1 રૂપિયામાં મળતી બાળપણની યાદો ‘ચુસ્કી’ છે કે ધીમું ઝેર? વાયરલ વીડિયોએ ખોલી પોલ
ઉનાળાની કાળઝાળ ગરમી શરૂ થતાં જ રસ્તાના ખૂણે-ખૂણે રંગબેરંગી ચુસ્કી અને બરફના ગોળાની લારીઓ દેખાવા લાગે છે. ખાસ કરીને ગામડાઓ અને નાના શહેરોમાં આજે પણ ‘૧ રૂપિયાની પેપ્સી’ (બરફની લાંબી નળી) ખૂબ લોકપ્રિય છે. પ્લાસ્ટિકની સાંકડી કોથળીમાં ભરેલું એ રંગીન ગળ્યું પાણી જોતા જ આપણું બાળપણ યાદ આવી જાય છે. પરંતુ, હાલમાં સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયેલા એક વીડિયોએ આ મીઠી યાદો પાછળનું કડવું સત્ય ઉજાગર કર્યું છે. આ વીડિયો જોયા પછી તમે તમારા બાળકને આ વસ્તુ અપાવતા પહેલા સો વાર વિચાર કરશો.
ગંદકીનું સામ્રાજ્ય: કેવી રીતે બને છે આ ચુસ્કી?
વાયરલ વીડિયોમાં જે રીતે આ ચુસ્કી કે પેપ્સી બનાવવાની ફેક્ટરીનું દ્રશ્ય બતાવવામાં આવ્યું છે, તે હચમચાવી દે તેવું છે. સ્વચ્છતાના નામે ત્યાં મીંડું જોવા મળ્યું હતું. જે પાણીનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો હતો, તે ફિલ્ટર કરેલું તો ઠીક, પણ પીવાલાયક છે કે નહીં તેની પણ કોઈ ખાતરી નહોતી. જે વાસણોમાં રંગો અને ખાંડનું મિશ્રણ તૈયાર થતું હતું, તેના પર કાટ અને ગંદકી જમા થયેલી જોવા મળી હતી.
સૌથી વધુ ચોંકાવનારી બાબત એ હતી કે જે જગ્યાએ આ પેપ્સી પેક કરવામાં આવતી હતી, ત્યાં આસપાસ માખીઓ બણબણતી હતી અને કામદારો કોઈપણ પ્રકારના ગ્લવ્સ કે સુરક્ષા સાધનો વગર ખુલ્લા હાથે કામ કરી રહ્યા હતા. આ દ્રશ્યો સાબિત કરે છે કે નફાખોરીના ચક્કરમાં લોકોના સ્વાસ્થ્ય સાથે કેટલા મોટા પાયે ચેડાં કરવામાં આવી રહ્યા છે.
આકર્ષક રંગો કે ખતરનાક કેમિકલ?
ચુસ્કીને લાલ, લીલો કે પીળો રંગ આપવા માટે જે કલર વાપરવામાં આવે છે, તે મોટેભાગે ‘ફૂડ ગ્રેડ’ હોતા નથી. નિષ્ણાતોના મતે, ૧ રૂપિયા જેવી મામૂલી કિંમતમાં શુદ્ધ કેસર કે સારા ફ્લેવર આપવા શક્ય નથી. આથી, સસ્તા અને જોખમી ઇન્ડસ્ટ્રિયલ ડાઈ (Industrial Dyes) નો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. આ કૃત્રિમ રંગો બાળકોના લીવર અને કિડની પર લાંબે ગાળે ખૂબ જ ખરાબ અસર કરી શકે છે.
એટલું જ નહીં, મીઠાશ લાવવા માટે ખાંડને બદલે અત્યંત સસ્તું અને હાનિકારક ‘સેકરિન’ (Saccharin) વાપરવામાં આવે છે, જે સ્વાસ્થ્ય માટે જરાય હિતાવહ નથી. આ કેમિકલયુક્ત પાણી જ્યારે લોહીમાં ભળે છે, ત્યારે તે શરીરમાં ટોક્સિન્સનું પ્રમાણ વધારે છે.
સ્વાસ્થ્ય પર થતી ગંભીર અસરો
ગંદકીમાં બનેલી આ ઠંડી વસ્તુઓ સીધી રીતે બીમારીઓને આમંત્રણ આપે છે. ડોક્ટરો જણાવે છે કે આવી અસ્વચ્છ ચુસ્કી ખાવાથી નીચે મુજબની સમસ્યાઓ થઈ શકે છે:
પેટનું ઇન્ફેક્શન: દૂષિત પાણીને કારણે ટાઈફોઈડ, કોલેરા અને ડાયેરિયા (ઝાડા-ઊલટી) થવાનું જોખમ રહે છે.
ગળાનું ઇન્ફેક્શન: બરફ બનાવવા માટે વપરાતું પાણી શુદ્ધ ન હોવાથી ગળામાં દુખાવો, ટોન્સિલ અને ઇન્ફેક્શન થઈ શકે છે.
એલર્જી: કૃત્રિમ રંગો અને ફ્લેવરને કારણે બાળકોમાં ચામડીની એલર્જી અથવા શ્વાસની તકલીફ પણ જોવા મળી શકે છે.
દાંતનું નુકસાન: અતિશય એસિડિક અને ગળ્યું હોવાને કારણે તે નાના બાળકોના દાંતમાં સડો પેદા કરે છે.
સોશિયલ મીડિયા પર જનતાનો રોષ
આ વીડિયો વાયરલ થયા પછી ઇન્ટરનેટ પર લોકોમાં ભારે રોષ જોવા મળી રહ્યો છે. ઘણા યુઝર્સે લખ્યું કે, “અમે અત્યાર સુધી આને શોખથી ખાતા હતા, પણ હવે તેની બનાવટ જોઈને ઊબકા આવે છે.” કેટલાક લોકોએ ફૂડ એન્ડ ડ્રગ્સ વિભાગ (FDA) ને આવી ફેક્ટરીઓ પર દરોડા પાડવા અને તેને તાત્કાલિક બંધ કરાવવા વિનંતી કરી છે. લોકો હવે જાગૃત થઈ રહ્યા છે કે સસ્તી વસ્તુ પાછળ ક્યારેક મોંઘી સારવાર છુપાયેલી હોય છે.
View this post on Instagram
માતા-પિતા માટે ખાસ ચેતવણી
ઉનાળામાં જ્યારે બાળક બહાર નીકળે છે, ત્યારે તે આ રંગબેરંગી વસ્તુઓ જોઈને જીદ કરે છે. માતા-પિતા તરીકે આપણી જવાબદારી છે કે આપણે તેને આ ભયાનક વાસ્તવિકતા સમજાવીએ. ૧ રૂપિયાની પેપ્સી આપીને બાળકને શાંત રાખવું એ તેને બીમારી તરફ ધકેલવા બરાબર છે.
વિકલ્પો શું હોઈ શકે?
જો તમારે ઉનાળામાં ઠંડક જ મેળવવી હોય, તો ઘરે બનાવેલા શરબત, લીંબુ પાણી, તાજી છાશ અથવા ફળોના રસનો આગ્રહ રાખો. ઘરે બરફની ટ્રેમાં શુદ્ધ પાણી અને ફળોનો રસ નાખીને તમે જાતે ‘હોમમેડ પોપ્સિકલ’ બનાવી શકો છો, જે સ્વાદિષ્ટ હોવાની સાથે સ્વાસ્થ્યપ્રદ પણ હશે.
