ભારત-ન્યુઝીલેન્ડ મૈત્રીનો નવો અધ્યાય: ‘ટ્રસ્ટ, ટેકનોલોજી અને પ્રતિભા’ સાથે વૈશ્વિક ભાગીદારીનો શંખનાદ
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની તાજેતરની ન્યુઝીલેન્ડની ઐતિહાસિક મુલાકાત માત્ર બે દેશો વચ્ચેની મુલાકાત નથી, પરંતુ તે લોકશાહી મૂલ્યો ધરાવતા બે રાષ્ટ્રો વચ્ચેના એક મજબૂત અને ગતિશીલ જોડાણની શરૂઆત છે. લગભગ ૪૦ વર્ષ પછી કોઈ ભારતીય વડાપ્રધાનના ન્યુઝીલેન્ડના આ પ્રવાસે બંને દેશોના રાજદ્વારી સંબંધોમાં નવી ઉર્જાનો સંચાર કર્યો છે. ઓકલેન્ડમાં આયોજિત એક ગાળા લંચ દરમિયાન પીએમ મોદીએ જે રીતે ભારત-ન્યુઝીલેન્ડના ભાવિ સંબંધોનો રોડમેપ રજૂ કર્યો, તે તેમના વિઝનને સ્પષ્ટ કરે છે.
વિશ્વાસ, ટેકનોલોજી અને પ્રતિભા: વ્યવસાયનું નવું સૂત્ર
પોતાના સંબોધનમાં, પીએમ મોદીએ વેપાર માટે એક નવું અને મજબૂત ‘ટ્રિપલ ટી’ ફોર્મ્યુલા આપ્યું છે: ટ્રસ્ટ, ટેકનોલોજી અને પ્રતિભા. આ ત્રણ સ્તંભો આગામી દાયકાઓમાં ભારત-ન્યૂઝીલેન્ડ વેપારનો પાયો બનશે.
વડાપ્રધાને ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ (FTA) વિશે વાત કરતા જણાવ્યું હતું કે, આ સમજૂતીથી માત્ર વેપાર જ નહીં વધે, પરંતુ બંને દેશોના ઉદ્યોગો, ખેડૂતો અને યુવા પેઢી માટે અપાર તકોના દ્વાર ખુલશે. છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં બંને દેશો વચ્ચેના વેપારમાં ૫૦ ટકાથી વધુનો ઉછાળો આવ્યો છે, જે દર્શાવે છે કે આર્થિક ભાગીદારી કેટલી સક્ષમ છે. આગામી પાંચ વર્ષમાં વેપારને બમણો કરવાનું લક્ષ્ય રાખવામાં આવ્યું છે, જેમાં ન્યુઝીલેન્ડ દ્વારા ભારતની વિકાસ યાત્રામાં ૨૦ બિલિયન ડોલરના રોકાણની પ્રતિબદ્ધતા એક સીમાચિહ્નરૂપ સાબિત થશે.
વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી અને સંરક્ષણ સહયોગ
ભારત અને ન્યુઝીલેન્ડ હવે માત્ર વ્યાપારી ભાગીદારો નથી રહ્યા, પરંતુ વ્યૂહાત્મક સહયોગી પણ બન્યા છે. બંને દેશોએ હિંદ-પ્રશાંત ક્ષેત્રમાં શાંતિ અને સુરક્ષા જાળવવા માટે એક નવો માળખો તૈયાર કર્યો છે. દરિયાઈ સુરક્ષા, દ્વિપક્ષીય નૌકાદળ અભ્યાસ અને લોજિસ્ટિક સહયોગ દ્વારા બંને દેશો એકબીજાની શક્તિ બનશે. આતંકવાદ જેવી વૈશ્વિક સમસ્યાઓનો સામનો કરવા માટે સંયુક્ત કાર્ય જૂથની રચના કરવાનો નિર્ણય એ વાતનો પુરાવો છે કે ભારત અને ન્યુઝીલેન્ડ આતંકવાદ પ્રત્યે શૂન્ય સહિષ્ણુતા (Zero Tolerance) ધરાવે છે.
કૃષિ, ડેરી અને ફિનટેક: સહયોગનું નવું ક્ષિતિજ
ભારત અને ન્યુઝીલેન્ડ બંને કૃષિ અને ડેરી ક્ષેત્રમાં અગ્રેસર છે. પીએમ મોદીએ જણાવ્યું હતું કે બંને દેશો હવે પોતાની તાકાતને વ્યવહારુ સહયોગમાં બદલી રહ્યા છે. ભારતના UPI (યુનિફાઇડ પેમેન્ટ્સ ઇન્ટરફેસ) અને ન્યુઝીલેન્ડની પેમેન્ટ સિસ્ટમને જોડવાની દિશામાં ચાલી રહેલા પ્રયાસો બંને દેશોના પ્રવાસીઓ અને વેપારીઓ માટે ગેમ-ચેન્જર સાબિત થશે. સાથે જ, ફૂડ પ્રોસેસિંગ અને તબીબી ક્ષેત્રમાં પરંપરાગત ઔષધિઓના સંશોધન માટેની સહમતી બંને દેશોની આર્થિક અને સામાજિક સમૃદ્ધિમાં વધારો કરશે.
ભારતીય સમુદાય: મૈત્રીનો જીવંત સેતુ
ન્યુઝીલેન્ડમાં વસતા ભારતીય સમુદાય વિશે વાત કરતા વડાપ્રધાન ભાવુક થઈ ગયા હતા. તેમણે ભારતીય મૂળના લોકોની મહેનત અને તેમના દ્વારા ન્યુઝીલેન્ડની પ્રગતિમાં આપવામાં આવેલા યોગદાનની મુક્ત મને પ્રશંસા કરી હતી. પીએમ મોદીએ જણાવ્યું કે ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે ન્યુઝીલેન્ડ હંમેશા આકર્ષણનું કેન્દ્ર રહ્યું છે. ભારતે ન્યુઝીલેન્ડની યુનિવર્સિટીઓને ભારતમાં તેમના કેમ્પસ ખોલવા માટે આમંત્રણ આપ્યું છે, જે શિક્ષણના ક્ષેત્રમાં આદાન-પ્રદાનને નવી દિશા આપશે.
રમતગમત: ૧૦૦ વર્ષનો ઐતિહાસિક સફર
ભારત અને ન્યુઝીલેન્ડના સંબંધોમાં રમતગમતનું મહત્વ અતૂટ છે. આ વર્ષે ભારત-ન્યુઝીલેન્ડના રમતગમત સંબંધોની ૧૦૦મી વર્ષગાંઠ ઉજવવામાં આવી રહી છે. સો વર્ષ પહેલા મેજર ધ્યાનચંદના નેતૃત્વમાં ભારતીય હોકી ટીમના ન્યુઝીલેન્ડ પ્રવાસે જે મૈત્રીનો પાયો નાખ્યો હતો, તે આજે પણ અકબંધ છે. હવે ક્રિકેટ ઉપરાંત રગ્બી અને અન્ય રમતોમાં પણ ‘સ્પોર્ટ્સ જોઈન્ટ એક્શન પ્લાન’ હેઠળ બંને દેશો સાથે મળીને કામ કરશે.
માતૃત્વ અને માતૃભૂમિ: માતારિકીનો સંદર્ભ
વડાપ્રધાન મોદીએ પોતાના ભાષણના અંતમાં એક ખૂબ જ સુંદર સાંસ્કૃતિક જોડાણ કર્યું. તેમણે ન્યુઝીલેન્ડના માઓરી નવ વર્ષ ‘માતારિકી’ની શુભેચ્છા પાઠવતા જણાવ્યું કે, જે તારા સમૂહને ન્યુઝીલેન્ડમાં માતારિકી કહેવાય છે, તેને ભારતમાં હજારો વર્ષોથી ‘કૃત્તિકા નક્ષત્ર’ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ સાબિત કરે છે કે ભારત અને ન્યુઝીલેન્ડ ભલે ભૌગોલિક રીતે દૂર હોય, પરંતુ સાંસ્કૃતિક રીતે આપણે કેટલા નજીક છીએ.
વૈશ્વિક મંચ પર સુધારાની જરૂરિયાત
પીએમ મોદી અને ન્યુઝીલેન્ડના પીએમ ક્રિસ્ટોફર લક્સન બંને સંમત થયા કે આજના ઝડપથી બદલાતા વિશ્વમાં સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) જેવી વૈશ્વિક સંસ્થાઓમાં સુધારાની તાતી જરૂર છે. વધતી જતી વૈશ્વિક પડકારોનો સામનો કરવા માટે ભારત અને ન્યુઝીલેન્ડ જેવા દેશોએ સાથે મળીને અવાજ ઉઠાવવાની જરૂર છે.
ન્યુઝીલેન્ડના વડાપ્રધાન લક્સને ખૂબ જ સચોટ રીતે કહ્યું કે, જેમ રગ્બીમાં ટીમવર્ક અને ભરોસો વિજય અપાવે છે, તેમ ભારત અને ન્યુઝીલેન્ડ પણ હવે એક જ ટીમનો ભાગ છે. બંને દેશોની આ મૈત્રી માત્ર કાગળ પરના કરારો નથી, પરંતુ પરસ્પર સન્માન અને સામૂહિક પ્રગતિનું લક્ષ્ય છે. પીએમ મોદીની આ મુલાકાતે દર્શાવ્યું છે કે ભારત આજે વિશ્વના દરેક ખૂણે પોતાની સકારાત્મક છાપ છોડી રહ્યું છે.
આ મુલાકાત પછી, ભારત અને ન્યુઝીલેન્ડના સંબંધો હવે એક એવા સ્તરે પહોંચ્યા છે જ્યાંથી તેઓ માત્ર પોતાની જ નહીં, પણ સમગ્ર હિંદ-પ્રશાંત ક્ષેત્રની શાંતિ અને સમૃદ્ધિની ગાથા લખશે. આવનારા સમયમાં આ મૈત્રી નવી ઉંચાઈઓને સ્પર્શશે, તેમાં કોઈ શંકા નથી.
