અબજોપતિ પરિવાર સુધી પહોંચવાનો ‘ટોલ બૂથ’! આ 4 ભારતીય કંપનીઓમાં જાપાને કેમ રોક્યા પૈસા?
જાપાની નાણાકીય સંસ્થાઓ અને બેંકો દ્વારા ભારતીય વેલ્થ મેનેજમેન્ટ કંપનીઓમાં વધી રહેલું રોકાણ માત્ર તેમની ‘અસેટ્સ અંડર મેનેજમેન્ટ’ (AUM) સુધી સીમિત નથી. આ રોકાણો પાછળનો મુખ્ય હેતુ ભારતની ધનવાન ફેમિલીઝ અને તેમની આસપાસ રચાયેલા વિશાળ વિતરણ નેટવર્ક (Distribution Networks) સુધી સીધી પહોંચ મેળવવાનો છે. સોશિયલ નેટવર્કિંગ પ્લેટફોર્મ શાહદી.કોમ (Shaadi.com) ના સહ-સ્થાપક અને એમપ્રોફિટ (MProfit) ના કો-ફાઉન્ડર મનીષ જૈનના મતે, આ મૂડીરોકાણ માત્ર સંપત્તિની પાછળ નથી દોડી રહ્યું, પરંતુ તે ભારતીય પરિવાર સુધી પહોંચવાના રસ્તાઓ શોધી રહ્યું છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે આ સમગ્ર પ્રક્રિયામાં ‘વેલ્થ મેનેજર’ એક મહત્વપૂર્ણ ટોલ બૂથ સમાન છે.
ભારતીય વેલ્થ માર્કેટ પર જાપાનના ચાર મોટા દાવ
1. દાઈવા સિક્યોરિટીઝ (Daiwa Securities) અને એમબિટ (Ambit): દાઈવા સિક્યોરિટીઝે એમબિટ ગ્રુપમાં તબક્કાવાર રોકાણ કરીને પોતાની હાજરી મજબૂત કરી છે. એમબિટ ગ્લોબલ પ્રાઇવેટ ક્લાયન્ટ (GPC), જેનું નેતૃત્વ અમૃતા ફાર્મહાન કરી રહ્યા છે, તે દેશના અતિ-શ્રીમંત (UHNW) પરિવારો માટે અંદાજે ₹88,000 કરોડની સંપત્તિનું સંચાલન કરે છે. મે 2023માં દાઈવાએ એમબિટની પેરેન્ટ કંપનીમાં 20 ટકા હિસ્સો ખરીદ્યો હતો. ત્યારબાદ માર્ચ 2024માં એમબિટ ફિનવેસ્ટમાં ₹415 કરોડ આપીને 15 ટકા હિસ્સો અને ડિસેમ્બર 2025માં GPCમાં ₹285 કરોડના રોકાણ સાથે વધુ 15 ટકા હિસ્સાદારી મેળવી હતી.
2. મિઝુહો સિક્યોરિટીઝ (Mizuho Securities) અને એવેન્ડસ (Avendus): આ ક્ષેત્રમાં અત્યાર સુધીની સૌથી મોટી ડીલ મિઝુહો સિક્યોરિટીઝ અને એવેન્ડસ વચ્ચે થઈ હતી. ડિસેમ્બર 2025માં મિઝુહોએ કેકેઆર (KKR) અને કંપનીના સહ-સ્થાપક રાણુ વોહરા પાસેથી એવેન્ડસમાં 61.6 થી 78.3 ટકા જેટલો મોટો હિસ્સો ₹4,700 કરોડ સુધીના મૂલ્યમાં ખરીદવાની જાહેરાત કરી હતી. એવેન્ડસ વેલ્થનું સંચાલન હાલમાં અપૂર્વ સહીજવાલા કરી રહ્યા છે.
| જાપાની રોકાણકાર સંસ્થા | ભારતીય વેલ્થ મેનેજમેન્ટ પ્લેટફોર્મ | રોકાણનું સ્કેલ/મૂલ્ય |
| Mizuho Securities | Avendus Wealth | ₹4,700 કરોડ સુધી |
| Daiwa Securities | Ambit Group / Ambit GPC | ₹700+ કરોડ (તબક્કાવાર) |
| SMBC Asia Rising Fund | Centricity WealthTech | ₹280 કરોડ (Series A) |
3. એસએમબીસી એશિયા રાઇઝિંગ ફંડ (SMBC Asia Rising Fund) અને સેન્ટ્રિસિટી (Centricity): ઓગસ્ટ 2026માં સેન્ટ્રિસિટી વેલ્થટેક (Centricity WealthTech) ના ₹280 કરોડના સિરીઝ-એ રાઉન્ડનું નેતૃત્વ એસએમબીસી ફંડે કર્યું હતું. આ રાઉન્ડમાં કંપનીનું મૂલ્યાંકન ₹1,800 કરોડ અંકાયું હતું. હાલમાં સેન્ટ્રિસિટી પાસે લગભગ ₹15,000 કરોડની સંપત્તિનું મેનેજમેન્ટ છે.જાપાની સંસ્થાઓ ભારતમાં જ કેમ રસ દાખવી રહી છે?
જાપાની કંપનીઓ અને બેંકો તરફથી થઈ રહેલું આ રોકાણ એક વિશાળ આર્થિક વ્યૂહરચનાનો ભાગ છે. જુલાઈ મહિનામાં જાપાનના વડાપ્રધાન સાનાઈ તાકાઈચીની ભારત મુલાકાત દરમિયાન બંને દેશો વચ્ચે આશરે 120 કરારો થકી $12.5 બિલિયન (અંદાજે ₹1 લાખ કરોડથી વધુ) ના રોકાણની જાહેરાતો કરવામાં આવી હતી.
રોકાણ ક્ષેત્ર ઉપરાંત જાપાની બેંકોએ ભારતીય ફાઇનાન્સિયલ્સમાં પણ મજબૂત પકડ બનાવી છે:
MUFG બેંક: શ્રિરામ ફાઇનાન્સમાં $4.4 બિલિયન આપીને 20 ટકા હિસ્સો પ્રાપ્ત કર્યો.
સુમિતોમો મિત્સુઈ બેંકિંગ કોર્પોરેશન (SMBC): યસ બેંક (Yes Bank) માં 24.22 ટકા હિસ્સેદારી સાથે સૌથી મોટી શેરધારક બની ગઈ છે.
રોકાણ પાછળનું મુખ્ય કારણ:
[જાપાનનું માર્કેટ] --> સંકોચાતી વસ્તી + ધીમો સ્થાનિક ગ્રોથ
VS
[ભારતનું માર્કેટ] --> વધતી યુવાન વસ્તી + ઝડપથી વધતો શ્રીમંત વર્ગ
જાપાનમાં સ્થાનિક વસ્તી ઘટી રહી હોવાના કારણે ત્યાંની સ્થાનિક બેંકિંગ અને રોકાણ બજારમાં વૃદ્ધિ મર્યાદિત બની છે. તેના વિપરીત, ભારત હાલમાં વિશ્વનું સૌથી ઝડપથી વિકસતું અર્થતંત્ર છે, જ્યાં ધનવાન લોકો અને ઉદ્યોગસાહસિકોની સંખ્યા ખૂબ ઝડપથી વધી રહી છે.
વેલ્થ મેનેજર્સ: ભારતીય પરિવારો સુધી પહોંચવાનો સીધો રસ્તો
જાપાની સંસ્થાઓ માટે શૂન્યથી શરૂ કરીને ભારતમાં મોટું નેટવર્ક બનાવવું ખૂબ સમય માંગી લે તેવું કામ છે. પરંતુ સ્થાપિત વેલ્થ મેનેજમેન્ટ પ્લેટફોર્મ્સ પાસે ભારતના અલ્ટ્રા-હાઇ-નેટ-વર્થ ક્લાયન્ટ્સ, બિઝનેસ પરિવારો અને સફળ ઉદ્યોગસાહસિકો સાથે વર્ષો જૂના ગાઢ સંબંધો પહેલેથી જ અસ્તિત્વમાં છે.
મનીષ જૈનના વિશ્લેષણ મુજબ, આ વ્યવહારોનું વાસ્તવિક મૂલ્ય આ જ ‘ડિસ્ટ્રીબ્યુશન લેયર’ (વિતરણ સ્તર) માં છુપાયેલું છે. સ્થાપિત પ્લેટફોર્મ્સમાં ભાગીદારી કરીને જાપાની નાણાકીય સંસ્થાઓ ભારતની ફેમિલી-વેલ્થ ઇકોસિસ્ટમમાં સીધો પ્રવેશ મેળવી શકે છે અને ભવિષ્યમાં પોતાની વિવિધ ગ્લોબલ ફાઇનાન્સિયલ પ્રોડક્ટ્સ અને સર્વિસિસ આ ક્લાયન્ટ્સ સુધી પહોંચાડી શકે છે.
ભવિષ્યનો દ્રષ્ટિકોણ: માત્ર નાણાં જ નહીં, નેટવર્કિંગ પર પણ ધ્યાન
આ ચાર મોટા સોદા દર્શાવે છે કે જાપાનની ભારત પ્રત્યેની રોકાણ નીતિમાં એક મોટો અને સકારાત્મક બદલાવ આવ્યો છે. હવે તેઓ માત્ર નાણાકીય સંપત્તિઓમાં મૂડી રોકીને વ્યાજ કે ડિવિડન્ડ મેળવવા સુધી મર્યાદિત નથી રહેવા માંગતા. પરંતુ, તેઓ ભારતની આર્થિક પ્રગતિ અને સંપત્તિનું સર્જન કરનારા લોકો અને બિઝનેસ હાઉસીસ સાથે લાંબા ગાળાના ઊંડા સંબંધો બાંધવા ઈચ્છે છે.
