1 જુલાઈથી પાસપોર્ટની નવી ફી લાગુ, તત્કાલ સુવિધા માટે પણ ચૂકવવા પડશે વધુ પૈસા
શું તમે વિદેશ પ્રવાસનું આયોજન કરી રહ્યા છો? જો હા, તો આ સમાચાર તમારા માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. ઘણીવાર વિદેશ પ્રવાસના પ્લાનિંગમાં આપણે વીઝા, ફ્લાઇટ ટિકિટ અને હોટેલ બુકિંગની ચિંતા તો કરીએ છીએ, પરંતુ પાસપોર્ટની તૈયારીમાં થોડી મોડું કરી દઈએ છીએ. હવે સરકારે પાસપોર્ટ કઢાવવા અને તેની સાથે જોડાયેલી અન્ય સેવાઓના શુલ્કમાં મોટો વધારો કર્યો છે. જો તમે પણ નવો પાસપોર્ટ કઢાવવા અથવા રિન્યુ (re-issue) કરાવવાનું વિચારી રહ્યા છો, તો 1 જુલાઈ 2026 થી તમારે ખિસ્સા થોડા વધુ ઢીલા કરવા પડશે.
વિદેશ મંત્રાલયે ‘પાસપોર્ટ (સુધારા) નિયમો, 2026’ હેઠળ પાસપોર્ટ ચાર્જમાં વધારો કરવાની જાહેરાત કરી છે, જે સમગ્ર દેશમાં 1 જુલાઈ, 2026 થી અમલમાં આવશે. ચાલો જાણીએ કે આ ફેરફાર પછી તમારે કેટલી ફી ચૂકવવી પડશે અને કઈ સેવાઓ મોંઘી થઈ છે.
પાસપોર્ટની ફી કેમ વધારવામાં આવી?
ઘણીવાર લોકોના મનમાં પ્રશ્ન થાય છે કે અચાનક ફી કેમ વધારવામાં આવી? સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, આ પગલું પાસપોર્ટ સેવાને વધુ સુગમ, આધુનિક અને બહેતર બનાવવા માટે લેવામાં આવ્યું છે. પાસપોર્ટ જાહેર કરવાની પ્રક્રિયામાં વહીવટી ખર્ચ (administrative costs) ને સંતુલિત કરવા અને સિસ્ટમને ટેકનિકલ રીતે વધુ સક્ષમ બનાવવા માટે આ સુધારો જરૂરી હતો. જોકે આ વધારો સામાન્ય નાગરિકો માટે વધારાનો ખર્ચ છે, પરંતુ તેની પાછળનો ઉદ્દેશ્ય વધુ સારી અને સુરક્ષિત સેવા પ્રદાન કરવાનો છે.
નવી ફીનું માળખું: હવે કેટલો ખર્ચ થશે?
નવી ફીને અલગ-અલગ શ્રેણીઓમાં વહેંચવામાં આવી છે. ચાલો તેને એક નજરમાં સમજીએ:
1. સામાન્ય પાસપોર્ટ (36 પેજ)
જો તમે 36 પેજનો સામાન્ય પાસપોર્ટ કઢાવવા માંગતા હોવ અથવા તેને રિન્યુ કરાવવા માંગતા હોવ, તો હવે તમારે 2,500 રૂપિયા ચૂકવવા પડશે, જે પહેલા 1,500 રૂપિયા હતા. જો તમારે પાસપોર્ટ વહેલો જોઈએ અને તમે ‘તત્કાલ’ (Tatkaal) સેવાનો લાભ લો છો, તો તમારે 5,000 રૂપિયા ખર્ચવા પડશે, જે માટે પહેલા 3,500 રૂપિયા ચૂકવવા પડતા હતા.
2. મોટા પાસપોર્ટ (60 પેજ)
વારંવાર મુસાફરી કરનારાઓ (Frequent travelers) માટે 60 પેજનો પાસપોર્ટ વધુ ઉપયોગી છે. તેની સામાન્ય ફી હવે 3,500 રૂપિયા હશે (જે પહેલા 2,000 રૂપિયા હતી). તેવી જ રીતે, 60 પેજના પાસપોર્ટની તત્કાલ ફી હવે 6,000 રૂપિયા કરવામાં આવી છે, જે પહેલા 4,000 રૂપિયા હતી.
ફીમાં થયેલા ફેરફારનું ટેબલ
ફીમાં થયેલા ફેરફારનું ટેબલ| સેવાનો પ્રકાર | જૂની ફી | નવી ફી (1 જુલાઈથી) |
| 36 પેજ પાસપોર્ટ (સામાન્ય) | ₹1,500 | ₹2,500 |
| 36 પેજ પાસપોર્ટ (તત્કાલ) | ₹3,500 | ₹5,000 |
| 60 પેજ પાસપોર્ટ (સામાન્ય) | ₹2,000 | ₹3,500 |
| 60 પેજ પાસપોર્ટ (તત્કાલ) | ₹4,000 | ₹6,000 |
પાસપોર્ટ ખોવાઈ જાય કે બગડી જાય તો મોટો દંડ
પાસપોર્ટ ખોવાઈ જવો અથવા તે ખરાબ થઈ જવો એ હંમેશા મોટી મુસીબત રહી છે, કારણ કે તેના માટે ઘણી દોડધામ કરવી પડે છે અને દંડ પણ ભરવો પડે છે. હવે આ સ્થિતિમાં પણ ફીમાં ઘણો વધારો થયો છે:
-
પુખ્ત વયના લોકો માટે: 36 પેજના ખોવાયેલા કે ખરાબ થયેલા પાસપોર્ટ માટે સામાન્ય ફી 5,000 રૂપિયા અને તત્કાલ ફી 7,500 રૂપિયા રહેશે.
-
સગીરો (Minors) માટે: તાજા પાસપોર્ટ કે રિન્યુઅલ માટે 1,750 રૂપિયાની ફી નક્કી કરવામાં આવી છે, જ્યારે તત્કાલ સેવા માટે 4,250 રૂપિયા ચૂકવવા પડશે. ખોવાયેલા કે ખરાબ થયેલા પાસપોર્ટના કિસ્સામાં સગીરોએ 4,250 રૂપિયા (સામાન્ય) અને તત્કાલમાં 6,750 રૂપિયા ચૂકવવા પડશે.
અન્ય સેવાઓ જે મોંઘી થઈ છે
પાસપોર્ટ સિવાય અન્ય જરૂરી દસ્તાવેજો માટે પણ હવે તમારે વધુ ફી ચૂકવવી પડશે:
-
PCC (પોલીસ ક્લિયરન્સ સર્ટિફિકેટ): ભારતમાં તેના માટે 750 રૂપિયા અને વિદેશમાં 40 ડોલરની ફી નક્કી કરવામાં આવી છે.
-
ઈમરજન્સી સર્ટિફિકેટ: વિદેશમાં હવે તેના માટે 15 ડોલરની ફી લાગશે.
-
સર્ટિફિકેટ ઓફ આઈડેન્ટિટી: ભારતમાં તેના માટે 1,000 રૂપિયા અને વિદેશમાં 50 ડોલર ચૂકવવા પડશે.
પાસપોર્ટની માન્યતા (Validity)માં કોઈ ફેરફાર નહીં
ફી ચોક્કસ વધી છે, પરંતુ પાસપોર્ટની માન્યતાના નિયમોમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી. પુખ્ત વયના લોકોના પાસપોર્ટની માન્યતા હજુ પણ 10 વર્ષ રહેશે. જ્યારે સગીરોના કિસ્સામાં પાસપોર્ટ 5 વર્ષની ઉંમર સુધી અથવા 18 વર્ષની ઉંમર પૂરી થાય ત્યાં સુધી (જે પણ વહેલું હોય) માન્ય રહેશે.
જો તમારો પાસપોર્ટ રિન્યુ થવાનો હોય અથવા તમે લાંબા સમયથી નવો પાસપોર્ટ કઢાવવાનું આયોજન કરી રહ્યા હોવ, તો તમારી પાસે હજુ થોડા દિવસોનો સમય છે. જો તમે 1 જુલાઈ પહેલા અરજી કરી દો છો, તો તમે આ વધેલી ફીમાંથી બચી શકો છો. આ ઉપરાંત, અરજી કરતા પહેલા પાસપોર્ટ સેવા કેન્દ્ર (PSK) ની સત્તાવાર વેબસાઈટ પર જઈને દસ્તાવેજોની ચકાસણી કરી લેવી, જેથી કોઈ ભૂલને કારણે તમારી અરજી રિજેક્ટ ન થાય.
આશા છે કે સરકારની આ નવી વ્યવસ્થાથી પાસપોર્ટ સેવા વધુ પારદર્શક અને ઝડપી બનશે. મુસાફરીની તૈયારી કરી રહ્યા હોવ, તો આ નવા નિયમોને ધ્યાનમાં રાખીને જ તમારું બજેટ બનાવજો!
