ક્રૂડ ઓઇલની વધતી અસ્થિરતા: કોટક ઇન્સ્ટિટ્યુશનલ ઇક્વિટીઝનો ઓઇલ શેરો માટે નવો દૃષ્ટિકોણ
ઓક્ટોબર મહિનો એલપીજી (LPG) ગ્રાહકો માટે કેટલાક મોટા બદલાવો લઈને આવ્યો છે. આ મહિનામાં સૌથી મોટો ફેરફાર કોમર્શિયલ એલપીજી સિલિન્ડરના ભાવમાં થયો છે. સતત બીજા મહિને કોમર્શિયલ ગેસના ભાવ વધવાને કારણે વેપારીઓ અને હોટલ-રેસ્ટોરન્ટ સંચાલકો પર બોજ વધી ગયો છે. આ સિવાય બાયોમેટ્રિક આધાર ઓથેન્ટિકેશન (e-KYC) ન કરાવનાર ગ્રાહકો માટે પણ રિફિલ મેળવવામાં મુશ્કેલીઓ ઊભી થઈ છે.
દેશની પ્રમુખ ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) જેવી કે ઇન્ડિયન ઓઇલ (Indane), BPCL (Bharat Gas) અને HPCL (HP Gas) પર આ ફેરફારો અને વૈશ્વિક પરિબળોની મોટી અસર જોવા મળી રહી છે.
કોમર્શિયલ એલપીજી સિલિન્ડરમાં મોટો વધારો
ઓક્ટોબર મહિનાથી 19 કિલોગ્રામના કોમર્શિયલ એલપીજી સિલિન્ડરના ભાવમાં 62.50 રૂપિયાથી લઈને 71.50 રૂપિયા સુધીનો વધારો ઝીંકાયો છે.
દિલ્હી: અહીં 19 કિલોગ્રામનો સિલિન્ડર 62.50 રૂપિયા મોંઘો થઈને 2,810 રૂપિયા પર પહોંચ્યો છે.
કોલકાતા: કિંમતમાં 70 રૂપિયાનો વધારો થવાથી નવો ભાવ 2,954 રૂપિયા થયો છે.
મુંબઈ: મુંબઈમાં કોમર્શિયલ ગેસ હજુ પણ 2,800 રૂપિયાની નીચે એટલે કે 2,764.50 રૂપિયા પર ઉપલબ્ધ છે, જેમાં 63.50 રૂપિયાનો વધારો થયો છે.
ચેન્નાઈ અને બેંગ્લોર: ચેન્નાઈમાં 66.50 રૂપિયા અને બેંગ્લોરમાં 67 રૂપિયાનો વધારો નોંધાયો છે.
જ્યારે રાહતની વાત એ છે કે ઘરેલુ (Domestic) એલપીજી સિલિન્ડરના ભાવમાં 7 જૂન, 2026 પછી કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી. 14.2 કિલોગ્રામનો ઘરેલુ સિલિન્ડર દિલ્હીમાં 942 રૂપિયા, કોલકાતામાં 968 રૂપિયા, મુંબઈમાં 941.50 રૂપિયા અને ચેન્નાઈમાં 957.50 રૂપિયા પર યથાવત છે.
ફરજિયાત ઈ-કેવાયસી (e-KYC) અને બાયોમેટ્રિક નિયમો
નવા નિયમ મુજબ ઓક્ટોબરથી એલપીજી બાયોમેટ્રિક આધાર ઓથેન્ટિકેશન ફરજિયાત કરી દેવામાં આવ્યું છે. જે બિન-પીએમયુવાય (Non-PMUY) ગ્રાહકોએ e-KYC નથી કરાવ્યું, તેમને હવે ડોમેસ્ટિક ગેસ સિલિન્ડર પણ કોમર્શિયલ ભાવે ખરીદવા પડી શકે છે. તે જ સમયે, પીએમયુવાય (PMUY) યોજનાના લાભાર્થીઓને પણ મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
ઓઇલ મંત્રાલયે ઇન્ડિયન ઓઇલ, BPCL અને HPCL જેવી કંપનીઓને સ્પષ્ટ સૂચના આપી છે કે જે ગ્રાહકોએ બાયોમેટ્રિક ઓથેન્ટિકેશન (BAA) પૂર્ણ નથી કર્યું, તેમની સબસીડી તાત્કાલિક અસરથી રોકી દેવામાં આવે.
ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) અને વૈશ્વિક પડકારો
પશ્ચિમ એશિયા (Middle East) યુદ્ધ અને ભૌગોલિક અનિશ્ચિતતાઓને કારણે વૈશ્વિક સ્તરે તેલ અને ગેસના પુરવઠાને ભારે અસર થઈ છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Strait of Hormuz) માં ચાલી રહેલો વિવાદ સાત મહિનાથી યથાવત છે, જેના કારણે ક્રૂડ ઓઇલની કિંમતોમાં સતત વધઘટ જોવા મળી રહી છે.
કોટક ઇન્સ્ટિટ્યુશનલ ઇક્વિટીઝના વિશ્લેષકોના જણાવ્યા અનુસાર, પેટ્રોલ-ડીઝલ અને ઘરેલુ એલપીજીના ભાવ બદલવામાં મર્યાદિત છૂટ હોવાને કારણે OMCs એ ક્રૂડ ઓઇલની વધઘટનો મોટો બોજ ઉઠાવવો પડે છે. સરકાર દ્વારા રિફાઇનર્સને ઘરેલુ ક્ષમતા 70% સુધી વધારવા નિર્દેશ અપાયો છે અને OMCs પણ પાઇપવાળા ગેસ (PNG) ને પ્રોત્સાહન આપી રહી છે.
શેરબજારમાં ઓઇલ કંપનીઓની સ્થિતિ: શું શેર ખરીદવા જોઈએ?
વર્ષ-તારીખ (YTD) આધારિત પ્રદર્શન જોઈએ તો ત્રણેય સરકારી ઓઇલ કંપનીઓના શેરોમાં મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે:
BPCL નો શેર: હાલમાં આશરે 299 રૂપિયા પર ટ્રેડ થઈ રહ્યો છે, જેમાં YTD આશરે 22% નો ઘટાડો થયો છે.
HPCL નો શેર: આશરે 348 રૂપિયા પર છે અને YTD 30% થી વધુ ક્રેશ થયો છે.
ઇન્ડિયન ઓઇલ (IOCL) નો શેર: આશરે 131 રૂપિયા પર ટ્રેડ થઈ રહ્યો છે, જેમાં 21% થી વધુનો ઘટાડો થયો છે.
વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે FY2027 માટે ક્રૂડ ઓઇલની કિંમત વધીને 90 પ્રતિ બેરલ થઈ શકે છે, જેના કારણે નજીકના સમયમાં OMCs ની કમાણી પર દબાણ રહેશે. ખાસ કરીને HPCL આ મામલે વધુ સંવેદનશીલ છે. જો કે, લાંબા ગાળે જ્યારે ક્રૂડના ભાવ સ્થિર થશે ત્યારે કંપનીઓને ઊંચા માર્જિનનો ફાયદો મળી શકે છે. હાલની અનિશ્ચિતતાઓને ધ્યાનમાં રાખીને બ્રોકરેજ ફર્મે ત્રણેય શેરો પર ‘ઘટાડો કરો’ (REDUCE) ની સલાહ જાળવી રાખી છે.
