નવસારીમાં પ્રથમ વરસાદે જ ખોલી વિકાસના કામોની પોલ: મેથીલા નગરીમાં બન્યો ‘ભૂવા’નો વિવાદ
વિકાસના કામોના લોકાર્પણ સમયે થતા મોટા-મોટા દાવાઓ અને વાસ્તવિકતા વચ્ચેનું અંતર કેટલું મોટું હોય છે, તેનો જીવંત પુરાવો તાજેતરમાં નવસારી શહેરના વોર્ડ નંબર 4માં જોવા મળ્યો છે. મેથીલા નગરી વિસ્તારમાં હજુ થોડા સમય પહેલા જ કરોડોના ખર્ચે જે ડામર રોડ બનાવવામાં આવ્યો હતો, તે પ્રથમ વરસાદની પ્રથમ ઝપટમાં જ ધરાશાયી થઈ ગયો છે. રસ્તા પર પડેલા વિશાળ ભૂવાઓએ માત્ર તંત્રની કામગીરી પર જ નહીં, પરંતુ વપરાયેલી સામગ્રીની ગુણવત્તા પર પણ ગંભીર સવાલો ઉભા કર્યા છે.
રોડ બન્યો કે જાળ? સ્થાનિકોની આક્રોશપૂર્ણ પ્રતિક્રિયા
મેથીલા નગરીના રહીશો જ્યારે સવારે ઉઠ્યા ત્યારે તેમણે જોયું કે જે રસ્તો ગત મહિને જ નવીનકોર હતો, ત્યાં અત્યારે મોતને આમંત્રણ આપતા ભૂવાઓ જોવા મળી રહ્યા છે. સ્થાનિકોમાં ભારે રોષ છે. એક નાગરિકે પોતાની વ્યથા ઠાલવતા કહ્યું કે, “અમે વર્ષોથી આ રસ્તાની રાહ જોતા હતા, પણ જ્યારે રોડ બન્યો ત્યારે આનંદ થયો હતો. પરંતુ વરસાદ પડતા જ આ રોડ રવાના થઈ ગયો છે. આ રોડ છે કે કાગળનો ટુકડો?” લોકોનું માનવું છે કે કોન્ટ્રાક્ટરે શરૂઆતથી જ કામમાં વેઠ ઉતારી છે અને અધિકારીઓની રહેમરાહે આ કામગીરીને ‘ભ્રષ્ટાચારની ભેટ’ ચડાવી દીધી છે.
રાજકારણ ગરમાયું: કોંગ્રેસના નગરસેવકોનો હલ્લાબોલ
આ ઘટનાની જાણ થતા જ સ્થાનિક રાજકારણમાં ગરમાવો આવી ગયો. કોંગ્રેસના નગરસેવકો તાત્કાલિક અસરથી ઘટનાસ્થળે પહોંચી ગયા હતા. તેમણે રસ્તાની ગુણવત્તા તપાસતા આક્ષેપ કર્યો હતો કે ડામરના કામમાં કપચી અને ડામરનું પ્રમાણ યોગ્ય નથી, જેનું પરિણામ આજે પ્રજા ભોગવી રહી છે. કોંગ્રેસી નેતાઓએ સ્પષ્ટ શબ્દોમાં ચીમકી ઉચ્ચારી હતી કે, જો જવાબદાર કોન્ટ્રાક્ટર અને સુપરવાઈઝર એન્જિનિયર સામે કાયદેસરની કાર્યવાહી નહીં થાય, તો આગામી દિવસોમાં પાલિકા કચેરીએ ઉગ્ર આંદોલન કરવામાં આવશે.
તંત્રની સતર્કતા અને સમારકામની કવાયત
એક તરફ વિરોધ પ્રદર્શન ચાલુ હતું, તો બીજી તરફ ઘટનાની ગંભીરતા સમજીને નવસારી મહાનગરપાલિકાનું તંત્ર હરકતમાં આવ્યું હતું. ચોમાસાની સિઝનને ધ્યાનમાં રાખીને અગાઉથી આપવામાં આવેલી સૂચનાઓ મુજબ, પાલિકાની ટીમે તાત્કાલિક સ્થળ પર પહોંચીને રસ્તાના સમારકામની કામગીરી શરૂ કરી દીધી હતી. જોકે, સવાલ એ છે કે સમારકામ શું કાયમી ઉકેલ છે? જ્યારે રસ્તાનું બેઝ જ નબળું હોય, ત્યારે ઉપરથી પેચવર્ક કરવાથી શું ચોમાસાના આગામી સમયમાં રસ્તો ટકી શકશે?
ભ્રષ્ટાચાર અને મોસમી કામગીરીનું દુષિત ચક્ર
નવસારી કે ગુજરાતના અન્ય શહેરોમાં આ પહેલી ઘટના નથી. વારંવાર ચોમાસા પહેલા ‘પ્રી-મોન્સુન’ કામગીરીના નામે લાખો-કરોડો રૂપિયાનું બજેટ ફાળવવામાં આવે છે. પરંતુ વરસાદ પડે એટલે રસ્તાઓનું ધોવાણ થાય, તે એક પરંપરા બની ગઈ છે. આમાં જવાબદાર કોણ? શું એ એન્જિનિયર, જેણે ફાઈલ પર સહી કરી? શું એ કોન્ટ્રાક્ટર, જેણે ડામરમાં ચોરી કરી? કે પછી એ ચૂંટાયેલા પ્રતિનિધિઓ, જેઓ માત્ર ફોટા પડાવવા સુધી મર્યાદિત રહે છે?
ભાવિ આયોજનની જરૂરિયાત
આ ઘટના એક ચેતવણી છે. શહેરના વિકાસના નામે જે કામો થાય છે તેમાં પારદર્શિતા અત્યંત જરૂરી છે. જો આ પ્રકારના બાંધકામોમાં થર્ડ પાર્ટી ઓડિટ ફરજિયાત કરવામાં આવે અને કામગીરી પૂર્ણ થયાના અમુક વર્ષો સુધી તેની જવાબદારી કોન્ટ્રાક્ટરની રહે તેવી કડક શરતો રાખવામાં આવે, તો જ આવી ઘટનાઓ અટકાવી શકાય. માત્ર ભૂવા પૂરી દેવા એ ઉકેલ નથી, પરંતુ જેણે આ રસ્તો બનાવ્યો તેની જવાબદારી નક્કી કરવી એ સમયની માંગ છે.
નવસારીના મેથીલા નગરીનો આ કિસ્સો માત્ર એક રસ્તાના ધોવાણનો નથી, પરંતુ એ વિશ્વાસના ધોવાણનો છે જે પ્રજાએ તંત્ર પર મૂક્યો હતો. વરસાદ તો કુદરતી છે, તે દરેક વર્ષે આવશે જ. પરંતુ આપણે જે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બનાવીએ છીએ, તે કુદરતની સામે ટકી શકે તેવું મજબૂત હોવું જોઈએ. હવે જોવાનું એ રહેશે કે પાલિકા તંત્ર માત્ર કામચલાઉ રિપેરિંગ કરીને સંતોષ માની લેશે કે પછી આ ભ્રષ્ટાચારના મૂળ સુધી પહોંચીને કોઈ કડક પગલાં લેશે.
જનતા હવે જાગૃત થઈ રહી છે. જ્યારે રસ્તાઓ પર પડેલા ભૂવા લોકોની સુવિધા છીનવી લેતા હોય, ત્યારે તંત્રએ પણ સમજવું પડશે કે પ્રજાનો અવાજ દબાવી શકાય તેમ નથી. સમય પાકી ગયો છે કે વિકાસના કામોમાં ‘ગુણવત્તા’ને સર્વોપરી ગણવામાં આવે.
