“તો અમે ૧૦૦% ટેરિફ લાદીશું,” ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની વિશ્વના દેશોને ખુલ્લી ધમકી, તમામ વેપાર કરારો રદ કરવાની આપી ચેતવણી
વૈશ્વિક વ્યાપાર જગત અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધોમાં ફરી એકવાર મોટો ગરમાવો આવી ગયો છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ડિજિટલ સર્વિસીસ ટેક્સ (DST) ના મુદ્દે વિશ્વભરના અનેક દેશોને અત્યંત આક્રમક અને સીધી ધમકી આપી છે. તેમણે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં આદેશાત્મક લહેજામાં જણાવ્યું છે કે, દુનિયાનો કોઈપણ દેશ જો ગૂગલ, એપલ, મેટા અને એમેઝોન જેવી મોટી અમેરિકન ટેકનોલોજી કંપનીઓ પર આ પ્રકારનો ડિજિટલ ટેક્સ લાદશે, તો અમેરિકા તે દેશમાંથી આવતી તમામ આયાતી ચીજવસ્તુઓ પર ૧૦０% પ્રતિક્રિયાત્મક ટેરિફ (કર) ઝીંકી દેશે. ટ્રમ્પે વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે, જો કોઈ દેશ આ બાબતે પીછેહઠ નહીં કરે તો અમેરિકા તેની સાથેના તમામ પ્રસ્તાવિત અને ચાલુ વેપાર કરારોને તાત્કાલિક અસરથી રદ કરવામાં સહેજ પણ ખચકાશે નહીં.
સોશિયલ મીડિયા પર મૂકેલી એક સત્તાવાર અને કડક પોસ્ટમાં ટ્રમ્પે અમેરિકન કંપનીઓના હિતોની રક્ષા માટે કડક વલણ અપનાવ્યું છે. ડિજિટલ સર્વિસ ટેક્સ એ વાસ્તવમાં વૈશ્વિક સ્તરે ઓનલાઈન જાહેરાતો, ડિજિટલ માર્કેટપ્લેસ અને યુઝર ડેટાના માધ્યમથી અઢળક કમાણી કરતી બહુરાષ્ટ્રીય કંપનીઓ પર લાદવામાં આવતો એક વિશેષ કર છે. અમેરિકાનું માનવું છે કે આ ટેક્સના બહાને જાણીજોઈને માત્ર ને માત્ર સફળ અમેરિકી કંપનીઓને જ નિશાન બનાવવામાં આવી રહી છે, જે કોઈ પણ સંજોગોમાં ચલાવી લેવાશે નહીં.
યુરોપિયન દેશોની દલીલ અને અમેરિકાનો આકરો વિરોધ
બીજી તરફ, ફ્રાન્સ, બ્રિટન અને અન્ય કેટલાક યુરોપિયન દેશો આ ટેક્સના સમર્થનમાં મજબૂત દલીલો કરી રહ્યા છે. યુરોપિયન સરકારોનું કહેવું છે કે બહુરાષ્ટ્રીય ટેકનોલોજી કંપનીઓ તેમના દેશોના સ્થાનિક બજાર અને નાગરિકોના ડેટામાંથી અબજો ડોલરની આવક ઉત્પન્ન કરે છે, પરંતુ ટેક્સ ચૂકવવાની વાત આવે ત્યારે ટેકનિકલ છટકબારીઓ શોધી લે છે. તેથી, તેઓ જ્યાંથી કમાણી કરે છે તે જ જમીન પર તેમણે વાજબી કર ચૂકવવો જ જોઈએ.
પરંતુ વોશિંગ્ટન લાંબા સમયથી આ તર્કનો સખત વિરોધ કરી રહ્યું છે. અમેરિકાના મતે યુરોપના દેશો પોતાની સ્થાનિક કંપનીઓને બચાવવા અને અમેરિકાના ટેક ઈનોવેશનને નબળું પાડવા માટે આ ભેદભાવયુક્ત નીતિ અપનાવી રહ્યા છે.
ટ્રેડ વોરના ભણકારા: બ્રિટન અને ફ્રાન્સ પર સીધું નિશાન
ટ્રમ્પની આ તાજેતરમાં આવેલી ભયાનક ચેતવણી એવા સમયે આવી છે જ્યારે વ્હાઇટ હાઉસ અને યુરોપિયન સરકારો વચ્ચે આ વર્ષની શરૂઆતમાં એક મોટો વ્યાપારિક કરાર થયો હોવા છતાં, ડિજિટલ ટેક્સના મુખ્ય એજન્ડા પર હજુ સુધી કોઈ પણ પ્રકારની સર્વસંમતિ સધાઈ શકી નથી. ટ્રાન્સ-એટલાન્ટિક વેપાર સંબંધોમાં ડિજિટલ સર્વિસ ટેક્સ અત્યારે સૌથી મોટો અવરોધ બનીને ઉભો છે. યુએસ પ્રમુખે સાફ કહી દીધું છે કે ભવિષ્યના વેપાર સંબંધો કે કરારો ગમે તે હોય, પણ જો અમેરિકન કંપનીઓ પર વધારાનો આર્થિક બોજ નાખવામાં આવશે તો વળતો પ્રહાર એટલો જ ભયાનક હશે.
આ પહેલા પણ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ડિજિટલ ટેક્સ વસૂલતા દેશો સામે આવા આકરા આર્થિક પગલાંની ધમકી આપી ચૂક્યા છે. થોડા સમય પહેલા જ તેમણે બ્રિટનને ગંભીર ચેતવણી આપી હતી કે જો તે અમેરિકી ટેક જાયન્ટ્સ પર ૨% નો ડિજિટલ ટેક્સ લાદવાનો પોતાનો પ્લાન આગળ ધપાવશે, તો બ્રિટિશ માલસામાન પર ભારે ટેરિફ લાદવામાં આવશે. એટલું જ નહીં, તેમણે ફ્રાન્સને પણ સીધું નિશાન બનાવતા કહ્યું હતું કે, જો ફ્રાન્સ પોતાનો ડિજિટલ ટેક્સ પાછો નહીં ખેંચે, તો અમેરિકામાં આયાત થતા પ્રખ્યાત ફ્રેન્ચ વાઇન (French Wine) પર સીધો ૧૦０% ટેક્સ લગાવી દેવામાં આવશે, જેનાથી ફ્રાન્સના ઉદ્યોગો પડી ભાંગશે. આ આક્રમક વલણને જોતા આગામી દિવસોમાં વૈશ્વિક સ્તરે એક મોટું ટ્રેડ વોર (વ્યાપાર યુદ્ધ) શરૂ થાય તેવી પૂરેપૂરી સંભાવનાઓ દેખાઈ રહી છે.
