મકર સંક્રાંતિ પર 1 કરોડ લોકો લગાવશે ડૂબકી, નોંધી લો પુણ્યકાળ અને મહાપુણ્યકાળનો સમય
સનાતન ધર્મમાં માઘ માસનું વિશેષ મહત્વ છે અને જ્યારે વાત પ્રયાગરાજના માઘ મેળાની હોય, ત્યારે આસ્થાનો ઘોડાપૂર ઉમટવો સ્વાભાવિક છે. પ્રયાગરાજની પવિત્ર ત્રિવેણી સંગમની રેતી પર પોષી પૂનમની સાથે જ ભક્તિ અને તપસ્યાનો મહાપર્વ શરૂ થઈ ગયો છે. સંગમ તટ પર કલ્પવાસ કરી રહેલા શ્રદ્ધાળુઓ અને વિશ્વભરમાંથી આવતા તીર્થયાત્રીઓ હવે માઘ મેળાના બીજા સૌથી મહત્વપૂર્ણ સ્નાન—મકર સંક્રાંતિની આતુરતાથી રાહ જોઈ રહ્યા છે.
માનવામાં આવે છે કે માઘ મેળા દરમિયાન મકર સંક્રાંતિ પર ગંગામાં એક ડૂબકી લગાવવાથી જન્મ-જન્માંતરના પાપ ધોવાઈ જાય છે અને મોક્ષનો માર્ગ પ્રશસ્ત થાય છે.
મકર સંક્રાંતિ 2026: આસ્થા અને ગ્રહોનો અદભૂત મિલાપ
આ વર્ષે 14 જાન્યુઆરી 2026 ના રોજ મકર સંક્રાંતિનો પર્વ ઉજવવામાં આવશે. જ્યોતિષ શાસ્ત્ર અનુસાર, આ દિવસે સૂર્યદેવ ધન રાશિમાંથી નીકળીને મકર રાશિમાં પ્રવેશ કરે છે. સૂર્યના આ રાશિ પરિવર્તનને જ ‘સંક્રાંતિ’ કહેવામાં આવે છે. મકર સંક્રાંતિથી જ સૂર્ય ઉત્તરાયણ થાય છે, જેને દેવતાઓનો દિવસ અને શુભ કાર્યો માટે અત્યંત ફળદાયી સમય માનવામાં આવે છે.
ષટતિલા એકાદશીનો મહાસંયોગ
2026 માં મકર સંક્રાંતિના દિવસે એક બીજો દુર્લભ સંયોગ બની રહ્યો છે. આ દિવસે ષટતિલા એકાદશી પણ છે. સંક્રાંતિ અને એકાદશી એક જ દિવસે હોવાથી પુણ્ય ફળ અનેકગણું વધી જાય છે. આ દિવસે ગંગા સ્નાન અને તલનું દાન કરવાથી ભગવાન વિષ્ણુની અસીમ કૃપા પ્રાપ્ત થાય છે.
મકર સંક્રાંતિ સ્નાન અને દાનનું શુભ મુહૂર્ત
શાસ્ત્રોમાં સંક્રાંતિ સમયે પુણ્યકાળ અને મહાપુણ્યકાળમાં કરવામાં આવેલા દાન અને સ્નાનને સર્વોત્તમ માનવામાં આવ્યું છે.
| કાર્યક્રમ | શુભ સમય (મુહૂર્ત) |
| બ્રહ્મ મુહૂર્ત સ્નાન | સવારે 04:51 થી સવારે 05:44 સુધી |
| પુણ્યકાળ મુહૂર્ત | બપોરે 03:13 થી સાંજે 05:20 સુધી |
| મહાપુણ્યકાળ મુહૂર્ત | બપોરે 03:13 થી સાંજે 05:20 સુધી |
બ્રહ્મ મુહૂર્તનું મહત્વ: માઘ મેળામાં કલ્પવાસીઓ અને સાધુ-સંતો બ્રહ્મ મુહૂર્તમાં જ સંગમ સ્નાન કરે છે. માન્યતા છે કે આ સમયે ગંગા જળમાં અમૃતનો અંશ હોય છે.
પ્રયાગરાજ માઘ મેળો: શ્રદ્ધાળુઓની ભીડ
પ્રયાગરાજ માઘ મેળો: શ્રદ્ધાળુઓની ભીડપ્રયાગરાજમાં માઘ મેળો લગભગ 45 દિવસ સુધી ચાલે છે. અહેવાલો અનુસાર, મેળાના પ્રથમ સ્નાન પોષી પૂનમ પર જ 31 લાખથી વધુ શ્રદ્ધાળુઓએ આસ્થાની ડૂબકી લગાવી હતી. વહીવટીતંત્રનો અંદાજ છે કે મકર સંક્રાંતિના અવસરે આ સંખ્યા 1 કરોડને પાર કરી શકે છે.
સંગમના વિશાળ તટ પર શ્રદ્ધાળુઓની સુવિધા અને સુરક્ષા માટે કડક બંદોબસ્ત કરવામાં આવ્યો છે, જેથી કલ્પવાસીઓ અને સામાન્ય જનતાને સ્નાન કરવામાં કોઈ અસુવિધા ન થાય.
મકર સંક્રાંતિ સ્નાનનું ધાર્મિક અને આધ્યાત્મિક મહત્વ
માઘ મેળામાં મકર સંક્રાંતિનું સ્નાન માત્ર એક પરંપરા નથી, પરંતુ આત્મા અને પરમાત્માના મિલનનો ઉત્સવ છે.
-
હજારો યજ્ઞો સમાન પુણ્ય: પૌરાણિક કથાઓ અનુસાર, મકર સંક્રાંતિ પર સંગમમાં સ્નાન કરવું એ હજારો અશ્વમેધ યજ્ઞ કરવા સમાન ફળ આપે છે.
-
સૂર્યની ઉપાસના: ઉત્તરાયણ સૂર્ય નવી ઉર્જા અને નવી દિશાનું પ્રતીક છે. જેવી રીતે સૂર્ય અંધકારને ચીરીને પ્રકાશ ફેલાવે છે, તેવી જ રીતે શ્રદ્ધાળુઓ સંગમમાં ડૂબકી લગાવીને પોતાના જીવનના અજ્ઞાનરૂપી અંધકારને દૂર કરવાની પ્રાર્થના કરે છે.
-
દાનનું મહત્વ: આ દિવસે ખીચડી, તલ, ગોળ, ઊની વસ્ત્રો અને સુવર્ણ દાન કરવાનો વિધાન છે. સંક્રાંતિ પર કરવામાં આવેલું દાન અક્ષય ફળ પ્રદાન કરે છે.
-
દેવતાઓનો ઉદય: માનવામાં આવે છે કે ઉત્તરાયણની સાથે જ સ્વર્ગના દ્વાર ખુલી જાય છે અને દેવતાઓનો પ્રભાવ પૃથ્વી પર વધી જાય છે.
નિષ્કર્ષ
માઘ મેળો 2026 નું મકર સંક્રાંતિ સ્નાન દરેક શ્રદ્ધાળુ માટે આત્મિક શાંતિ અને આધ્યાત્મિક ઉન્નતિની સુવર્ણ તક છે. જો તમે પણ પ્રયાગરાજ જવાની યોજના બનાવી રહ્યા હોવ, તો પુણ્યકાળના સમયનું વિશેષ ધ્યાન રાખજો અને પવિત્ર સંગમની ધારામાં ડૂબકી લગાવી પુણ્યના ભાગીદાર બનજો.
