કિવમાં વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકર અને પ્રમુખ ઝેલેન્સ્કી વચ્ચે ઉચ્ચ સ્તરીય મુલાકાત: રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ અને કાળા સમુદ્રની સુરક્ષા પર ગંભીર ચર્ચા
રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચે ચાલી રહેલા તંગદિલી ભર્યા વાતાવરણ વચ્ચે ભારતના વિદેશ મંત્રી ડૉ. સુબ્રમણ્યમ જયશંકરે ગુરુવારે યુક્રેનની રાજધાની કિવની મુલાકાત લીધી હતી. કિવમાં તેમણે યુક્રેનના રાષ્ટ્રપતિ વોલોડીમીર ઝેલેન્સ્કી સાથે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ દ્વિપક્ષીય બેઠક કરી હતી. આ બેઠક દરમિયાન બંને નેતાઓએ રશિયા-યુક્રેન વચ્ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધનો શાંતિપૂર્ણ અંત લાવવાના ઉપાયો, કાળા સમુદ્ર (Black Sea) ની વર્તમાન સ્થિતિ, દરિયાઈ જહાજોની સુરક્ષા તેમજ વૈશ્વિક અનાજ પુરવઠા અંગે વિસ્તારપૂર્વક વાતચીત કરી હતી.
યુક્રેનિયન રાષ્ટ્રપતિ વોલોડીમીર ઝેલેન્સ્કીએ સંઘર્ષનો ઉકેલ લાવવા માટે ભારત તરફથી કરવામાં આવી રહેલા શાંતિપૂર્ણ પ્રયાસોની પ્રશંસા કરી હતી અને ભારતનો આભાર માન્યો હતો. આ સાથે જ તેમણે એક સનસનાટીભર્યો દાવો પણ કર્યો હતો કે ભારતીય પ્રતિનિધિમંડળની હાજરી દરમિયાન રશિયાએ કિવ પર ડ્રોન હુમલો કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, જેને યુક્રેનિયન સુરક્ષા દળોએ સમયસર નિષ્ફળ બનાવ્યો હતો.
શાંતિ મંત્રણા અને ભારતનું સ્પષ્ટ વલણ
બેઠક બાદ સોશિયલ મીડિયા પર માહિતી આપતા પ્રમુખ ઝેલેન્સ્કીએ જણાવ્યું હતું કે, ભારતના વિદેશ મંત્રી સાથેની આ મુલાકાત ખૂબ જ અગત્યના મુદ્દાઓ પર કેન્દ્રિત હતી. તેમણે ઉમેર્યું કે, “રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચેના આ અન્યાયી યુદ્ધને સમાપ્ત કરવા માટે ભારતે જે સંકલ્પ દર્શાવ્યો છે, તેને અમે આવકારીએ છીએ. આ ચોક્કસપણે યુદ્ધનો સમય નથી, આ સમયે સમગ્ર વિશ્વને શાંતિની જરૂર છે.” ઝેલેન્સ્કીએ સ્પષ્ટ કર્યું કે સંઘર્ષના મુદ્દા પર ભારતનું વલણ હંમેશા શાંતિ અને વાટાઘાટો તરફ રહ્યું છે.
ઝેલેન્સ્કીએ આશા વ્યક્ત કરી હતી કે ભારતની જેમ જ વિશ્વની અન્ય પ્રમુખ મહાસત્તાઓ પણ સ્પષ્ટ અને મક્કમ વલણ અપનાવશે, જેથી આ કટોકટીનો કાયમી અને વિશ્વસનીય ઉકેલ આવી શકે.
જયશંકરની હાજરી વચ્ચે ડ્રોન હુમલાનો દાવો
યુક્રેનિયન રાષ્ટ્રપતિએ દાવો કર્યો હતો કે વિદેશ મંત્રી જયશંકર અને ભારતીય પ્રતિનિધિમંડળ કિવમાં હાજર હતું તે જ સમયે રશિયાએ ઈરાની બનાવટના ‘શાહેદ’ ડ્રોન વડે હુમલો કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. જોકે, યુક્રેનની એર ડિફેન્સ અને લડાયક વિમાનોએ આ ડ્રોનને હવામાં જ તોડી પાડ્યું હતું અને ભારતીય પ્રતિનિધિમંડળ સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત રહ્યું હતું.
કાળા સમુદ્રની પરિસ્થિતિ અને દરિયાઈ વેપાર પર ચિંતા
આ મહત્વપૂર્ણ બેઠકમાં કાળા સમુદ્રના વિસ્તારમાં કથળતી જતી ભૌગોલિક-રાજકીય પરિસ્થિતિ પર પણ ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. ખાસ કરીને કાળા સમુદ્રમાંથી પસાર થતા નાગરિક અને વાણિજ્યિક જહાજો પરના વધતા જતા જોખમો અંગે ઊંડી ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી.
ઝેલેન્સ્કીએ રશિયા દ્વારા વાણિજ્યિક જહાજો પર કરવામાં આવતા લક્ષ્યાંકોની સખત શબ્દોમાં નિંદા કરી હતી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ખાદ્ય સામગ્રી અને પીવાના પાણીના પુરવઠાને અટકાવવો અથવા તેમાં અવરોધ ઊભો કરવો એ સંપૂર્ણપણે અસ્વીકાર્ય છે. કાળા સમુદ્ર દ્વારા થતો વેપાર માત્ર પ્રાદેશિક જ નહીં પરંતુ વૈશ્વિક ખાદ્ય સુરક્ષા માટે પણ અત્યંત મહત્વનો છે.
વિદેશ મંત્રી ડૉ. એસ. જયશંકરની આ કિવ મુલાકાતને વૈશ્વિક કૂટનીતિના સંદર્ભમાં અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે, કારણ કે ભારત સતત બંને પક્ષો વચ્ચે મધ્યસ્થતા અને રાજદ્વારી વાટાઘાટો દ્વારા શાંતિ સ્થાપવા પર ભાર મૂકી રહ્યું છે.
