Amazon-Flipkart પર અસલી અને નકલી વચ્ચેનો તફાવત કેવી રીતે ઓળખવો? આ રહ્યા 5 માસ્ટર હેક્સ!
ડિજિટલ યુગમાં ઓનલાઇન શોપિંગ જેટલું સરળ છે, એટલું જ જોખમી પણ બની રહ્યું છે. ઘણીવાર ‘દેખાય છે કંઈક અને નીકળે છે કંઈક’ જેવો ઘાટ સર્જાય છે. નકલી સામાન માત્ર તમારા પૈસાનો બગાડ નથી, પરંતુ જો તે ઇલેક્ટ્રોનિક્સ કે સ્કિનકેર પ્રોડક્ટ હોય, તો તે નુકસાનકારક પણ હોઈ શકે છે. ચાલો, આ સ્કેમથી બચવાના રસ્તાઓ સમજીએ.
1. સેલરની પ્રોફાઇલની તપાસ કરો
જ્યારે પણ તમે કોઈ વેબસાઇટ પર પ્રોડક્ટ જુઓ છો, ત્યારે આપણી નજર માત્ર ‘ડિસ્કાઉન્ટ’ પર હોય છે. આપણે એ જોવાનું ભૂલી જઈએ છીએ કે તે સામાન વેચી કોણ રહ્યું છે.
-
વેરિફાઈડ સેલર: Amazon પર ‘Cloudtail’ કે ‘Appario’ અને Flipkart પર ‘RetailNet’ જેવા સેલર્સ ખૂબ જ ભરોસાપાત્ર માનવામાં આવે છે.
-
રેટિંગ અને હિસ્ટ્રી: જો કોઈ સેલરનું રેટિંગ ખૂબ ઓછું હોય અથવા તેણે તાજેતરમાં જ વેચાણ શરૂ કર્યું હોય અને તેની પાસે મોંઘી બ્રાન્ડ્સનો સ્ટોક હોય, તો સાવધ થઈ જાઓ. ‘New Seller’ ટેગ ધરાવતા વેચાણકર્તાઓ પાસેથી મોંઘો સામાન લેવાનું ટાળો.
2. ‘ફેક રિવ્યૂ’ ની જાળમાંથી બહાર નીકળો
શું તમે જાણો છો કે ઘણા સેલર્સ પૈસા આપીને 5-સ્ટાર રિવ્યૂ લખાવે છે? તેને ઓળખવા સરળ છે:
-
એકસરખા શબ્દો: જો તમે જુઓ કે ઘણા બધા રિવ્યૂમાં એકસરખી ભાષા કે વધુ પડતા વખાણ કરવામાં આવ્યા છે, તો સમજી લેવું કે તે ખરીદેલા છે.
-
તારીખ જુઓ: જો કોઈ પ્રોડક્ટ પર અચાનક એક-બે દિવસમાં જ સેંકડો 5-સ્ટાર રિવ્યૂ આવી ગયા હોય, તો તે ચોક્કસ સ્કેમ હોઈ શકે છે.
-
નેગેટિવ રિવ્યૂ વાંચો: હંમેશા 1-સ્ટાર કે 2-સ્ટાર રિવ્યૂ જરૂર વાંચો. ત્યાં અસલી ખરીદદારો પોતાનો કડવો અનુભવ (જેમ કે નકલી સામાન મળવો કે ખરાબ ક્વોલિટી) લખતા હોય છે.
3. ગળે ન ઉતરે તેવું ડિસ્કાઉન્ટ (Unrealistic Discounts)
જો તમને કોઈ 50,000 રૂપિયાનો iPhone કે 10,000 રૂપિયાની બ્રાન્ડેડ ઘડિયાળ માત્ર 2,000 રૂપિયામાં મળી રહી હોય, તો ચેતી જજો.
-
હકીકત: કોઈ પણ કંપની ખોટમાં સામાન વેચતી નથી. આટલું મોટું ડિસ્કાઉન્ટ કાં તો ‘રિફર્બિશ્ડ’ (જૂની રિપેર કરેલી) વસ્તુઓ પર હોય છે અથવા તે સામાન ‘ફર્સ્ટ કોપી’ (નકલી) હોય છે. બ્રાન્ડની ઓફિશિયલ વેબસાઇટ પર જઈને એકવાર કિંમત જરૂર ચેક કરો.
4. પ્રોડક્ટનો ફોટો અને વિગત (Description) ઝૂમ કરો
સ્કેમર્સ ઘણીવાર અસલી ફોટાનો ઉપયોગ કરે છે, પરંતુ ક્યારેક નાની ભૂલો રહી જતી હોય છે.
-
લોગો અને સ્પેલિંગ: નકલી સામાન બનાવનારાઓ ઘણીવાર બ્રાન્ડના સ્પેલિંગમાં નાનો ફેરફાર કરી દે છે (જેમ કે ‘Adidas’ ની જગ્યાએ ‘Abidas’). ફોટાને ઝૂમ કરીને લોગોનું ફિનિશિંગ અને પેકેજિંગ પરના સ્પેલિંગ ધ્યાનથી જુઓ.
-
બોક્સની ક્વોલિટી: જો ફોટામાં બોક્સ ફાટેલું-તૂટેલું કે વિચિત્ર પ્રિન્ટિંગ વાળું દેખાતું હોય, તો સમજી લેવું કે કંઈક ગડબડ છે.
5. ‘રિટર્ન પોલિસી’ અને ‘ગેરંટી’ ચેક કરો
નકલી સામાન વેચનારા સેલર્સ ઘણીવાર ‘No Return’ કે ‘Non-Replaceable’ ની શરત રાખે છે જેથી સામાન મળ્યા પછી તમે તેને પરત ન કરી શકો.
-
સાવધાની: હંમેશા ‘7 કે 10 ડેઝ રિટર્ન પોલિસી’ ધરાવતી પ્રોડક્ટ્સ જ પસંદ કરો. આ સિવાય, ચેક કરો કે પ્રોડક્ટ સાથે બ્રાન્ડની વોરંટી મળી રહી છે કે માત્ર ‘સેલર વોરંટી’. બ્રાન્ડેડ સામાન હંમેશા બ્રાન્ડ વોરંટી સાથે જ આવે છે.
ડિલિવરી સમયે અપનાવો આ ‘ગોલ્ડન રૂલ’ (The Unboxing Hack)
સામાન સલામત રીતે આવી ગયો તેનો અર્થ એ નથી કે તે અસલી જ છે. ડિલિવરી પછી પણ તમારે સતર્ક રહેવું જોઈએ:
-
વીડિયો રેકોર્ડિંગ (Open Box Video): જ્યારે પણ તમે મોંઘો ઇલેક્ટ્રોનિક કે કિંમતી સામાન મંગાવો, ત્યારે બોક્સ ખોલતી વખતે તેનો વીડિયો જરૂર બનાવો. જો અંદરથી પથ્થર કે નકલી સામાન નીકળે, તો આ વીડિયો તમારા રિફંડ માટે સૌથી મોટો પુરાવો બનશે.
-
ઇનવોઇસ ચેક કરો: પેકેટની અંદર રહેલા બિલ અને વેબસાઇટ પર આપેલા બિલની સરખામણી કરો.
-
બારકોડ સ્કેન: આજકાલ ઘણી બ્રાન્ડ્સ (જેમ કે Nike કે Apple) પ્રોડક્ટ્સ પર યુનિક કોડ આપે છે, જેને તેમની એપ દ્વારા સ્કેન કરીને પ્રોડક્ટ અસલી છે કે નહીં તે જાણી શકાય છે.
તમારી સાવધાની એ જ તમારી બચત
ઓનલાઇન શોપિંગ એ એક સુવિધા છે, તેને માથાનો દુખાવો ન બનવા દો. લાલચમાં આવીને કોઈ પણ અજાણી લિંક કે ભારે ડિસ્કાઉન્ટ પર ક્લિક ન કરો. હંમેશા સત્તાવાર એપ્સનો જ ઉપયોગ કરો અને તમારી બેંકિંગ વિગતો અસુરક્ષિત સાઇટ્સ પર ન નાખો.

4. પ્રોડક્ટનો ફોટો અને વિગત (Description) ઝૂમ કરો