુધવારે એક જાહેરાત કરીને આ નવી નીતિ અંગે માહિતી આપી હતી.
દેશના સૌથી મોટા સ્કૂલ ડિસ્ટ્રિક્ટમાં બાળકો ટેકનોલોજી સાથે કેવી રીતે વ્યવહાર કરે છે, તેનું વ્યાપક મૂલ્યાંકન કરવા માટે આ એક વર્ષનો ‘મોરેટોરિયમ’ (અસ્થાયી રોક) લાગુ કરવામાં આવ્યો છે. મેયરના કાર્યાલય મુજબ, આ રોક હેઠળ ધોરણ 8 સુધીના બાળકો સામે આવતા તમામ ‘જનરેટિવ એઆઈ’ (Generative AI) સોફ્ટવેર પર પ્રતિબંધ રહેશે. આ નીતિને સમગ્ર દેશમાં અત્યાર સુધીનો સૌથી વ્યાપક પ્રતિબંધ ગણાવવામાં આવી રહ્યો છે.
VIDEO | New York City, USA’s largest school district, bans AI for students through 8th grade.
New York City Mayor Zohran Mamdani says, “I am proud to announce New York City’s first-ever comprehensive AI policy for our public schools, City Hall’s answer to those questions. It is… pic.twitter.com/ciswUxDefd
— Press Trust of India (@PTI_News) September 3, 2026
હાઇસ્કૂલના વિદ્યાર્થીઓ માટે ખાસ AI શિક્ષણ અને પાઇલટ પ્રોજેક્ટ
એક તરફ જ્યાં પ્રાથમિક અને માધ્યમિક શાળાના વિદ્યાર્થીઓ માટે AI પર રોક લગાવવામાં આવી છે, ત્યાં બીજી તરફ હાઇસ્કૂલના વિદ્યાર્થીઓ માટે નવી તકો ઊભી કરવામાં આવી રહી છે. શહેર પ્રશાસન તમામ જાહેર હાઇસ્કૂલના વિદ્યાર્થીઓ માટે વર્ષમાં બે વાર ખાસ ‘AI સાક્ષરતા વર્ગો’ (AI Literacy Classes) શરૂ કરી રહ્યું છે.
આ ઉપરાંત, અમુક પસંદગીના હાઇસ્કૂલના વિદ્યાર્થીઓ માટે ખાસ પાઇલટ પ્રોજેક્ટ્સ શરૂ કરવામાં આવશે, જ્યાં શિક્ષકોની સીધી દેખરેખ હેઠળ તેમને અમુક ચોક્કસ AI પ્લેટફોર્મ્સનો ઉપયોગ કરતા શીખવવામાં આવશે. જોકે, અધિકારીઓએ સ્પષ્ટતા કરી છે કે તમામ ધોરણોના વિદ્યાર્થીઓ માટે સાથીદાર તરીકે કામ કરતા ‘કોમ્પેનિયન ચેટબોટ્સ’ (Companion Chatbots) ના ઉપયોગ પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ રહેશે.
વર્ગખંડમાં ટેકનોલોજીનો સંતુલિત ઉપયોગ કરવાનો પ્રયાસ
અમેરિકાભરમાં હાલમાં વિદ્યાર્થીઓ, વાલીઓ અને શાળાઓ વર્ગખંડ અને દૈનિક જીવનમાં AI ના ઉપયોગને લઈને યોગ્ય માર્ગ શોધવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. શાળાઓ એક તરફ બાળકોને આ નવી ટેકનોલોજીનો સાચો ઉપયોગ શીખવવા માંગે છે, તો બીજી તરફ તેઓ એ પણ સુનિશ્ચિત કરવા માંગે છે કે બાળકો તેના પર વધુ પડતા નિર્ભર ન બની જાય અથવા હોમવર્ક અને પરીક્ષાઓમાં ચોરી કરવા માટે તેનો દુરુપયોગ ન કરે.
Mayor Mamdani Holds Press Conference to Make Education Announcement with Chancellor Samuels
https://t.co/0aCQyz37yj
— Mayor Zohran Kwame Mamdani (@NYCMayor) September 2, 2026
એક પત્રકાર પરિષદમાં બોલતા મેયર મમદાનીએ જણાવ્યું હતું કે, “દરરોજ જ્યારે આપણા બાળકો શાળાએ આવે છે, ત્યારે આપણે તેમને પ્રશ્નો પૂછવાનું, ધારણાઓને પડકારવાનું અને બાબતોની ઊંડાણપૂર્વક તપાસ કરવાનું શીખવીએ છીએ. જ્યારે આપણી શાળાઓમાં AI ના ઉપયોગની વાત આવે છે, ત્યારે આપણી એ જ જવાબદારી બને છે કે આપણે પણ તે જ રીતે પ્રશ્નો પૂછીએ અને વિચારીને નિર્ણયો લઈએ.”
સ્ક્રીન ટાઇમ લિમિટ અને શિક્ષકો માટે AI નો ઉપયોગ
આ નવી નીતિ હેઠળ માત્ર AI જ નહીં, પરંતુ વિદ્યાર્થીઓ માટે ‘સ્ક્રીન ટાઇમ’ (Screen Time) ની મર્યાદા નક્કી કરવાની ભલામણ પણ કરવામાં આવી છે.
ધોરણ 3 થી 5 ના વિદ્યાર્થીઓ માટે: દિવસમાં વધુમાં વધુ 30 મિનિટનો સ્ક્રીન ટાઇમ સૂચવવામાં આવ્યો છે.
ધોરણ 6 થી 8 ના વિદ્યાર્થીઓ માટે: દિવસમાં 45 મિનિટનો સ્ક્રીન ટાઇમ નક્કી કરવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.
જોકે, આ પ્રતિબંધો માત્ર વિદ્યાર્થીઓ માટે છે. શિક્ષકોને તેમના પાઠ આયોજન (Instructional Planning) અને શાળાના સંચાલકીય તથા ઓપરેશનલ કાર્યો માટે AI સાધનોનો ઉપયોગ કરવાની સંપૂર્ણ મંજૂરી આપવામાં આવી છે, જેથી તેઓ તેમની કામગીરી વધુ કાર્યક્ષમ બનાવી શકે.
સમગ્ર દેશની પરિસ્થિતિ અને ટેકનોલોજી સમીક્ષા
હાલમાં યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સના ઓછામાં ઓછા 37 રાજ્યો પાસે શાળાઓ માટે AI માર્ગદર્શિકા (AI Guidance) છે, પરંતુ હજુ સુધી ‘AI સાક્ષરતા’ ની કોઈ એક સર્વસ્વીકૃત વ્યાખ્યા કે તેને કેવી રીતે ભણાવવું તે અંગે સ્પષ્ટતા નથી. ઉલ્લેખનીય છે કે, ગયા વર્ષે ન્યૂયોર્ક રાજ્યએ શાળાઓમાં વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા મોબાઇલ ફોનના ઉપયોગ પર પ્રતિબંધ મૂકવાના પ્રસ્તાવને મંજૂરી આપી હતી.
Today, the DOE and the City announced updated policies on student-facing generative AI use in schools, alongside a new screen time policy. Swipe to see a statement from UFT President Michael Mulgrew. pic.twitter.com/v4qArJORF1
— UFT (@UFT) September 2, 2026
ન્યૂયોર્ક સિટીના શિક્ષણ અધિકારીઓ હવે શાળા પ્રણાલીમાં વપરાતા તમામ ટેકનોલોજીકલ સાધનોની વ્યાપક સમીક્ષા પણ કરશે. જો કોઈ સાધન બાળકોના શિક્ષણ માટે અનિવાર્ય કે ઉપયોગી નહીં જણાશે, તો તેને શાળા પ્રણાલીમાંથી દૂર કરવામાં આવશે.
શિક્ષક યુનિયનનો પ્રતિભાવ અને ભવિષ્યની ચિંતાઓ
ન્યૂયોર્કમાં યુનાઇટેડ ફેડરેશન ઓફ ટીચર્સ (UFT) ના પ્રમુખ માઇકલ મુલગ્રુએ સ્ક્રીન ટાઇમ મર્યાદાના નિર્ણયના વખાણ કર્યા હતા, પરંતુ તેમણે ઉમેર્યું હતું કે શહેરની આ નવી AI નીતિ ઘણા પ્રશ્નોના જવાબો આપતી નથી.
તેમણે પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો હતો કે શિક્ષણ વિભાગ શાળા માટે ખરીદવામાં આવતા સોફ્ટવેર પ્રોડક્ટ્સમાં ‘AI સેફગાર્ડ્સ’ (સુરક્ષા કવચ) હોવા અંગે કેટલી સખત નીતિ અપનાવશે. તેમણે કહ્યું, “જો આપણે આ બાબતે ગંભીર હોઈએ, તો આપણે તેની શરૂઆત મૂળથી કરવી જોઈએ. શાળાના શિક્ષકો કે સંચાલકો બાદમાં તપાસ કરવા બેસે કે કયું સોફ્ટવેર નીતિ મુજબ છે અને કયું નહીં, તેના બદલે શરૂઆતથી જ સુરક્ષિત સોફ્ટવેર પૂરા પાડવા જોઈએ.”
