લોકસભામાં ‘વંદે માતરમ’ પર ૮ ડિસેમ્બરે ચર્ચા, PM મોદી સંબોધન કરશે; SIR પર ૯-૧૦ ડિસેમ્બરે થશે ચર્ચા
સંસદના શિયાળુ સત્રમાં ‘વંદે માતરમ’ પર ચર્ચા સોમવાર ૮ ડિસેમ્બરના રોજ થશે. આ ચર્ચા માટે ૧૦ કલાકનો સમય નક્કી કરવામાં આવ્યો છે અને વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી આ બહસની શરૂઆત કરશે. જ્યારે ચૂંટણી સુધારાઓ (SIR – Special Intensive Revision) પર ચર્ચા મંગળવાર, ૯ ડિસેમ્બર અને ૧૦ ડિસેમ્બરના રોજ હાથ ધરવામાં આવશે.
વંદે માતરમ: રાષ્ટ્રવાદના પ્રતીક પર વિશેષ ચર્ચા (૮ ડિસેમ્બર)
લોકસભામાં ‘વંદે માતરમ’ પર થનારી આ ચર્ચાને એક અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ સત્ર તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે. વંદે માતરમ માત્ર એક ગીત નથી, પરંતુ તે ભારતના રાષ્ટ્રીય ગૌરવ અને સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામના પ્રતીક તરીકેનું વિશેષ સ્થાન ધરાવે છે.
- ચર્ચાનો પ્રારંભ: વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પોતે આ ચર્ચાની શરૂઆત કરીને દેશના રાષ્ટ્રવાદી મૂલ્યો અને સાંસ્કૃતિક વારસા પ્રત્યે સરકારનો દૃષ્ટિકોણ રજૂ કરશે.
- મહત્ત્વ: આ ચર્ચામાં રાષ્ટ્રવાદના જુદા જુદા પાસાઓ, રાષ્ટ્રગીત અને રાષ્ટ્રીય ગીતના ઇતિહાસ, તેનું સંવૈધાનિક અને સામાજિક મહત્ત્વ તેમજ આધુનિક ભારતમાં તેની ભૂમિકા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવશે.
- સમય: સમગ્ર ચર્ચા માટે ૧૦ કલાકનો સમય નિર્ધારિત કરવામાં આવ્યો છે, જે દર્શાવે છે કે સરકાર આ વિષયને કેટલી ગંભીરતાથી લઈ રહી છે. વિપક્ષી દળોના સભ્યોને પણ આ રાષ્ટ્રીય વિષય પર પોતાનો મત રજૂ કરવા માટે પૂરતો સમય મળશે.
સંસદનું શિયાળુ સત્ર રાજકીય ગરમાવો પકડી રહ્યું છે, ત્યારે વંદે માતરમ જેવા સર્વસંમતિવાળા વિષય પર ચર્ચા દ્વારા સકારાત્મક વાતાવરણ બનાવવાનો પ્રયાસ પણ થઈ શકે છે.
ચૂંટણી સુધારાઓ (SIR) પર બહસ (૯ અને ૧૦ ડિસેમ્બર)
જ્યાં ૮ ડિસેમ્બરે સાંસ્કૃતિક રાષ્ટ્રવાદના પ્રતીક પર ચર્ચા થશે, ત્યાં બીજા દિવસે, એટલે કે મંગળવાર ૯ ડિસેમ્બરથી, વિવાદિત અને મહત્ત્વપૂર્ણ ચૂંટણી સુધારાઓ (SIR) પર બહસ શરૂ થશે. સરકારે વિપક્ષની માંગણી સ્વીકારી લીધી છે અને આ સંવેદનશીલ મુદ્દે ચર્ચા માટે બે દિવસનો સમય ફાળવ્યો છે.
SIR એટલે કે મતદાર યાદીઓના વિશેષ સઘન સુધારણાની પ્રક્રિયા, જેમાં વિપક્ષ દ્વારા ગેરરીતિઓના આક્ષેપો કરવામાં આવ્યા છે. વિપક્ષ સતત આ મુદ્દા પર ચર્ચાની માંગ કરી રહ્યો હતો, જેના કારણે સંસદના કામકાજમાં અવરોધ ઊભો થયો હતો.
- વિપક્ષની માંગ: વિપક્ષે નિયમ ૨૬૭ હેઠળ SIR પર ચર્ચા કરવા માટે નોટિસ આપી હતી, જેમાં મતદાર યાદીઓની પારદર્શિતા અને ગેરકાયદેસર ઘૂસણખોરીના મુદ્દા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાની માંગ કરાઈ હતી.
- ચર્ચાનો સમય: SIR પરની ચર્ચા માટે પણ ૧૦ કલાકનો સમય નક્કી કરવામાં આવ્યો છે, જે ૯ અને ૧૦ ડિસેમ્બર એમ બે દિવસોમાં વહેંચાઈ શકે છે.
આ ચર્ચા માત્ર વર્તમાન SIR પ્રક્રિયા પૂરતી મર્યાદિત નહીં રહે, પરંતુ ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં વ્યાપક સુધારા, ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ, અને ભવિષ્યની ચૂંટણીઓને વધુ વિશ્વસનીય બનાવવાના પગલાં પર પણ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે. સંસદના આ બે દિવસોમાં ભારતીય લોકશાહીના પાયાના સિદ્ધાંતો અને ચૂંટણી પદ્ધતિઓ પર ગહન વિચાર-વિમર્શ થવાની અપેક્ષા છે.
