ઘર ખરીદનારાઓને ઝટકો: 0.25% વ્યાજ વધ્યા પછી હવે કેટલો ભરવો પડશે EMI?
રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) ની મોનેટરી પોલિસી કમિટી (MPC) દ્વારા રેપો રેટમાં 25 બેસિસ પોઈન્ટ એટલે કે 0.25 ટકાનો વધારો કરીને તેને 5.50 ટકા કરી દેવામાં આવ્યો છે. ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ આ જાહેરાત કરતી વખતે જણાવ્યું હતું કે વૈશ્વિક સ્તરે ભૌગોલિક રાજકીય સ્થિતિ પડકારજનક હોવા છતાં ભારતીય અર્થવ્યવસ્થા મજબૂત સ્થિતિમાં છે.

જોકે, મોંઘવારીના આંકડા ચિંતાજનક છે. ફુગાવો ગયા વર્ષ જેટલો સામાન્ય નથી રહ્યો. આગામી ત્રણ ક્વાર્ટરમાં હેડલાઈન સીપીઆઈ મોંઘવારી દર આશરે 5.8 ટકા રહેવાની ધારણા છે. આ આર્થિક ફેરફારોની સૌથી મોટી અસર સામાન્ય નાગરિકો અને ખાસ કરીને હોમ લોન લેનારાઓ પર પડવાની છે.
લોન લેનારાઓ માટે સૌથી મોટો સવાલ: હવે કેટલો વધુ હપ્તો ભરવો પડશે?
આ સવાલનો સીધો જવાબ તમારી લોનના પ્રકાર પર આધાર રાખે છે. આજકાલ મોટાભાગની નવી ફ્લોટિંગ-રેટ હોમ લોન એક્સટર્નલ બેન્ચમાર્ક (જેમ કે રેપો રેટ) સાથે જોડાયેલી હોય છે. જ્યારે પણ રેપો રેટ વધે છે, ત્યારે બેંકોએ તેનો બોજ ગ્રાહકો સુધી પહોંચાડવો પડે છે. કેટલીક બેંકો આ ફેરફાર તરત જ લાગુ કરે છે, તો કેટલીક થોડો સમય લે છે. કેટલીક બેંકો માસિક હપ્તો (EMI) વધારવાને બદલે લોનની મુદત (Tenure) લંબાવવાનો વિકલ્પ પણ પસંદ કરે છે.
ગણિત સમજાયું: 50 લાખની લોન પર કેટલો વધારવો પડશે હપ્તો?
‘બેઝિક હોમ લોન’ દ્વારા શેર કરવામાં આવેલા આંકડાઓ મુજબ જો કોઈ વ્યક્તિ 30 વર્ષની મુદત માટે 50 લાખ રૂપિયાની હોમ લોન લે છે, તો તેને આટલો ફેરફાર જોવા મળી શકે છે:
સરકારી બેંક (PSU Bank): જો વ્યાજ દર 7.25% થી વધીને 7.50% થાય છે, તો તમારો માસિક હપ્તો 34,109 રૂપિયાથી વધીને 34,961 રૂપિયા થઈ જશે. એટલે કે દર મહિને 852 રૂપિયા વધુ ચૂકવવા પડશે.
પ્રાઈવેટ બેંક: જો વ્યાજ દર 7.75% થી વધીને 8% થાય છે, તો હપ્તો 35,821 રૂપિયાથી વધીને 36,688 રૂપિયા થઈ જશે. એટલે કે દર મહિને 867 રૂપિયાનો વધારો થશે.
લાંબા ગાળે આ વધારો મોટો આંચકો આપી શકે છે
દર મહિને 852 કે 867 રૂપિયા વધવા એ શરૂઆતમાં બહુ મોટી રકમ નથી લાગતી. પરંતુ જ્યારે આ હિસાબ 30 વર્ષની લાંબી મુદત માટે ગણવામાં આવે છે, ત્યારે ચિત્ર બદલાઈ જાય છે.
સરકારી બેંકના ઉદાહરણમાં આ વધારો આશરે 3.07 લાખ રૂપિયા અને પ્રાઈવેટ બેંકના ઉદાહરણમાં આશરે 3.12 લાખ રૂપિયા વધારાના વ્યાજ તરીકે તમારી પાસેથી વસૂલશે. વ્યાજ દરમાં નાનો ફેરફાર પણ દાયકાઓ પછી મોટી રકમ બની જાય છે.

જૂના લોનધારકોનું શું થશે?
જૂની લોન લેનારાઓ માટે અસર અલગ હોઈ શકે છે. જો તમારી બેંક લોનની મુદત વધારી દે, તો હપ્તો કદાચ તરત નહીં વધે, પરંતુ લાંબા ગાળે તમારે વધારે વ્યાજ ચૂકવવું પડશે. જો બેંક સીધો હપ્તો જ વધારી દે, તો દર મહિને ખિસ્સા પર તાત્કાલિક ભાર વધશે પરંતુ લોન સમયસર પૂરી થઈ જશે.
આ મુશ્કેલીથી બચવા માટે તમારે શું કરવું જોઈએ?
તમારી લોનનું બેન્ચમાર્ક તપાસો: સૌથી પહેલા એ જાણો કે તમારી લોન કયા રેટ સાથે જોડાયેલી છે અને આગામી રીસેટ ડેટ ક્યારે છે. જો તમારી લોન રેપો-લિંક્ડ છે, તો માનવું કે તમારો હપ્તો વધવાનો છે.
પાર્ટ-પ્રિપેમેન્ટ (Pre-payment) નો વિકલ્પ: જો તમારી પાસે વધારાની બચત કે કેશ ઉપલબ્ધ હોય, તો લોનનું વહેલું આંશિક ચુકવણું કરી દો. આનાથી તમારું મુખ્ય દેવું (Principal) ઘટશે અને વધેલા વ્યાજની અસર ઓછી થઈ જશે.
મુદત વધારવા અંગે સમજી-વિચારીને નિર્ણય લો: જો માસિક હપ્તો ભરવો ખૂબ મુશ્કેલ બની રહ્યો હોય, તો બેંક સાથે વાત કરીને મુદત વધારી શકાય, પરંતુ ધ્યાનમાં રાખો કે તેનાથી કુલ વ્યાજ ઘણું વધી જશે.
રિફાઇનાન્સ વિકલ્પો તપાસો: જો બીજી કોઈ બેંક તમને ઓછા વ્યાજ દરે લોન ટ્રાન્સફર કરવાની ઓફર કરતી હોય, તો પ્રોસેસિંગ ફી અને અન્ય ખર્ચાઓનો હિસાબ લગાવીને જ સ્વિચ કરવાનો નિર્ણય લો.
